سفر، فراتر از یک تفریح یا سرگرمی صرف، دریچهای است به سوی سلامتی جسم و روان و عاملی کلیدی در مبارزه با روند پیری زودرس. تجربیات سفرهای متعدد نشان داده است که گشتوگذار در مقاصد جدید، ذهن را باز کرده، کنجکاوی را برمیانگیزد، خلاقیت را تحریک میکند و باعث میشود با سبکهای زندگی متفاوت آشنا شویم. این آشنایی، ظرفیت درک متقابل را افزایش داده و ما را به سوی زیستنی سبکتر و سازگارتر سوق میدهد. در طول سفر، میتوان به حالتی شبیه به مدیتیشن دست یافت، جایی که دغدغههای مادی و مشکلات روزمره کمرنگ میشوند.
اما جنبهای دیگر از سفر که کمتر به آن پرداخته شده، تاثیرات مثبت آن بر سلامت جسمانی است. تحقیقات اخیر، بهویژه مطالعهای که در «ژورنال تحقیقات سفر» منتشر شده، حاکی از آن است که سفر، اگر به شیوهای صحیح انجام شود، میتواند به طول عمر بیشتر و جلوگیری از پیری زودرس کمک کند. این موضوع فراتر از فواید جسمانی معمول مانند بلند کردن چمدانهاست؛ بلکه به تاثیرات گستردهتر سفر بر سلامت عمومی و روانی اشاره دارد. به طور خلاصه، سفر میتواند یک روش زندگی سالم و طولانیمدت باشد که هم عمر ما را افزایش میدهد و هم سلامت روانیمان را بهبود میبخشد. اما این تاثیرات چگونه رخ میدهند؟ چرا سفر اینچنین مفید است؟ و چه نکاتی برای برنامهریزی و اجرای سفری ایدهآل با هدف افزایش طول عمر وجود دارد؟
مطالعهای جدید ادعا میکند: سفر عمر را طولانیتر میکند
فانلی هو، کاندیدای دکترا در دانشگاه ادیت کوان در استرالیا، در مطالعهای که انجام داده، بر این باور است که سفر میتواند بهترین جایگزین برای کرمهای ضد چروک باشد و ابزاری مؤثر در برابر پیری زودرس محسوب شود.
هو معتقد است: «گردشگری تنها شامل تفریح و استراحت نیست، بلکه میتواند به سلامت جسمی و روانی افراد نیز کمک کند.» به بیان دیگر، سفر میتواند شکلی واقعی از درمان باشد. اخبار دانشگاه ادیت کوان در این باره گزارش میدهد: «محیطهای جدید گردشگری، افراد را در معرض فعالیتهای آرامشبخش قرار میدهند. مکانهای نوظهور میتوانند پاسخهای استرسزا را تحریک کرده و متابولیسم را افزایش دهند، که این امر فعالیتهای متابولیکی و قابلیتهای خودسازماندهی بدن را به طور مثبت تحت تأثیر قرار میدهد. این شرایط همچنین ممکن است پاسخی از سوی سیستم ایمنی تطبیقی را فعال کنند.»
۴ مزیت کلیدی سفر برای افزایش طول عمر
بسیاری از تحقیقات انجام شده بر روی مناطق «منطقه آبی» (Blue Zones) جهان، که ساکنان آن طول عمری بسیار بالا دارند، به یک نتیجه واحد اشاره دارند: یک زندگی اجتماعی غنی، یکی از کلیدهای اصلی برای داشتن عمری طولانی و سالم است. سفر فرصتهایی برای ملاقات با افراد جدید، یادگیری زبانهای تازه و امتحان کردن فعالیتهای نوین فراهم میکند. این تعاملات، مسیرهای عصبی جدیدی در مغز ایجاد کرده، انعطافپذیری عصبی مغز را بهبود میبخشد و از بیماریهای نورودژنراتیو مانند زوال عقل جلوگیری میکند. طبق نظرسنجیای که توسط آمادئوس انجام شده، ۴۱ درصد از مسافران امیدوارند با «سیستم عصبی آرامتر» به خانه بازگردند، در حالی که دیگران هدف خود را «بازیابی ذهن» توصیف میکنند.
هنگام سفر، اغلب فعالیتهای جدیدی را تجربه میکنیم: پیادهروی، اسکی، کوهنوردی، یا شرکت در کلاسهای ایروبیک آبی و یوگا در سواحل. ترکیبی از فعالیت بدنی و قرار گرفتن در فضای باز، انرژی و شادابی را به بدن هدیه میدهد. ورزش همچنین عضلاتی را که با افزایش سن تحلیل میروند، تقویت کرده و به حفظ قدرت و انعطافپذیری بدن کمک میکند.
هو توضیح میدهد: «شرکت در فعالیتهای بدنی میتواند عملکرد ایمنی و تواناییهای دفاعی بدن را در برابر خطرات خارجی تقویت کند. ورزش همچنین میتواند گردش خون را بهبود بخشد، انتقال مواد مغذی را تسریع کند و به دفع مواد زائد کمک نماید تا سیستم خودترمیمی بدن فعال بماند. ورزش متعادل علاوه بر حمایت از سیستم ضد فرسودگی بدن، برای استخوانها، عضلات و مفاصل نیز مفید است.»
طبق این مطالعه، سفرهای تفریحی میتوانند به کاهش استرس مزمن، یکی از عوامل کلیدی پیری زودرس، کمک کنند. دور شدن از روال عادی زندگی در محیطی متفاوت، به دور از تعهدات و ضربالاجلها، حس آرامش، جدایی و سکون را به ما میبخشد. حالت ایدهآل این است که این تجربه در طبیعت، محیطی quintessential برای رفع استرس، صورت گیرد. در چنین شرایطی، سطح هورمون استرس کورتیزول کاهش یافته و سطح سروتونین و اندورفین افزایش مییابد. نکته مهم، توانایی جدا شدن کامل از دغدغههاست. سفرهای استرسزدا همچنین میتوانند کوتاه شدن تلومرها، یکی از نشانگرهای سن بیولوژیکی، را کند کنند.
نکاتی برای برنامهریزی سفری ایدهآل ضد پیری
ایجاد و انتشار مداوم تصاویر بسیار ویرایش شده از سفرهایتان میتواند اضطرابی را ایجاد کند که اثر آرامشبخش سفر را از بین میبرد. از تلفن هوشمند خود در حد اعتدال استفاده کنید، یا حتی بهتر، چند روزی را به دوری از دنیای دیجیتال اختصاص دهید؛ تجربیات را مستقیماً لمس کنید و طبیعت یا اثر هنری را با چشمان خود ببینید، نه از پشت صفحه نمایش تلفن. فشار غیرضروری برای تولید محتوای عالی را نادیده بگیرید. دنبالکنندگان شما برای مدتی بدون شما هم دوام خواهند آورد.
گردشگری بیش از حد (Overtourism) امروزه در بسیاری از مقاصد محبوب جهان واقعیتی انکارناپذیر است. مهارتهای جغرافیایی خود را به کار بگیرید و مسیرها و مقاصدی را بیابید که هنوز مورد هجوم جمعیت قرار نگرفتهاند. برای یافتن مکانی جذاب و شگفتانگیز، نیازی نیست به جنگلهای دورافتاده استوایی پرواز کنید. جواهرات واقعی را میتوان در نزدیکی خانه، در مکانهای غیرمنتظره کشف کرد.
اگر شغل شما اجازه میدهد، سفر خود را زمانی انتخاب کنید که اکثر گردشگران در خانه هستند. مزایای سفر خارج از فصل فراتر از هزینههای کمتر و نرخهای بهتر برای اقامت است؛ این فرصت به شما امکان میدهد زندگی محلی اصیل را تجربه کنید، بدون آنکه تحت تاثیر گردشگری انبوه قرار گیرید. از مقاصدی که گردشگری در آنها تمام سال فعال است، دوری کنید.
یک مقصد رویایی، هتلی پنج ستاره و آب و هوای عالی همگی میتوانند با همراهی آزاردهنده خراب شوند. همسفران خود را با دقت انتخاب کنید: سفر اغلب جنبههای غیرمنتظرهای از شخصیت حتی کسانی را که فکر میکردیم به خوبی میشناسیم، آشکار میکند. در صورت تردید، سفر انفرادی را در نظر بگیرید: چیزهای زیادی درباره خود خواهید آموخت و دوستیابی در طول سفر آسانتر خواهد بود.
حتی زمانی که برای یک ماه از خانه دور هستم، فقط با چمدان دستی سفر میکنم. جدای از انتظار طولانی برای تحویل چمدان در مقصد و خطر گم شدن آن - که میتواند سطح کورتیزول را به شدت افزایش دهد - سفر با چمدان دستی حس آزادی را ایجاد میکند. این امر ما را مجبور میکند فقط وسایل ضروری را برداریم و یادآوری میکند که چقدر وسایل اضافی در کمد خود داریم. علاوه بر این، یک کمد لباس مینیمالیستی، استرس «چه بپوشم؟» را از بین میبرد و به ما بهانه میدهد که در مقصد خرید کنیم، اگر وسیلهای را که فراموش کردهایم، پیدا کنیم.
شما باید یک کتاب خوشانتخاب همراه داشته باشید، ترجیحاً یکی از آن کتابهای کاغذی قدیمی، نه نسخههای دیجیتالی دانلود شده در کیندل. کتاب همراه وفاداری است که زمان خستهکننده انتظار در فرودگاهها را پر میکند و در هنگام غذا خوردن به تنهایی در رستوران، همراه شماست. یک کتاب خوب به ذهن شما اجازه میدهد حتی زمانی که در مکانی جدید و متفاوت هستید، پرسه بزند. تأثیرات مثبت فرار شما از واقعیتهای روزمره دو برابر میشود.
آیا همیشه میخواستید نقاشی، موجسواری، آشپزی ژاپنی یا تایلندی، سفالگری یا شاید بافتنی را امتحان کنید؟ سفر فرصت مناسبی برای کشف این علاقههاست. مقاصدی را انتخاب کنید که بتوانید برای چند ساعت یا حتی چند روز در دورههای آموزشی ثبتنام کنید. این کار نه تنها شما را با یک فعالیت جدید آشنا میکند، بلکه به شما امکان میدهد با دیگر مسافران نیز معاشرت کنید. با انگیزه و ارتباط بیشتر به خانه باز خواهید گشت و احتمالاً احساس جوانی بیشتری خواهید کرد، هم از نظر جسمی و هم ذهنی - اگرچه اشکالی ندارد اگر همچنان بخواهید شبها از کرم ضد چروک خود استفاده کنید.