یک راننده ۸۷ ساله در فلوریدای آمریکا جان خود را از دست داد؛ زمانی که خودروی تسلا مدل Y تحت کنترل سیستم اتوپایلوت، از مسیر منحرف شده و پس از برخورد با یک جعبه برق، وارد یک گودال آب شد و غرق گشت. این حادثه که در تاریخ ۲۶ مه و حوالی ساعت ۸:۱۰ شب در منطقه تمپا رخ داد، بار دیگر موضوع ایمنی سیستمهای کمک راننده پیشرفته و مسئولیت شرکتهای خودروسازی در قبال خطاهای احتمالی آنها را در کانون توجه قرار داده است.
بر اساس گزارشهای اولیه، خودروی حادثهدیده با سرعت از جاده خارج شده و پس از برخورد با یک سازه الکتریکی، به درون یک برکه واژگون و کاملا زیر آب فرو رفت. در زمان وقوع حادثه، محدودیت سرعت در این منطقه ۳۰ مایل بر ساعت اعلام شده است. نیروهای امدادی بلافاصله در صحنه حاضر شده و هر دو سرنشین خودرو را به بیمارستان منتقل کردند. متاسفانه، راننده خودرو علیرغم تلاش پزشکان، جان باخت، اما سرنشین ۷۵ ساله زن خودرو، با جراحات غیرکشنده، از مرگ حتمی نجات یافت.
بررسی حادثه و نقش احتمالی سیستم اتوپایلوت
جزئیات اولیه حادثه و روند تحقیقات
بر اساس اعلام اداره بزرگراههای فلوریدا (FHP)، خودروی حادثهدیده در حال استفاده از سیستم اتوپایلوت تسلا بوده است. با این حال، مقامات هنوز توضیحی درباره چگونگی تشخیص این موضوع و علت دقیق خروج خودرو از مسیر ارائه نکردهاند. تحقیقات در این خصوص همچنان ادامه دارد و هویت قربانیان و سرنشین نجاتیافته هنوز به طور رسمی اعلام نشده است. پلیس اعلام کرده که فاکتورهایی نظیر سرعت بالا، شرایط پزشکی راننده یا اختلال در عملکرد سیستم اتوپایلوت، همگی در دست بررسی هستند. همچنین مشخص نیست چه مدت زمانی طول کشیده تا نیروهای امدادی به محل حادثه برسند و خودرو از آب خارج شود.
شرکت تسلا و اداره بزرگراههای فلوریدا تاکنون در این زمینه پاسخی به رسانهها ندادهاند. این عدم شفافیت، گمانهزنیها در مورد نقش مستقیم یا غیرمستقیم سیستم اتوپایلوت در این حادثه مرگبار را افزایش داده است. تاریخ این حادثه (۲۶ مه) و زمان انتشار خبر (۳۰ می) نشاندهنده سرعت عمل نسبتاً خوب در گزارشدهی اولیه است، اما فقدان اطلاعات دقیق، ابهام را بیشتر میکند.
سابقه پروندههای حقوقی تسلا و سیستم اتوپایلوت
این حادثه در حالی رخ میدهد که تسلا در حال حاضر با فشارها و تحقیقات حقوقی متعددی در مورد سیستم کمک راننده خود، به ویژه اتوپایلوت و سیستم رانندگی تمام خودکار (FSD)، روبرو است. در پروندهای جداگانه که توسط رویترز گزارش شده، یک قاضی فدرال اخیراً حکم هیئت منصفه به مبلغ ۲۴۳ میلیون دلار را در خصوص سانحهای در سال ۲۰۱۹ در فلوریدا تایید کرد. در آن حادثه، یک خودروی تسلا مدل S مجهز به اتوپایلوت، جان یک زن ۲۲ ساله را گرفت و دوست پسر او را به شدت مجروح کرد.
قاضی فدرال، بث بلوم، حکم داد که شواهد ارائه شده «بیش از حد کافی» برای حمایت از یافتههای هیئت منصفه است. هیئت منصفه، تسلا را در این سانحه مقصر دانسته بود. در آن حادثه، راننده مدل S پس از عبور از یک تقاطع، با یک خودروی پارک شده در شانه خاکی برخورد کرده بود. مبلغ ۲۰۰ میلیون دلار از این خسارت، به عنوان جریمه تنبیهی برای دو نفر از جمله نایبل بناویدس لئون (که در حادثه جان باخت) و دیلون آنگولو تعیین شد. هیئت منصفه معتقد بود که سیستم اتوپایلوت در کنار رفتار راننده، نقشی کلیدی در این سانحه مرگبار داشته است.
در طول دادگاه، وکلای تسلا اصرار داشتند که مسئولیت حادثه کاملاً بر عهده راننده است. این شرکت که اعلام کرده قصد تجدیدنظر در حکم را دارد، همچنان بر این موضع پافشاری میکند که خودروهایش نباید باعث سهلانگاری رانندگان شوند و سیستم اتوپایلوت نیازمند نظارت دائمی کاربر است.
تحقیقات NHTSA درباره نرمافزار رانندگی تمام خودکار تسلا (FSD)
اداره ملی ایمنی ترافیک بزرگراههای آمریکا (NHTSA) تحقیقات خود را در خصوص نرمافزار رانندگی تمام خودکار (FSD) تسلا در اکتبر ۲۰۲۴ آغاز کرد و در ۱۹ مارس، دامنه این تحقیقات را گسترش داد. NHTSA پارامترهای تحقیقات خود را به منظور پوشش دادن تعداد بیشتری از خودروها و سوانح احتمالی مرتبط با این نرمافزار، افزایش داده است.
بر اساس اعلام NHTSA، تحقیقات گسترشیافته شامل حدود ۳.۲ میلیون خودرو و شش حادثه دیگر میشود که در تحقیقات اولیه سال ۲۰۲۴ مورد بررسی قرار نگرفته بودند. تحقیقات اولیه، ۲.۴ میلیون خودروی تسلا و هفت سانحه بالقوه مرتبط را شامل میشد. این اداره اعلام کرده که هدف از تحقیقات گستردهتر، جمعآوری اطلاعات بیشتر در مورد سیستم تشخیص افت دید (visibility degradation detection) بهروزرسانی شده تسلا بوده است؛ قابلیتی ایمنی که برای پایش شرایط محیطی طراحی شده است.
آژانس ایمنی ترافیک افزود: «دادههای موجود از حوادث نشاندهنده نگرانیهایی است مبنی بر اینکه سیستم تشخیص افت دید تسلا، چه در نسخه اولیه و چه در نسخه بهروزرسانی شده، قادر به تشخیص و/یا هشدار مناسب به راننده در شرایط کاهش دید محیطی مانند نور شدید و ذرات معلق در هوا نیست.» NHTSA همچنین بیان کرد که در سوانحی که توسط واحد بررسی نقصها (Office of Defects Investigation) بررسی شده، سیستم FSD تسلا «شرایط معمول جادهای که دید دوربین را مختل میکرد، تشخیص نداده و/یا هشداری مبنی بر افت عملکرد دوربین تا لحظات قبل از وقوع حادثه ارائه نکرده است.»
با این حال، در ماه آوریل، NHTSA تحقیقات خود را پایان داد؛ چرا که دریافت این نرمافزار تنها با دو حادثه با سرعت پایین مرتبط بوده است. این اداره نتیجه گرفت که این ویژگی عمدتاً با سوانح با سرعت پایین که منجر به خسارت مالی جزئی شده، مرتبط است و حدود ۱۰۰ گزارش حادثه بدون مصدومیت یا فوت داشته است. بر اساس یافتههای NHTSA، فرکانس و شدت پایین این حوادث، دلیلی برای اقدام بیشتر نمیدانست.
تحلیل تاثیر
حادثه اخیر در فلوریدا، بار دیگر بحثهای داغ پیرامون ایمنی و قابلیت اطمینان سیستمهای کمک راننده پیشرفته، بهویژه اتوپایلوت تسلا را دامن زده است. با وجود پیشرفتهای چشمگیر در فناوری خودران، اینگونه سوانح نشان میدهند که راه درازی تا دستیابی به رانندگی کاملاً خودکار و ایمن در همه شرایط باقی مانده است. تحقیقات قضایی و نظارتی مستمر، همراه با شفافیت بیشتر از سوی خودروسازان، برای اعتمادسازی عمومی و تضمین ایمنی سرنشینان و سایر کاربران جاده ضروری است. همچنین، ضرورت نظارت دقیق و هوشیاری رانندگان هنگام استفاده از این سیستمها، بیش از پیش آشکار میشود.
