حادثه دلخراش آتشسوزی یک تریلر نیمهسنگین حامل گاو در اوایل ماه جاری در ایالت نیو ساوت ولز استرالیا، که منجر به جان باختن تعدادی از دامها شد، بار دیگر توجهات را به خطرات پنهان حمل و نقل حیوانات مزرعهای جلب کرد. در این حادثه، به دلیل عدم وجود رمپ بارگیری، دامهای وحشتزده مجبور به پرش از کامیون در حال اشتعال به روی جاده شدند که این امر منجر به آسیبدیدگی و تلف شدن تعدادی از آنها گردید. این واقعه تلخ، جنبههای پنهان و جدی مسائل مربوط به رفاه حیوانات در فرآیندهای حمل و نقل دام، از مزارع تا بازارچهها و کشتارگاهها را برجسته میسازد. حمل و نقل برای حیوانات بسیار استرسزاست و متأسفانه، آسیبدیدگی یا مرگ در طول سفر امری غیرمعمول نیست. برخی حیوانات به حدی بیمار، ضعیف یا مجروح از سفر بازمیگردند که در نهایت در همان بازارچهها معدوم میشوند.
با وجود اهمیت این موضوع، تحقیقات علمی در استرالیا در مورد آنچه پس از ورود دام به بازارچهها رخ میدهد، بسیار محدود بوده است. مطالعه اخیر منتشر شده در ژورنال «Animal Welfare» برای اولین بار به مستندسازی نرخ تلفات گاو و گوسفند در بازارچههای سراسر نیو ساوت ولز پرداخته است. این مسئله نه تنها یک چالش جدی در زمینه رفاه حیوانات محسوب میشود، بلکه پیامدهای اقتصادی قابل توجهی نیز برای صنعت دامپروری به همراه دارد. خبر خوب این است که گامهایی برای رفع این چالشها برداشته شده است.
بررسی دقیق دادهها و نرخ تلفات
این مطالعه با همکاری دامپزشکان وزارت صنایع اولیه نیو ساوت ولز، که مسئول نظارت بر رفاه حیوانات در بازارچهها هستند، امکانپذیر شده است. این دامپزشکان، دادههای ثبت شده در سیستم شناسایی دام ملی (NLIS) را در اختیار محققان قرار دادند؛ سیستمی که بر اساس آن، مدیران بازارچهها موظفند تلفات دام را در طول یا اندکی پس از روزهای فروش گزارش دهند.
ما نرخ تلفات مربوط به گاو و گوسفند فروخته شده در مجموعهای از بازارچههای سراسر نیو ساوت ولز را بین ژانویه ۲۰۲۱ تا دسامبر ۲۰۲۴ تجزیه و تحلیل کردیم. همچنین عواملی که ممکن است خطر مرگ را افزایش دهند، از جمله شرایط آب و هوایی، اندازه و موقعیت مکانی بازارچه را مورد بررسی قرار دادیم. نرخ تلفات فروش شامل تمام حیواناتی است که مرده در کامیونها مشاهده شدهاند، حیواناتی که به دلیل بیماری یا جراحت شدید در طول سفر مجبور به معدوم شدن شدهاند، و آنهایی که در طول نگهداری در بازارچه تلف شدهاند.
یافتههای کلیدی مطالعه
میانگین نرخ تلفات در هر روز فروش، ۰.۰۱۶ درصد برای گاو و ۰.۰۹۶ درصد برای گوسفند بوده است. این آمار به طور تقریبی معادل یک مرگ در هر ۶۰۰۰ رأس گاو و یک مرگ در هر ۱۰۰۰ رأس گوسفند است. با در نظر گرفتن ۳۶۵ روز در سال، نرخ تلفات سالانه معادل ۳۴.۹ درصد برای گوسفندان و ۵.۸ درصد برای گاوها برآورد شده است. تا به امروز در سال جاری، بیش از نیم میلیون رأس گاو از طریق بازارچههای نیو ساوت ولز فروخته شدهاند.
در مورد گاوها، مطالعه نشان داد که تلفات با دمای بالای روزانه و همچنین اندازه و موقعیت بازارچه مرتبط بوده است. برای گوسفندان، دمای حداقل پایینتر و موقعیت بازارچه با نرخ تلفات بالاتر همراه بود. این یافتهها بر اهمیت توجه به شرایط محیطی و زیرساختی در بازارچههای دام تأکید دارند.
ضرورت ارتقاء استانداردها
در حال حاضر، استانداردهایی برای اطمینان از رفاه دامها در بازارچههای استرالیا وجود دارد. این استانداردها، که توسط سازمانهای دولتی تعیین شدهاند، حداقل الزامات قانونی و شیوههای توصیه شده برای مراقبت و حمل و نقل دام را مشخص میکنند. با این حال، از آنجایی که قوانین رفاه حیوانات توسط ایالتها و مناطق مختلف به صورت جداگانه مدیریت میشود، اجرای این قوانین و مقررات میتواند در سراسر استرالیا متفاوت باشد.
در مقایسه، در اتحادیه اروپا، تمامی کشورهای عضو از مقررات یکسانی برای حمل و نقل حیوانات پیروی میکنند. قوانین اروپایی عموماً زمانهای سفر کوتاهتر را مجاز میدانند و در سفرهای طولانی، حیوانات باید در طول مسیر تغذیه و آبدهی شوند. اجرای اصلاحاتی مشابه این رویکردها در استرالیا ضروری است. این استانداردها باید به طور منظم و یکسان در تمام ایالتهای استرالیا اجرا شوند.
علاوه بر این، تمامی ذینفعان در زنجیره تولید گوشت گاو و گوسفند، از جمله دامداران، حملکنندگان و مدیران بازارچهها، باید در زمینه روشهای کماسترس در جابجایی حیوانات، شناسایی علائم استرس و ترس در دامها، و رعایت حداقل استانداردهای رفاهی، آموزش ببینند.
پیامدهای اقتصادی و اعتباری
مرگ و میر گاو و گوسفند در طول حمل و نقل یا در بازارچهها، علاوه بر مسئله آشکار رفاه حیوانات، یک مشکل اقتصادی مهم برای صنعت دامپروری نیز محسوب میشود. به عنوان مثال، هر رأس گاو میتواند ارزشی حدود ۱۸۰۰ تا ۲۰۰۰ دلار استرالیا داشته باشد. از سوی دیگر، استرس ناشی از حمل و نقل و جابجایی نامناسب میتواند کیفیت گوشت را نیز کاهش دهد. بنابراین، کاهش این استرس نه تنها به نفع دامها، بلکه به نفع مصرفکنندگان نیز خواهد بود.
وقایع برجستهای مانند آتشسوزی تریلر در نیو ساوت ولز، میتواند اعتماد عمومی به صنعت دامپروری را خدشهدار کرده و «مجوز اجتماعی» فعالیت آن را تضعیف کند. تحقیقات بیشتر برای شناسایی شیوههای حمل و نقل ایمنتر و مدیریت بهتر بازارچهها میتواند به کاهش تلفات، بهبود کیفیت محصولات و تقویت اعتماد به این صنعت کمک شایانی نماید.
تحلیل تأثیرات
یافتههای این مطالعه ابعاد اقتصادی و رفاهی مسئله تلفات دام در بازارچهها را به خوبی نشان میدهد. کاهش این تلفات نه تنها به معنای حفظ سرمایه برای دامداران است، بلکه به بهبود کیفیت محصول نهایی و افزایش رضایت عمومی نسبت به صنعت دامپروری منجر خواهد شد. پیادهسازی استانداردهای یکپارچه و نظارت دقیق بر اجرای آنها در سراسر کشور، همراه با آموزش نیروی انسانی، گامهای اساسی برای دستیابی به این اهداف هستند. این امر نیازمند همکاری نزدیک بین دولت، سازمانهای صنعتی و پژوهشگران برای توسعه و اجرای راهکارهای عملی و پایدار است.
