شرکت کولدفایر (Cloudflare)، ارائهدهنده خدمات ابری و امنیت شبکه، در سه ماهه اول سال جاری میلادی با وجود عبور از پیشبینیهای درآمد و سود وال استریت، خبری شوکهکننده را منتشر کرد: اخراج ۱۱۰۰ نفر از کارکنان که معادل یک پنجم نیروی کار این شرکت است. دلیل این اخراجها به طور صریح، استفاده گسترده از عوامل هوش مصنوعی (AI Agents) عنوان شده که وظایف این کارکنان را بر عهده گرفتهاند. این اتفاق که منجر به سقوط ۲۴ درصدی ارزش سهام کولدفایر در روز بعد شد، به عنوان یکی از بارزترین نمونههای جایگزینی مستقیم نیروی انسانی با هوش مصنوعی در صنعت فناوری شناخته میشود و الگویی نگرانکننده برای آینده شغلی در این حوزه ترسیم میکند.
عملکرد مالی کولدفایر در سه ماهه اول قوی بود؛ درآمد این شرکت به ۶۳۹.۸ میلیون دلار رسید که ۳۴ درصد رشد سالانه را نشان میدهد و از تخمین اجماع ۶۲۲ میلیون دلاری فراتر رفت. سود هر سهم تعدیل شده نیز ۲۵ سنت بود در حالی که انتظار میرفت ۲۳ سنت باشد. جریان نقدی آزاد به ۸۴.۱ میلیون دلار رسید. شرکت همچنین رکورد جدیدی در جذب مشتریان با قراردادهای سالانه بیش از ۵ میلیون دلار ثبت کرد و شاهد افزایش ۷۳ درصدی در قراردادهای بالای یک میلیون دلار بود. با این حال، در میان این اعداد و ارقام مثبت، خبر اخراج کارکنان جامعه فناوری را غافلگیر کرد.
انقلاب مدل عملیاتی: گذار به «هوش مصنوعی عاملمحور»
مدیرعامل کولدفایر، متیو پرینس، و یکی از بنیانگذاران، میشل زتلین، در بیانیهای مشترک اعلام کردند که شرکت در حال گذار به یک «مدل عملیاتی اولویتدار با هوش مصنوعی عاملمحور» (agentic AI-first operating model) است. طبق این گزارش، استفاده داخلی از هوش مصنوعی در کولدفایر طی سه ماه گذشته بیش از ۶۰۰ درصد افزایش یافته است. کارکنان بخشهای مهندسی، منابع انسانی، مالی و بازاریابی روزانه هزاران جلسه با عوامل هوش مصنوعی را مدیریت میکنند. رویکرد شرکت نه بر کمک هوش مصنوعی به کارکنان، بلکه بر این ایده استوار است که هوش مصنوعی اکنون بخشهایی از نیروی کار را غیرضروری ساخته است.
پرینس به طور مشخص به نقشهای در حال حذف اشاره کرد و گفت: «بسیاری از نقشهای پشتیبانی» که در کنار کارکنان مشتریمدار و مهندسی فعالیت میکنند، «نقشهایی نخواهند بود که در آینده شرکتها را پیش ببرند.» این تمایز بین افرادی که محصول را میسازند، افرادی که محصول را میفروشند و افرادی که از سازندگان و فروشندگان پشتیبانی میکنند، نشان میدهد که گروه سوم هدف اصلی این تغییرات قرار گرفته است. این تحول در حالی رخ میدهد که شرکتهایی مانند گیتهاب نیز اخیراً ثبتنام سرویس Copilot خود را به دلیل هزینههای فزاینده ناشی از استفاده از گردش کارهای هوش مصنوعی عاملمحور، متوقف کردهاند؛ این نشاندهنده ناپایداری فعلی در مدلهای اقتصادی ابزارهای هوش مصنوعی است. با این حال، کولدفایر شرط را بر این گذاشته که افزایش بهرهوری حاصل از هزاران جلسه روزانه با عوامل هوش مصنوعی، هزینههای حذف ۱۱۰۰ شغل و هزینههای بازسازی حدود ۱۴۰ تا ۱۵۰ میلیون دلاری را جبران خواهد کرد.
تحلیل اعداد و ارقام: رشد پایدار در کنار تعدیل نیرو
نتایج مالی اعلام شده همراه با خبر اخراجها، نشاندهنده وضعیت مالی نابسامان شرکت نبود. کولدفایر در حال حاضر ۴,۴۱۶ مشتری دارد که سالانه بیش از ۱۰۰,۰۰۰ دلار هزینه میکنند. این شرکت تخمین میزند که حدود ۸۰ درصد از شرکتهای پیشرو در حوزه هوش مصنوعی از محصولات آن استفاده میکنند. پلتفرم توسعهدهندگان Workers این شرکت که کدها را در لبه شبکه کولدفایر در مراکز داده واقع در ۳۳۰ شهر اجرا میکند، به عنوان زیرساختی برای اقتصاد عوامل هوش مصنوعی معرفی شده است؛ اقتصادی که به گفته شرکت، جایگزین نقشهای حذف شده میشود.
پیشبینی درآمد کل سالانه شرکت بین ۲.۸۰۵ تا ۲.۸۱۳ میلیارد دلار است که اندکی از تخمین اجماع ۲.۸ میلیارد دلاری بالاتر است. پیشبینی سود تعدیل شده سالانه نیز بین ۱.۱۹ تا ۱.۲۰ دلار به ازای هر سهم است که از ۱.۱۴ دلار مورد انتظار بهتر است. پرینس هوش مصنوعی را «بزرگترین باد موافق در تاریخ کولدفایر» خواند و تغییر معماری اینترنت پیرامون عوامل هوش مصنوعی را بزرگترین فرصت رشد شرکت قلمداد کرد. با این وجود، بازار سهام با این چشمانداز موافق نبود و سهام شرکت ۲۴ درصد سقوط کرد که میلیاردها دلار از ارزش بازار آن را از بین برد. این واکنش بیشتر ناشی از عدم قطعیت در مورد توانایی شرکت برای اجرای موفقیتآمیز مدل کسبوکار جدید و حفظ مسیر رشد مورد انتظار سرمایهگذاران بود، تا نتایج مالی قوی.
جزئیات تعدیل نیرو: حمایتهای ویژه برای کارکنان اخراجی
۱۱۰۰ کارمند متاثر از این اخراجها، حقوق پایه خود را تا پایان سال ۲۰۲۶ دریافت خواهند کرد. پوشش بیمه درمانی آنها تا پایان سال جاری در ایالات متحده ادامه خواهد داشت و زمانبندی اعطای سهام آنها تا ۱۵ اوت ۲۰۲۶ تمدید شده است. انتظار میرود فرآیند بازسازی ساختاری تا پایان سه ماهه سوم سال جاری به طور کامل تکمیل شود. پرینس این روز را «روزی سخت» توصیف کرد.
تعداد کارکنان شرکت از حدود ۵,۱۵۶ نفر به حدود ۴,۰۰۰ نفر کاهش مییابد. هزینههای بازسازی ساختاری که بین ۱۴۰ تا ۱۵۰ میلیون دلار تخمین زده میشود، شامل ۱۰۵ تا ۱۱۰ میلیون دلار برای حقوق سنوات و مزایا نقدی و ۳۵ تا ۴۰ میلیون دلار برای هزینههای مرتبط با سهام غیرنقدی است. صرفهجویی حاصل از این تعدیلها به گونهای پیشبینی شده که کولدفایر قصد دارد آن را در زیرساختهای هوش مصنوعی و استخدامهایی که به گفته این شرکت، مرحله بعدی رشد را هدایت خواهند کرد، مجدداً سرمایهگذاری کند. این شرکت تاکید کرده که این اخراجها ساختاری و نه چرخهای هستند؛ به این معنا که کاهش نیرو به دلیل افت درآمد نبوده، بلکه به دلیل اعتقاد شرکت به این موضوع است که وظایف این کارکنان اکنون توسط نرمافزار انجام میشود و بعید است که این شغلها بازگردند.
الگوی فراگیر: موج اخراجها در صنعت فناوری
شرکتهای بزرگی مانند متا و مایکروسافت در مجموع ۲۳,۰۰۰ شغل را کاهش دادهاند، در حالی که همزمان هزینههای خود را در زمینه هوش مصنوعی به دهها میلیارد دلار افزایش دادهاند. اوراکل نیز تا ۳۰,۰۰۰ موقعیت شغلی را برای تأمین مالی مراکز داده هوش مصنوعی حذف کرده و اتلسین (Atlassian) ۱,۶۰۰ نفر را به بهانه انطباق با هوش مصنوعی تعدیل کرده است. در چهار ماه اول سال ۲۰۲۶، بیش از ۷۳,۰۰۰ اخراج در ۹۵ شرکت در بخش فناوری ثبت شده است و پیشبینی میشود که مجموع اخراجها در کل سال از ۱۲۴,۰۰۰ نفر در سال ۲۰۲۵ فراتر رود.
اعلامیه کولدفایر به این دلیل قابل توجه است که صریحترین ارتباط را بین اخراجها و جایگزینی نیروی انسانی توسط هوش مصنوعی برقرار کرده، برخلاف شرکتهایی که اخراجها را به تخصیص مجدد سرمایه برای هوش مصنوعی مرتبط میدانند. مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، اعلام کرد که اخراجها برای آزاد کردن سرمایه جهت خرید زیرساختهای هوش مصنوعی بوده است. در مقابل، پرینس از کولدفایر گفت که اخراجها به این دلیل صورت گرفته که هوش مصنوعی کارها را انجام میدهد. این تفاوت ظریف بین «ما به حقوق شما برای خرید GPU نیاز داریم» و «ما دیگر به شما نیازی نداریم زیرا GPUها کار شما را انجام میدهند» است. هزینههای انسانی موج اخراجهای هوش مصنوعی در حال افزایش است، رقمی که معیارهای رشد صنعت آن را منعکس نمیکنند. گوگل در حال تبدیل کروم به ابزاری کاری با هوش مصنوعی عاملمحور است و سرویسنا (ServiceNow) پیشبینی میکند تا سال ۲۰۳۰ حدود ۳۰ میلیارد دلار درآمد کسب کند که یک سوم آن از هوش مصنوعی تأمین خواهد شد. شرکتهایی که ابزارهای هوش مصنوعی را میسازند و شرکتهایی که آنها را به کار میگیرند، هر دو در حال رشد هستند، اما افرادی که کارشان توسط این ابزارها تکرار میشود، این رشد را تجربه نمیکنند.
تنش بین عملکرد و انتظارات: آینده نامعلوم
موضع کولدفایر منطقی اما ناخوشایند است. این شرکت قویترین فصل مالی خود را گزارش داد، به سرمایهگذاران از فرصت تحولآفرین هوش مصنوعی گفت، یک پنجم نیروی کار خود را برای پیگیری این هدف اخراج کرد و سپس شاهد کاهش یک چهارم ارزش بازار خود بود، زیرا سرمایهگذاران مطمئن نبودند که این تحول موفقیتآمیز خواهد بود. افزایش ۶۰۰ درصدی استفاده از هوش مصنوعی در سه ماه، میتواند نشانهای از اثربخشی این انتقال باشد یا صرفاً گواهی بر این باشد که شرکت با سرعتی فراتر از توان مدیریتی خود حرکت میکند.
اظهارات پرینس مبنی بر اینکه نقشهای پشتیبانی خاص «نقشهایی نخواهند بود که در آینده شرکتها را پیش ببرند»، پیشبینی او درباره کل صنعت است، نه فقط کولدفایر. اگر او درست بگوید، ۱۱۰۰ نفری که شغل خود را در کولدفایر از دست میدهند، قربانیان اولیه بازسازی هستند که هر شرکت فناوری و در نهایت هر شرکتی که افرادی را برای انجام کارهایی که عوامل هوش مصنوعی میتوانند تقریب بزنند، استخدام میکند، را تحت تأثیر قرار خواهد داد. اگر او اشتباه کند، کولدفایر درست در بهترین فصل مالی خود ۲۰ درصد از کارکنانش را اخراج کرده و سقوط ۲۴ درصدی سهام، بازتابی از تردید بازار است.
دستاورد مالی قابل قبول بود، اخراجها واقعی هستند، سهام سقوط کرده و عوامل هوش مصنوعی در حال اجرا هستند. پرسشی که کولدفایر هنوز قادر به پاسخگویی آن نیست، و هیچ شرکتی در موقعیت مشابه آن را پاسخ نداده، این است که آیا افزایش ۶۰۰ درصدی استفاده از هوش مصنوعی منجر به افزایش متناسبی در ارزش کار انجام شده میشود، یا اینکه اعتماد فزایندهای را به اجرای کار بدون نظارت کافی بر کیفیت آن ایجاد میکند.
