تحولات اخیر در سیاستهای تجاری و تجدید نظر در توافقنامه USMCA، زنگ خطری جدی برای حضور خودروهای اقتصادی وارداتی در بازار ایالات متحده به صدا درآورده است. گزارشهای تایید نشده حاکی از آن است که مشاوران اقتصادی دولت ترامپ بر این باورند که خودروسازان خارجی قادر نخواهند بود خودروهای ارزانقیمت را در صورت عدم کاهش قابل توجه تعرفهها برای خودروها و قطعات تولیدی در کانادا و مکزیک، به بازار آمریکا عرضه کنند. این موضوع حتی خودروهایی را که نهاییسازی مونتاژ آنها در خاک آمریکا صورت میگیرد نیز تحت تاثیر قرار خواهد داد.
دونالد ترامپ در دوران ریاست جمهوری خود، توافقنامه USMCA را «بزرگترین توافق تجاری تاریخ» نامید. اما پس از پیروزی مجدد در انتخابات ۲۰۲۴، یکی از اولین اقدامات او اعمال تعرفه ۲۵ درصدی تحت عنوان «امنیت ملی» بر متحدان هممرز با آمریکا بود. با توجه به اینکه توافقنامه USMCA در اول جولای امسال (۱ تیر ماه) مورد بازبینی قرار میگیرد و ضربالاجل تمدید آن نزدیک است، صنعت خودرو با جدیت از ترامپ درخواست کرده است تا تعهد به تجارت آزاد در آمریکای شمالی را تمدید کند. این در حالی است که خودروهای اقتصادی در حال حاضر نیز در بازار آمریکا با چالشهای جدی روبرو هستند و تنها چهار مدل با قیمت زیر ۲۵ هزار دلار در بازار موجود است که سه مورد از آنها ممکن است تا پایان سال از بازار حذف شوند. نیسان ورسا (Versa) و کیا سول (Soul) در معرض حذف قرار دارند و هیوندای نیز در حال ساخت نسل دوم ونو (Venue) است اما هنوز تصمیمی برای عرضه آن در ایالات متحده نگرفته است.
اهمیت تمدید توافقنامه USMCA برای حفظ خودروهای اقتصادی
تاثیر تعرفهها بر قیمت خودرو و قدرت خرید
در دهه گذشته، شاهد حذف دهها مدل اقتصادی از بازار بودهایم که دلیل اصلی آن افزایش هزینهها بوده است. به نظر نمیرسد این روند کاهشی در آینده نزدیک متوقف شود. تشدید هزینهها و کاهش قدرت خرید مردم، به ویژه طبقه کارگر، را با چالشهای جدیتری مواجه خواهد کرد. در حال حاضر، تنها چهار مدل خودرو با قیمت زیر ۲۵ هزار دلار در بازار آمریکا موجود است و این روند نگرانکننده است. در حالی که در دوران رکود اقتصادی سال ۲۰۰۸، امکان خرید خودروهای زیر ۱۰ هزار دلار وجود داشت، امروزه این مبلغ حتی برای خرید یک خودروی دست دوم متوسط با کارکرد بالا نیز کافی نیست.
بدون وجود خودروهای جدید و اقتصادی با گارانتیهای طولانی، طبقه کارگر آمریکا بیشترین آسیب را خواهد دید. مجبور شدن این افراد به خرید خودروهای دست دوم با قیمتهای گزاف، آنها را در معرض شرایط ناشناخته خودرو و هزینههای بالای تعمیر و نگهداری قرار میدهد. از دست دادن امکان خرید یک خودروی اقتصادی و قابل اعتماد برای رفتن به محل کار، میتواند به معنای از دست دادن شغل و معیشت باشد. این امر نه تنها به مصرفکنندگان، بلکه به روابط تجاری حیاتی آمریکا با کانادا و مکزیک نیز لطمه میزند.
نقش کانادا و مکزیک در زنجیره تامین خودروی آمریکا
حدود ۴۵ درصد از کل خودروهای فروخته شده در ایالات متحده از کشورهای دیگر وارد میشود و تقریباً نیمی از قطعات خودروهای مونتاژ شده در آمریکا، ساخت کانادا یا مکزیک هستند. تعرفههای اعمال شده توسط دولت ترامپ و سیاستهای تجاری او، علاوه بر ایجاد تنش با متحدان، هزینههای شدیدی را بر اقتصاد تحمیل کرده و تورم بیسابقهای را به همراه داشته است. این وضعیت منجر به نارضایتی فزاینده آمریکاییهای شاغل از قیمتهای بالا و شرایط دشوار جستجوی شغل شده است. شاخص اعتماد مصرفکننده در پایینترین سطح خود قرار دارد و دلیل آن کاملاً روشن است.
کانادا با اجازه فروش محدود برندهای چینی در خاک این کشور، در حال کاهش بخشی از هزینههای بالای خودروهای وارداتی است. اگرچه مشخص نیست که آیا این تغییر کوچک میتواند بحران اقتصادی رو به وخامت را حل کند یا خیر، اما افزایش دسترسی افراد به خودروهای با قیمت کمتر از ۲۰ هزار دلار، ارزشمند است. تمدید USMCA و حذف تعرفههای واردات از کانادا و مکزیک، حداقل اقدامی است که برای زنده نگه داشتن تعداد معدودی خودروی ارزانقیمت در بازار آمریکا ضروری به نظر میرسد.
تأثیر بر خودروسازان و مصرفکنندگان
خودروسازانی که بر تولید مدلهای مقرونبهصرفه در آمریکای شمالی متکی هستند، با فشار شدیدی روبرو خواهند شد. افزایش هزینههای تولید و واردات قطعات، سودآوری این مدلها را کاهش داده و ممکن است آنها را مجبور به خروج از بخش خودروهای ارزانقیمت کند. این امر مستقیماً بر مصرفکنندگانی که به دنبال گزینههای اقتصادی برای حملونقل خود هستند، تأثیر منفی خواهد گذاشت. پیدا کردن خودروی جدید با قیمت مناسب به طور فزایندهای دشوارتر میشود و این شکاف قیمتی، طبقات کمدرآمد جامعه را در موقعیت نامناسبتری قرار میدهد.
در مقابل، خودروسازانی که تمرکز خود را بر روی خودروهای لوکس و پرفروشتر گذاشتهاند، ممکن است کمتر تحت تأثیر این تغییرات قرار گیرند. با این حال، کاهش کلی قدرت خرید در جامعه میتواند بر فروش تمام بخشها تأثیر بگذارد. دولت باید راهحلهای پایدارتری برای حمایت از تولید و دسترسی به خودروهای اقتصادی بیابد تا از رکود بیشتر بازار و فشار بر مصرفکنندگان جلوگیری کند. احیای روح تجارت آزاد در آمریکای شمالی میتواند گامی مهم در این راستا باشد.
تحلیل اثرات
تصمیمگیری در مورد آینده توافقنامه USMCA و تعرفههای مرتبط با آن، پیامدهای گستردهای برای صنعت خودروی آمریکا و مصرفکنندگان خواهد داشت. حفظ خودروهای اقتصادی ارزانقیمت برای قشر متوسط و کمدرآمد جامعه حیاتی است و هرگونه تغییری که دسترسی به این خودروها را محدود کند، میتواند به نابرابری اقتصادی دامن زده و فشار بیشتری بر خانوارها وارد کند. صنعت خودرو نیز برای حفظ رقابتپذیری خود و جلوگیری از زیان، نیازمند ثبات و پیشبینیپذیری در سیاستهای تجاری است.
گذار به سمت خودروهای الکتریکی و فناوریهای نوین، هزینههای تولید را افزایش داده است. در چنین شرایطی، حذف خودروهای اقتصادی که اغلب نقطه ورود بسیاری از مصرفکنندگان به بازار خودروهای نو هستند، میتواند روند نوسازی ناوگان حملونقل و پذیرش فناوریهای جدید را کند سازد. بنابراین، هرگونه تصمیمگیری باید با در نظر گرفتن تمام این جوانب و با هدف حمایت از مصرفکنندگان و ثبات صنعت انجام شود.