مشخصات فنی کلید تابلو برق و کنترل
انواع کلیدهای تابلو برق و کنترل
کلیدهای مورد استفاده در تابلوهای برق و سیستمهای کنترل طیف وسیعی را شامل میشوند که هر یک برای کاربرد خاصی طراحی شدهاند. شناخت این انواع برای انتخاب صحیح ضروری است:
کلیدهای مینیاتوری MCB
کلیدهای مینیاتوری (Miniature Circuit Breaker) که با استاندارد IEC 60898 شناخته میشوند، عمدتاً برای حفاظت مدارهای روشنایی و پریزهای برق در کاربردهای مسکونی و تجاری کوچک به کار میروند. این کلیدها دارای دو مکانیزم حفاظت حرارتی (برای اضافه بار) و مغناطیسی (برای اتصال کوتاه) هستند. منحنیهای قطع مختلفی مانند B، C و D دارند که نشاندهنده حساسیت آنها به جریان اتصال کوتاه است.
کلیدهای اتوماتیک کمپکت MCCB
کلیدهای اتوماتیک قالبریزی شده (Molded Case Circuit Breaker) مطابق با استاندارد IEC 60947-2، برای حفاظت مدارهای قدرت در برابر اضافه بار و اتصال کوتاه در تابلوهای اصلی و فرعی صنعتی و تجاری استفاده میشوند. این کلیدها قابلیت تنظیم جریان نامی و آستانه قطع را در برخی مدلها دارند و در رنجهای جریانی بالاتری نسبت به MCBها تولید میشوند. ظرفیت قطع آنها نیز به مراتب بالاتر است و میتوانند جریانهای اتصال کوتاه بزرگتری را تحمل کنند.
کلیدهای محافظ جان RCD/RCCB/RCBO
کلیدهای محافظ جان (Residual Current Device) وظیفه حفاظت افراد در برابر شوک الکتریکی ناشی از جریان نشتی به زمین را بر عهده دارند. RCCBها (Residual Current Circuit Breaker) فقط حفاظت در برابر نشتی جریان را ارائه میدهند، در حالی که RCBOها (Residual Current Circuit Breaker with Overcurrent Protection) علاوه بر نشتی جریان، حفاظت در برابر اضافه بار و اتصال کوتاه را نیز فراهم میکنند. حساسیت جریان نشتی آنها (معمولاً 10، 30، 100، 300 mA) پارامتر کلیدی در انتخاب آنها است.
کلیدهای هوایی ACB
کلیدهای هوایی (Air Circuit Breaker) برای حفاظت و کنترل مدارهای با جریان بسیار بالا در سیستمهای قدرت و تابلوهای اصلی فوق سنگین به کار میروند. این کلیدها قابلیت تنظیمات حفاظتی بسیار گستردهای دارند و میتوانند جریانهای اتصال کوتاه عظیمی را قطع کنند. معمولاً از مکانیزمهای الکترونیکی پیشرفته برای تنظیمات دقیق حفاظت استفاده میکنند.
پارامترهای فنی مهم در انتخاب
هنگام انتخاب کلیدهای تابلو برق، توجه به پارامترهای فنی زیر حیاتی است:
- جریان نامی (Rated Current, In): حداکثر جریانی که کلید میتواند به طور مداوم عبور دهد.
- ولتاژ نامی (Rated Voltage, Un): ولتاژ کاری مداری که کلید در آن نصب میشود.
- ظرفیت قطع نهایی (Ultimate Breaking Capacity, Icu): حداکثر جریانی که کلید قادر به قطع آن است، اما ممکن است پس از آن نیاز به تعویض داشته باشد.
- ظرفیت قطع سرویس (Service Breaking Capacity, Ics): حداکثر جریانی که کلید میتواند بارها قطع کند و پس از آن همچنان قابل استفاده باشد. Ics معمولاً درصدی از Icu است.
- منحنی قطع (Tripping Curve): برای کلیدهای حفاظتی مانند MCB و MCCB، این منحنی رابطه بین جریان اضافه بار/اتصال کوتاه و زمان قطع کلید را نشان میدهد.
- درجه حفاظت (IP Rating): میزان مقاومت کلید در برابر نفوذ گرد و غبار و آب.
- عمر مکانیکی و الکتریکی: تعداد دفعاتی که کلید میتواند به ترتیب به صورت مکانیکی و تحت بار الکتریکی قطع و وصل شود.