گوا، ایالت ساحلی کوچک هند که زمانی بهشت گردشگران خارجی، بهویژه اروپاییها و روسها بود، اکنون با چالش کاهش محسوس محبوبیت خود در میان این قشر مواجه است. سواحل پلولم و سایر نقاط دیدنی این ایالت که پیشتر مملو از مسافران خارجی بود، اکنون عمدتاً میزبان گردشگران داخلی هستند. این تغییر الگو، زنگ خطری برای اقتصاد متکی به گردشگری گوا محسوب میشود و پرسشهایی اساسی را درباره علل این افول و آینده گردشگری این منطقه مطرح میکند.
آمار منتشر شده توسط دپارتمان گردشگری گوا، گویای این روند است. در حالی که تعداد بازدیدکنندگان خارجی از حدود ۹۰۰ هزار نفر در سال ۲۰۱۷ به حدود ۵۰۰ هزار نفر در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است، شمار گردشگران داخلی از ۶.۸ میلیون نفر در سال ۲۰۱۶ به بیش از ۱۰ میلیون نفر در سال گذشته افزایش یافته است. این ارقام نشاندهنده جایگزینی مخاطبان سنتی گوا با گردشگران داخلی و دوری فزاینده مسافران خارجی است.
دلایل اصلی کاهش حضور گردشگران خارجی در گوا
عوامل متعددی در پس این کاهش حضور گردشگران خارجی در گوا دخیل هستند. در حالی که مقامات گردشگری گوا، وضعیت ژئوپلیتیکی جهان و نااطمینانیهای ناشی از درگیریهای منطقهای را در کاهش جریان گردشگران خارجی مؤثر میدانند، بسیاری از گردشگران و فعالان صنعت، دلایل عمیقتری را مطرح میکنند که پیش از مناقشات اخیر نیز وجود داشته است. افزایش هزینههای پرواز به دلیل تنشهای خاورمیانه و افزایش کلی قیمتها، قدرت خرید مسافران خارجی را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. بسیاری از گردشگران روسی و اروپایی، به دلیل هزینههای بالاتر، به مقاصدی مانند ترکیه و مصر که نزدیکتر و مقرونبهصرفهتر هستند، روی آوردهاند.
علاوه بر عوامل اقتصادی، پیچیدگی و طولانی شدن روند دریافت ویزا و افزایش هزینههای ویزاهای بلندمدت نیز از دیگر دلایل مهم ذکر شده توسط گردشگران خارجی است. ارنست دیاس، یکی از اعضای دپارتمان گردشگری گوا و مدیر یک شرکت چارتر مسافرتی، معتقد است که سهولت دریافت ویزا در کشورهایی مانند ویتنام و سریلانکا، در کنار قیمتهای پایینتر هتلها، باعث شده تا گردشگران اروپایی و روسی، گوا را با این مقاصد جایگزین کنند. او به لغو ناگهانی سفر یک گروه بزرگ چارتر روسی به گوا و تغییر مقصد آنها به ویتنام اشاره میکند و تأکید دارد که تأخیر در فرآیند ویزا، عاملی کلیدی در کاهش آمار گردشگران خارجی بوده است. مسافران امروزی به دنبال تصمیمگیری سریع و سفرهای لحظه آخری هستند و این معضلات ویزا، مانع بزرگی برای آنها محسوب میشود.
از سوی دیگر، رقابت فزاینده با مقاصدی چون سریلانکا و ویتنام، که امکانات اقامتی مقرونبهصرفهتر و فرآیندهای ویزا را ارائه میدهند، گوا را در موقعیت نامناسبی قرار داده است. برخی تحلیلگران معتقدند که رونق گردشگری داخلی و اقتصاد MICE (دیدارها، انگیزهها، کنفرانسها و نمایشگاهها) باعث افزایش قیمت هتلهای با ستاره بالا شده و بسیاری از گردشگران خارجی را از انتخاب گوا منصرف کرده است. علاوه بر این، کاهش پروازهای مستقیم از مبادی مهمی مانند لندن به گوا، رفتوآمد را برای گردشگران دشوارتر کرده است. یکی از گردشگران بریتانیایی، که به همراه دوستانش به گوا سفر کرده، مجبور به توقف در بمبئی شده و این موضوع را تجربهای ناخوشایند توصیف میکند. او همچنین اشاره میکند که برادرش امسال سریلانکا را به دلیل مقرونبهصرفهتر بودن و پاکیزگی بیشتر، به گوا ترجیح داده است.
چالشهای زیرساختی و محیطی
مسائل مربوط به زیرساختها و محیط زیست نیز در کاهش جذابیت گوا برای گردشگران خارجی نقش دارند. هرچند تلاشهایی برای حفظ پاکیزگی سواحل صورت گرفته، اما وضعیت نامناسب جادههای منتهی به سواحل و انباشت زباله، منظرهای ناخوشایند برای گردشگرانی که به پاکیزگی اهمیت زیادی میدهند، ایجاد کرده است. ارنست دیاس، این موضوع را «منظرهای نه چندان خوب» توصیف میکند.
مشکل دیگر، کرایه بالای تاکسیهاست که ناشی از مقاومت شدید اتحادیههای محلی در برابر خدمات مبتنی بر اپلیکیشن است. این وضعیت، دسترسی به حملونقل را دشوار و پرهزینه کرده و تجربه سفر را برای گردشگران خارجی که به استفاده از فناوری برای تسهیل امور خود عادت دارند، ناخوشایند میسازد. این چالشها، همراه با افزایش رقابت، فشار مضاعفی بر اقتصاد وابسته به گردشگری گوا وارد میکند.
پیامدهای اقتصادی برای گوا
کاهش حضور گردشگران خارجی، پیامدهای مستقیمی بر اقتصاد محلی گوا دارد. این گردشگران معمولاً مدت طولانیتری اقامت میکنند، فعالیتهای بیشتری خریداری میکنند (مانند تورها و اجاره موتور سیکلت) و بیشتر در رستورانها و اقامتگاههای محلی هزینه میکنند. این در حالی است که گردشگران داخلی گاهی ترجیح میدهند بستههای کامل و ارزانتر را انتخاب کنند. شروین لوب، مدیر هتلی در نزدیکی ساحل باگا، گزارش میدهد که حضور گردشگران خارجی در هتلش حداقل ۱۰ درصد کاهش یافته است. هرچند او توانسته با افزایش رزرو از سوی گردشگران داخلی، این کاهش را جبران کند، اما غیبت گردشگران خارجی، که اقامت طولانیتر و هزینه بیشتری دارند، به طور کلی بر درآمدهای صنعت هتلداری تأثیر منفی میگذارد.
این کاهش، علاوه بر هتلها، بر کسبوکارهای کوچکتر مانند شاکهای ساحلی (غرفههای کنار ساحل)، رستورانها و فروشندگان صنایع دستی نیز تأثیرگذار است. از دست دادن بخش قابل توجهی از بازار خارجی، که غالباً به دنبال تجربیات فرهنگی و تفریحی متنوعتری هستند، میتواند منجر به کاهش کلی درآمد و سود در این بخشها شود. این امر، چالشهای اقتصادی را برای جامعه محلی گوا که به شدت به گردشگری وابسته است، تشدید میکند.
اقدامات دولت و چشمانداز آینده
دولت گوا از این وضعیت آگاه است و تلاشهایی را برای بازگرداندن گردشگران خارجی آغاز کرده است. برگزاری رویدادهای معرفی گوا در بازارهای هدف مانند لهستان و اسکندیناوی، بخشی از این استراتژی است. همچنین، تمرکز بر جذب گردشگران از آسیا و آفریقا، به عنوان بازارهای جدید، در دستور کار قرار گرفته است. با این حال، با توجه به ظهور مقاصد گردشگری جذابتر، مقرونبهصرفهتر و با زیرساختهای بهتر در سراسر قاره، گوا برای بازپسگیری جایگاه پیشین خود، نیازمند تلاشهای چشمگیر و بازنگری اساسی در سیاستها و استراتژیهای گردشگری خود خواهد بود.
این تلاشها شامل بهبود زیرساختها، سادهسازی فرآیندهای ویزا، ارائه بستههای اقامتی و تفریحی متنوع و مقرونبهصرفه، و همچنین توجه جدی به مسائل زیستمحیطی و پاکیزگی خواهد بود. گوا باید بتواند مزیتهای رقابتی خود را که شامل زیباییهای طبیعی، فرهنگ غنی و سبک زندگی آرام (Susegad) است، با نیازها و انتظارات روز گردشگران بینالمللی تطبیق دهد تا بتواند مجدداً به یکی از مقاصد محبوب جهانی تبدیل شود.
