مکانیزم زوم، اساس تغییرات فواصل کانونی در سیستمهای اپتیکی است. این مکانیزم که از اجزای مکانیکی و اپتیکی تشکیل شده، امکان بزرگنمایی و تغییر زاویه دید را بدون تغییر موقعیت دستگاه فراهم میآورد. پیچیدگی آن از حرکات ساده یک یا چند گروه لنز تا سیستمهای چندگانه با اصلاحات دقیق متغیر است.
این مکانیزم در دستگاههایی نظیر دوربینهای عکاسی، فیلمبرداری، دوربینهای شکاری، میکروسکوپها و تلسکوپها به کار میرود. انواع زوم اپتیکال (با حفظ کیفیت) و دیجیتال (با افت کیفیت) وجود دارند که مکانیزم مورد بحث به نوع اپتیکال آن اشاره دارد.
با وجود مزایایی چون انعطافپذیری و راحتی، لنزهای زوم ممکن است با افت کیفیت اپتیکی و هزینه بیشتر نسبت به لنزهای ثابت همراه باشند. پیشرفتهای مداوم در طراحی و مواد، به بهبود عملکرد و کاهش ابعاد این مکانیزمها منجر شده است.
