امروزه مردم ساعتهای زیادی از وقت خود را صرف تماشای صفحههای نمایش دیجیتال میکنند. از صفحه گوشی گرفته تا لپتاپ و تلویزیون، نمایشگرهای دیجیتال مخاطب همیشگی چشمهای ما هستند و کیفیت آنها باید اهمیت زیادی داشته باشد. تراکم پیکسلی (PPI) تعداد پیکسلها در هر اینچ از نمایشگر را نشان میدهد و تأثیر مستقیمی بر وضوح و شارپنس تصویر دارد. هرچه این مقدار بیشتر باشد، تصویر نرمتر و باکیفیتتر دیده میشود. Pixel Density یکی از دلایل مهم کیفیت صفحه نمایش است؛ مفهومی که در این مقاله با تعریف، تاریخچه و کاربردهای آن آشنا خواهید شد.
تراکم پیکسلی چیست؟
تراکم پیکسلی (Pixel Density) در یک جمله: علم نهفته در پشت شارپنِس (Sharpness) تصویر است. برای واژه شارپنس در زبان فارسی معانی مختلفی مانند برندگی، تیزی یا هشیاری وجود دارد؛ ولی ازآنجاییکه هیچکدام حقمطلب را ادا نمیکنند، ترجیح ما استفاده از همین کلمه بیگانه است.
برای درک بهتر مفهوم شارپنس به تصویر زیر نگاه کنید:
اگر به لبههای دایره سمت چپ نگاه کنید، متوجه میشوید لبههای بزرگی دارد. هرچه به شکل سمت راست نزدیک میشوید، اصطلاحاً تیزی لبهها کمتر میشود و انگار مرزهای تصویر حالت ملایمتری به خود میگیرند. در اصطلاح تخصصی، شکل سمت چپ کمترین شارپنس و شکل سمت راست بیشترین را دارد. شاید حالا مفهوم نامگذاری شارپنس یا تیزی را بهتر درک کنید.
با دانستن مفهوم شارپنس، احتمالاً سوال مهمتری در ذهنتان ایجاد شد: دلیل افزایش شارپنس چیست؟ اگر دوباره به تصویر نگاه کنید، متوجه میشوید اگر هر دایره از مربعهای بیشتر و کوچکتری تشکیل شود، شارپنس هم افزایش پیدا میکند.
در اصطلاح تخصصی به هر کدام از مربعهای داخل تصویر، «پیکسل» میگویند. تعداد مربعهایی که در مساحتی مشخص قرار دارند هم با مفهومی به نام تراکم یا «چگالی پیکسلی» نامگذاری میشود. باایناوصاف، اگر فرض کنیم مساحت معیار همان دایره قرمز رنگ است، شکل سمت راست نسبت به شکل سمت چپ تعداد مربعهای بیشتری دارد؛ بنابراین تراکم پیکسلی و شارپنس آن بیشتر است.
تراکم پیکسلی در ادبیات تخصصی
در بخش قبل تلاش کردیم این مفهوم را به زبانی ساده توضیح دهیم. اگرچه در ادبیات تخصصی، واژگان تفاوت میکنند، ولی مفهوم ثابت باقی میمانند. در مثال قبل، مساحت مورد نظر ما یک دایره قرمز بود که نمیتوان آن را معیار جهانی مناسبی دانست. در اصطلاح تخصصی واحد اندازهگیری تراکم، PPI (پیکسل در اینچ) است و نشان میدهد چند پیکسل در یک اینچ از نمایشگر قرار میگیرد.
فراموش نکنید پیکسل مانند سانتیمتر یا اینچ یک واحد اندازهگیری ثابت نیست. اندازه پیکسلها ممکن است با توجه به نوع صفحه نمایش تغییر کند. برای مثال، یک تلویزیون 75 اینچی 4K تقریباً دارای چگالی 57.84 پیکسل در اینچ است. این عدد برای گوشی هوشمند 5 اینچی با کیفیت Full HD به 440 پیکسل در اینچ میرسد.
نکته: هر اینچ برابر با 2.54 سانتیمتر است. جالب است بدانید که واحدی به نام PPCm هم وجود دارد که مستقیماً مقدار پیکسل در سانتیمتر را نشان میدهد؛ ولی زیاد رایج نیست.
Pixel Density نشاندهنده چیست؟
شاید برایتان سوال شود که این واحد اندازهگیری نشاندهنده چیست؟
همانطور که در بخش معرفی خواندید، وقتی تراکم پیکسلی بیشتر میشود، لبههای تصویر فرم نرمتری (Smooth) پیدا میکنند. این عامل باعث افزایش کیفیت و شارپنس تصویر میشود. مثلاً به تصویر زیر نگاه کنید:
عکس سمت چپ تراکم پیکسلی کمی دارد و کیفیت آن اصلاً واضح نیست. هر چه به تصویر سمت راست نزدیکتر میشویم، تراکم بیشتر میشود و کیفیت تصویر هم افزایش مییابد. در ادامه درباره کاربردهای تراکم پیکسلی بیشتر صحبت میکنیم.
نگاهی کوتاه بر تاریخچه تراکم پیکسلی
در ادامه خالی از لطف نیست که کمی با تاریخچه این مفهوم پرکاربرد آشنا شوید.
داستان تراکم پیکسل از روزهای ابتدایی ساخت کامپیوتر آغاز شد. در دهه 1980، مانیتورهای حجیم CRT با Pixel Density حدود 72 PPI عرضه میشدند. فاصله میان پیکسلها بهقدری زیاد بود که صفحه نمایش تصاویر را مانند یک توری نمایش میداد.
با ظهور فناوری LCD در دهه 2000، تراکم بهبود یافت؛ اما انقلاب واقعی در سال ۲۰۱۰ با معرفی «Retina Display» اپل رقم خورد.
اپل در ساخت نمایشگر آیفون 4 از صفحهای با تراکم 326 PPI استفاده و ادعا کرد پیکسلها آنقدر ریز هستند که چشم انسان در فاصله معمول استفاده از گوشی، قادر به تشخیص آنها نیست. این نوآوری، استاندارد جدیدی تعیین کرد و رقبا را به افزایش تراکم پیکسل در گوشیهای هوشمند، تبلتها و لپتاپها واداشت.
امروزه تراکم گوشیهای پرچمدار به بیشاز ۵۰۰ PPI رسیده است. تلویزیونهای 8K با تراکمی نزدیک به 100 PPI عرضه میشوند و هدستهای واقعیت مجازی برای خلق محیطهای واقعی، به تراکم ۷۰۰ PPI و بالاتر نیاز دارند.
تراکم پیکسلی بالا چه مزایایی دارد؟
یکی از موضوعاتی که فروشندگان موبایل یا تلویزیون روی آن مانور میدهند، تراکم پیکسلی است. معمولاً هم مشتریان اطلاعی درباره این موضوع ندارند و با شنیدن اعداد بزرگتر، تصور میکنند محصول کیفیت بیشتری دارد و اگر پول کافی داشته باشند، محصولی را میخرند که Pixel Density بهتری دارد. البته تصور آنها درست است؛ ولی آیا تراکم بالای پیکسلی برای همه مفید است؟
پاسخ این سوال به نیاز شما بستگی دارد. برای استفادههای روزمره از تلفن همراه، کارهای ساده با کامپیوتر یا تماشای تلویزیون، تراکم بالا چندان به کارتان نمیآید. از طرفی، وقتی به تراکم بالا نیاز ندارید، پرداخت هزینه بیشتر برای آن عملاً هدر دادن سرمایه است.
باوجوداین، اگر گیمر هستید، کارهای گرافیکی سنگین انجام میدهید، به تماشای فیلم علاقه زیادی دارید یا به هر نحوی، استفاده شما از نمایشگرهای دیجیتال بیشتر از حالت معمول است. آنگاه باید بهدنبال محصولاتی باشید که Pixel Density بیشتری دارند.
برای مثال در بازیهای شوتر اول شخص، شارپنس بالا و لبههای نرم، کمک میکند دشمنان خود را سریعتر شناسایی کنید و عملکرد بهتری داشته باشید. در تماشای فیلمهای علمیتخیلی و اکشن هم تراکم بالای پیکسلی باعث میشود جزئیات فیلم را با وضوح بهتری مشاهده کنید.
نحوه محاسبه تراکم پیکسلی
محاسبه تراکم پیکسلی کار دشواری نیست. کافی است قطر صفحه نمایش دستگاه و رزولوشن آن را از سایت برند پیدا کنید. سپس با استفاده از فرمول زیر، اندازه آن را برحسب واحد PPI محاسبه کنید:
PPI= W2+H2d
W نماد عرض رزولوشن، H نماد ارتفاع رزولوشن و d نیز نماینده قطر صفحه نمایش است.
شاید کار با این فرمول برایتان پیچیده باشد؛ ولی نگران نباشید. در ادامه جدولی قرار میدهیم که مشکل شما را حل میکند.
جدول تراکم پیکسلی دستگاههای مختلف
ازآنجاکه محاسبه تراکم پیکسلی زمانبر است و ممکن است فرمول آن را فراموش کنید، میتوانید با استفاده از جدول زیر و بدون محاسبات دستی، چگالی پیکسلی دستگاه را با توجه به رزولوشن و سایز آن پیدا کنید.
تاریخ انتشار: یکشنبه، 26 مرداد 1404
دستهبندیها و محصولات مرتبطنظرات کاربران |
