راهنمای فنی کابل فیبر نوری
کابلهای فیبر نوری بر پایه اصل بازتاب داخلی کامل نور عمل میکنند؛ نوری که از هسته شیشهای عبور میکند، هنگام برخورد با مرز بین هسته (با ضریب شکست بالاتر) و روکش (با ضریب شکست پایینتر) به طور کامل به داخل هسته بازتاب مییابد و به این ترتیب سیگنال با حداقل افت در طول کابل منتقل میشود. هسته، روکش و پوشش بافر اولیه (Primary Buffer Coating) اجزای اصلی هر تار فیبر نوری را تشکیل میدهند. این تارها در داخل لولههای شل (Loose Tube) یا پوششهای محکم (Tight Buffer) قرار میگیرند که هر کدام برای کاربردهای متفاوتی بهینهسازی شدهاند. کابلهای Loose Tube معمولاً در محیطهای بیرونی و کابلکشیهای طولانی استفاده میشوند زیرا تارهای فیبر درون لولههای ژلدار حرکت میکنند و در برابر تغییرات دمایی و کشش محافظت میشوند، در حالی که کابلهای Tight Buffer برای محیطهای داخلی و کابلکشیهای با شعاع خمیدگی کوچکتر مناسبتر هستند.
استانداردهای بینالمللی متعددی انواع فیبرهای نوری را طبقهبندی میکنند. ITU-T و TIA/EIA از جمله مهمترین سازمانهایی هستند که این استانداردها را تعریف میکنند. برای فیبرهای Single-mode، استانداردهایی نظیر OS1 و OS2 وجود دارند که هر دو برای کاربردهای طولانیمدت طراحی شدهاند، اما OS2 افت کمتری دارد و برای فواصل بسیار طولانیتر و پهنای باند بالاتر مناسبتر است. در مورد فیبرهای Multi-mode، دستهبندیها شامل OM1، OM2، OM3، OM4 و OM5 میشوند. OM1 و OM2 معمولاً با LEDها استفاده میشوند و پهنای باند کمتری دارند. OM3 و OM4 که به فیبرهای بهینهسازی شده با لیزر (Laser-Optimized) معروفند، برای کاربرد با فرستندههای VCSEL (Vertical Cavity Surface Emitting Laser) طراحی شدهاند و پهنای باند و فاصله انتقال بسیار بیشتری را در مقایسه با OM1/OM2 ارائه میدهند. OM5 یا Wide Band Multimode Fiber (WBMMF) جدیدترین نوع فیبر Multi-mode است که با استفاده از فناوری مالتیپلکسینگ تقسیم طول موج کوتاه (SWDM) امکان انتقال چهار طول موج مجزا را بر روی یک تار فراهم میآورد و ظرفیت شبکه را به طرز چشمگیری افزایش میدهد.
دوام و پایداری کابل فیبر نوری به عوامل متعددی بستگی دارد. جنس روکش بیرونی نقش حیاتی در محافظت از کابل در برابر شرایط محیطی دارد. روکشهای PVC (Polyvinyl Chloride) برای کاربردهای عمومی داخلی مناسب هستند. روکشهای LSZH (Low Smoke Zero Halogen) در محیطهایی که ایمنی در برابر آتشسوزی اهمیت دارد، استفاده میشوند، زیرا در هنگام سوختن دود کم و مواد سمی کمتری تولید میکنند. روکشهای PE (Polyethylene) مقاومت بالایی در برابر رطوبت، اشعه UV و سایش دارند و برای نصبهای بیرونی، دفنی و هوایی ایدهآل هستند. کابلهای آرموردار (Armored Cables) با لایهای از فولاد یا نوار آلومینیومی تقویت شدهاند تا در برابر جویدگی جوندگان و فشارهای مکانیکی شدید محافظت بیشتری را فراهم کنند. مقاومت کششی (Tensile Strength)، مقاومت در برابر له شدگی (Crush Resistance)، و محدوده دمای عملیاتی (Operating Temperature Range) از دیگر مشخصات مهمی هستند که دوام کابل را در طول زمان تضمین میکنند. مواد مسدودکننده آب (Water-Blocking Materials) مانند ژل یا پودرهای سوپرجاذب نیز برای جلوگیری از نفوذ آب به داخل کابل و حفاظت از تارها در محیطهای مرطوب استفاده میشوند.
