ویژگیهای فنی دستگاه فرم دهنده
اصول عملکردی دستگاههای فرمدهنده
دستگاههای فرمدهنده بر اساس مکانیزمهای مختلفی کار میکنند که هر یک برای نوع خاصی از مواد و کاربردها بهینهسازی شدهاند. فرآیندهای رایج شامل فرمدهی سرد، گرم و فوقپلاستیک است. در فرمدهی سرد، مواد در دمای محیط شکل میگیرند که منجر به افزایش سختی و استحکام میشود، اما ممکن است نیاز به نیروی بیشتری داشته باشد. فرمدهی گرم در دماهای بالا انجام میشود که انعطافپذیری مواد را افزایش داده و نیروی کمتری نیاز دارد، اما ممکن است بر خواص مکانیکی نهایی تأثیر بگذارد. فرمدهی فوقپلاستیک برای مواد خاصی است که در دماهای بالا تغییر شکلهای بسیار زیادی را تحمل میکنند. مکانیزمهای انتقال نیرو نیز متفاوت است، از جمله سیستمهای مکانیکی، هیدرولیکی و پنوماتیکی که هر یک مزایا و محدودیتهای خاص خود را در دقت، سرعت و ظرفیت دارند.
انواع مکانیزمهای فرمدهی
دستگاههای پرس
دستگاههای پرس شامل پرسهای مکانیکی، هیدرولیکی و سروو-پرسها هستند. پرسهای مکانیکی برای تولید انبوه با سرعت بالا مناسباند و نیروی زیادی را در انتهای کورس ایجاد میکنند. پرسهای هیدرولیکی کنترل دقیقتری بر نیرو و سرعت دارند و برای کشش عمیق و قطعات پیچیدهتر ایدهآل هستند. سروو-پرسها ترکیبی از مزایای هر دو را ارائه میدهند، با قابلیت برنامهریزی بالا برای کورس، سرعت و نیرو، که انعطافپذیری زیادی در فرآیندهای مختلف فرمدهی فراهم میکند.
دستگاههای خمکاری (Bending Machines)
این دستگاهها شامل پرس بریکها (Press Brakes) و رول فرمینگ (Roll Forming) هستند. پرس بریکها برای خم کردن ورقهای فلزی با دقت بالا به کار میروند و میتوانند خمهای مختلفی را ایجاد کنند. رول فرمینگ برای تولید پروفیلهای طویل با مقاطع ثابت از طریق عبور نوار فلزی از مجموعهای از غلتکهای شکلدهنده استفاده میشود. دقت و تکرارپذیری در هر دو نوع بسیار مهم است.
دستگاههای کشش عمیق (Deep Drawing Machines)
دستگاههای کشش عمیق برای تولید قطعات توخالی با دیوارههای نازک از ورقهای فلزی مناسب هستند. این فرآیند شامل کشیدن ورق فلز به داخل یک قالب با استفاده از سنبه است. کنترل دقیق نیروهای نگهدارنده و کششی برای جلوگیری از چینخوردگی یا پارگی ورق ضروری است. سیستمهای هیدرولیکی به دلیل قابلیت کنترل دقیق نیرو، اغلب در این نوع دستگاهها استفاده میشوند.
دستگاههای ترموفرمینگ (Thermoforming Machines)
این دستگاهها برای فرمدهی ورقهای پلاستیکی با حرارت دادن آنها تا دمای نرم شدن و سپس اعمال فشار یا وکیوم برای شکلدهی درون قالب استفاده میشوند. ترموفرمینگ در تولید ظروف یکبار مصرف، بستهبندی و قطعات داخلی خودرو کاربرد دارد. کنترل دقیق دما و زمان چرخه برای کیفیت نهایی محصول حیاتی است.
مشخصات فنی کلیدی
ظرفیت و ابعاد کاری
حداکثر نیروی فرمدهی (تناژ)، ابعاد میز کار، حداکثر طول و عرض ورق قابل پردازش و ارتفاع باز شدن قالب (Daylight Opening) از مشخصات مهم هستند. انتخاب ظرفیت مناسب بر اساس نوع مواد و ضخامت آنها انجام میشود.
سیستم کنترل
سیستمهای کنترل CNC و PLC امکان برنامهریزی دقیق حرکات، سرعتها، نیروها و دماها را فراهم میکنند. کنترلهای پیشرفته قابلیت ذخیره برنامهها، عیبیابی خودکار و اتصال به سیستمهای تولید یکپارچه را دارند. رابط کاربری گرافیکی (HMI) نیز نقش مهمی در سهولت کار با دستگاه ایفا میکند.
سرعت و بهرهوری
سرعت کورس (در پرسها) یا سرعت خطی (در رول فرمینگ) و تعداد قطعه تولیدی در ساعت، معیارهای مهمی برای بهرهوری هستند. دستگاههای با سیستمهای تغذیه خودکار و رباتیک میتوانند سرعت تولید را به شکل چشمگیری افزایش دهند.
ایمنی و استانداردها
وجود سنسورهای ایمنی، حفاظهای فیزیکی، دکمههای توقف اضطراری و انطباق با استانداردهای بینالمللی ایمنی (مانند CE) برای حفاظت از اپراتور ضروری است.
مواد مصرفی و نگهداری
بررسی نوع و دسترسی به قطعات یدکی، روغنهای هیدرولیک و سایر مواد مصرفی و همچنین سهولت نگهداری و سرویس دستگاه در طول عمر مفید آن اهمیت دارد.