راهنمای فنی عمیق: کارکرد، انواع و کاربردهای آهنرباساز و آهنربازدا
فهم مکانیسم آهنرباساز و آهنربازدا
آهنرباسازها با اعمال یک میدان مغناطیسی قوی و جهتدار، دامنههای مغناطیسی موجود در مواد فرومغناطیس را همجهت میکنند و باعث مغناطیسی شدن دائمی یا موقت قطعه میشوند. این فرآیند معمولاً با عبور جریان الکتریکی از یک سیمپیچ (کویل) ایجاد میشود که یک میدان مغناطیسی لحظهای یا پایدار تولید میکند. شدت میدان و مدت زمان اعمال آن، تأثیر مستقیمی بر قدرت مغناطیسی نهایی قطعه دارد. از سوی دیگر، آهنربازداها (دمگناتایزرها) با هدف خنثیسازی میدانهای مغناطیسی باقیمانده در ابزارها یا قطعات به کار میروند. میدانهای مغناطیسی باقیمانده میتوانند باعث جذب برادهها، اختلال در عملکرد سنسورها، و مشکلات در عملیات جوشکاری یا پوششدهی شوند. آهنربازداها این کار را با اعمال یک میدان مغناطیسی متناوب و کاهنده انجام میدهند که دامنههای مغناطیسی را به صورت تصادفی جهتدهی کرده و در نهایت اثر مغناطیس کلی را به صفر میرساند.
انواع آهنرباساز و آهنربازدا و اصول کارکرد آنها
آهنرباسازها معمولاً به دو دسته اصلی تقسیم میشوند: آهنرباسازهای پالسی و آهنرباسازهای با جریان مستقیم. مدلهای پالسی با ایجاد یک پالس مغناطیسی بسیار قوی و کوتاه، برای مغناطیسی کردن قطعات بزرگ یا سخت به کار میروند. در مقابل، مدلهای با جریان مستقیم برای مغناطیسی کردن دائمی با شدت کمتر و کنترلپذیرتر استفاده میشوند. آهنربازداها نیز انواع گوناگونی دارند از جمله دمگناتایزرهای رومیزی، دستی و تونلی. دمگناتایزرهای رومیزی و دستی اغلب برای ابزارهای کوچک و قطعات متوسط مناسب هستند، در حالی که دمگناتایزرهای تونلی برای خطوط تولید با حجم بالای قطعات طراحی شدهاند. اصل کار آهنربازدا بر مبنای اعمال یک میدان مغناطیسی AC است که شدت آن به تدریج کاهش مییابد. این فرآیند باعث میشود که دامنههای مغناطیسی در جهتهای مختلف نوسان کرده و در نهایت در یک آرایش نامنظم و خنثی قرار گیرند.
کاربردها و ملاحظات فنی
کاربردهای آهنرباسازها شامل نگه داشتن قطعات در حین مونتاژ دقیق، افزایش چسبندگی در برخی فرآیندهای صنعتی و ایجاد مغناطیس در ابزارهای تست میشود. در مقابل، آهنربازداها کاربردهای وسیعتری دارند؛ از جمله رفع مغناطیس از ابزارهای ماشینکاری برای جلوگیری از چسبیدن برادهها و خراشیدگی سطوح، دمغناتایز کردن قالبها و فیکسچرها، و پاکسازی دادهها از رسانههای مغناطیسی قدیمی. در انتخاب و استفاده از این ابزارها، ملاحظات فنی مهمی باید در نظر گرفته شود. شدت میدان مغناطیسی (بر حسب گاوس یا تسلا) که دستگاه میتواند تولید یا خنثی کند، اندازه ناحیه کاری، نوع فلز و سختی آن، و همچنین میزان مغناطیس باقیمانده مجاز (Residual Magnetism) پس از عملیات رفع مغناطیس، از جمله این عوامل هستند. برای اطمینان از عملکرد صحیح و ایمنی، دستگاه باید دارای سیستمهای خنککننده مناسب برای جلوگیری از گرم شدن بیش از حد کویلها باشد و از استانداردهای ایمنی الکتریکی پیروی کند. همچنین، در محیطهای حساس به میدانهای مغناطیسی، باید اقدامات احتیاطی لازم برای محافظت از تجهیزات الکترونیکی مجاور و پرسنل صورت گیرد.
تعمیر و نگهداری منظم شامل بازرسی کویلها، اتصالات الکتریکی و سیستمهای خنککننده برای افزایش طول عمر دستگاه ضروری است. کالیبراسیون دورهای دستگاههای آهنرباساز و آهنربازدا نیز برای اطمینان از دقت و کارایی آنها در تولید یا حذف میدانهای مغناطیسی با شدت مطلوب حائز اهمیت است.