جزئیات فنی و انواع تیغ فرز نجاری
انواع تیغ فرز بر اساس پروفیل
تیغ فرزهای نجاری در اشکال و اندازههای بسیار متنوعی تولید میشوند که هر یک برای ایجاد پروفیل یا برش خاصی طراحی شدهاند. شناخت این انواع برای انتخاب صحیح ابزار و دستیابی به نتیجه دلخواه ضروری است.
تیغ فرز شیارزن (Straight Bit)
این تیغهها دارای لبههای برش مستقیم هستند و برای ایجاد شیارهای ساده، فاق، یا خالی کردن سطح (Dadoing و Rabbeting) به کار میروند. آنها در قطرهای مختلف و طولهای کارگیر متفاوت موجودند.
تیغ فرز لبهدار (Edge Forming Bit)
این دسته شامل تیغههایی مانند لبه گردان (Round-over)، پخزن (Chamfer)، ابزار زنی (Cove) و تیغههای کلاسیک برای تزئین لبهها میشود. بسیاری از آنها دارای بلبرینگ راهنما برای پیروی از لبه کار هستند.
تیغ فرز پروفیلزن و پنلزن (Profile and Panel Raising Bit)
این تیغهها برای ایجاد پروفیلهای پیچیدهتر بر روی لبههای درب کابینت یا پنلها استفاده میشوند و معمولاً دارای قطر بزرگ و لبههای برنده عمیق هستند. کار با این تیغهها نیازمند فرز میزی و دقت بالاست.
تیغ فرز اتصالدهنده (Joinery Bit)
تیغههایی مانند فاق و زبانه (Tongue and Groove)، دم چلچله (Dovetail)، اتصال انگشتی (Finger Joint) و اورلپ (Overlap) در این دسته قرار میگیرند که برای ساخت اتصالات محکم و دقیق در قطعات چوبی طراحی شدهاند.
جنس تیغچهها و کیفیت ساخت
اکثر تیغ فرزهای نجاری مدرن از کاربید تنگستن (Tungsten Carbide Tipped TCT) ساخته میشوند که در برابر سایش و حرارت بسیار مقاوم است و طول عمر بالایی دارد. برخی تیغههای ارزانتر یا برای کارهای سبکتر ممکن است از فولاد پرسرعت (High-Speed Steel HSS) باشند. کیفیت کاربید و نحوه جوش آن به بدنه تیغ، پایداری تیغچه در سرعتهای بالا و توانایی آن در حفظ تیزی لبه برش را تعیین میکند. بدنه تیغهها معمولاً از فولاد مقاوم ساخته شده و با پوششهایی مانند تفلون برای کاهش اصطکاک و جلوگیری از چسبیدن صمغ چوب محافظت میشوند.
قطر شفت (دنباله) و اهمیت آن
قطر شفت تیغ فرز باید دقیقاً با قطر کولت (سه نظام) دستگاه فرز شما مطابقت داشته باشد. رایجترین اندازهها شامل 6 میلیمتر، 8 میلیمتر و 12 میلیمتر در سیستم متریک، و 1/4 اینچ (6.35 میلیمتر) و 1/2 اینچ (12.7 میلیمتر) در سیستم امپریال هستند. استفاده از شفت با اندازه نامناسب میتواند منجر به لرزش، کاهش دقت برش، آسیب به کولت و حتی پرتاب شدن تیغچه شود که بسیار خطرناک است. شفتهای بزرگتر (مانند 1/2 اینچ یا 12 میلیمتر) پایداری و مقاومت بیشتری در برابر شکستگی دارند و برای کارهای سنگینتر و تیغههای بزرگتر توصیه میشوند.
نکات ایمنی و نگهداری
هنگام استفاده از تیغ فرز، رعایت نکات ایمنی ضروری است. همیشه از عینک ایمنی و محافظ گوش استفاده کنید. قبل از هر بار استفاده، تیغچه را از نظر هرگونه ترک یا آسیب بررسی کنید. تیغههای کند یا آسیبدیده میتوانند منجر به برشهای نامناسب، افزایش فشار بر دستگاه و خطرات ایمنی شوند. تیغهها را پس از استفاده تمیز کرده و از رزین و خاک اره پاک کنید تا عمر مفید آنها افزایش یابد. نگهداری صحیح در جعبههای مخصوص نیز از آسیب دیدن لبههای تیز جلوگیری میکند.