ویژگیهای فنی سیم لخت کن و پرس کابل
انواع سیم لخت کن
سیم لخت کنها بر اساس مکانیزم عملکرد و نوع کاربرد به دستههای مختلفی تقسیم میشوند که هر کدام برای شرایط خاصی بهینه شدهاند. انتخاب نوع صحیح سیم لخت کن برای حفظ یکپارچگی هادی و افزایش سرعت عمل ضروری است. این ابزارها از برداشتن عایق PVC تا عایقهای مقاومتر مانند PTFE و FEP را پوشش میدهند و برای سیمهای با قطر بسیار نازک تا کابلهای ضخیم صنعتی طراحی شدهاند.
سیم لخت کن دستی
متداولترین نوع سیم لخت کن، مدلهای دستی هستند که با مکانیسمهای سادهای مانند تیغههای قابل تنظیم یا دهانههای از پیش تعیین شده کار میکنند. این ابزارها برای کارهای با حجم پایین و کاربردهای عمومی مناسب بوده و اغلب دارای فنر بازگشت و قفل ایمنی هستند. برخی مدلهای پیشرفتهتر دستی، قابلیت لخت کردن سیمهای چند رشتهای و کابلهای کواکسیال را نیز دارا میباشند. دقت در تنظیم عمق برش برای جلوگیری از آسیب به رشتههای هادی بسیار مهم است.
سیم لخت کن اتوماتیک
این نوع سیم لخت کنها با یک حرکت واحد، هم عایق را برش میدهند و هم آن را از روی سیم خارج میکنند. سیم لخت کنهای اتوماتیک برای افزایش سرعت و دقت در پروژههای با حجم متوسط تا بالا ایدهآل هستند و نیاز به تنظیمات دستی مکرر را کاهش میدهند. بسیاری از مدلها قابلیت تشخیص خودکار قطر سیم و تنظیم تیغهها را دارند. برخی نیز دارای سیستمهای برش و لخت کردن چندگانه برای کابلهای خاص هستند.
سیم لخت کن حرارتی
سیم لخت کنهای حرارتی از المنتهای داغ برای ذوب کردن و برداشتن عایق استفاده میکنند. این روش برای سیمهایی با عایقهای مقاوم در برابر برش مکانیکی مانند تفلون (PTFE) یا سیلیکون که در کاربردهای هوافضا یا پزشکی یافت میشوند، بسیار موثر است. مزیت اصلی این ابزارها عدم ایجاد فشار مکانیکی روی هادی است، که برای سیمهای بسیار ظریف و حساس حائز اهمیت است. دمای المنت قابل تنظیم است تا با انواع عایق مطابقت داشته باشد.
انواع پرس کابل
پرس کابل یا کریمپر ابزاری است که برای ایجاد اتصال مکانیکی و الکتریکی پایدار بین سیم و یک ترمینال، سرسیم یا کانکتور استفاده میشود. کیفیت پرس نه تنها بر مقاومت الکتریکی اتصال تأثیر میگذارد بلکه استحکام کششی آن را نیز تضمین میکند. انتخاب نوع پرس کابل به نوع ترمینال، قطر سیم و نیروی مورد نیاز برای پرس بستگی دارد.
پرس کابل دستی
پرس کابلهای دستی برای کارهای با حجم پایین و متوسط و سیمهایی با قطر کمتر مناسب هستند. این ابزارها اغلب دارای مکانیزم جغجغهای (ratchet mechanism) برای اطمینان از اعمال فشار کافی و کامل شدن سیکل پرس هستند. طراحی ارگونومیک و لقمههای قابل تعویض (dies) برای کار با انواع سرسیمها از ویژگیهای مهم آنهاست. برخی مدلها قابلیت کالیبراسیون برای اطمینان از فشار پرس استاندارد را دارند.
پرس کابل هیدرولیک
برای پرس کردن کابلهای با قطر زیاد و ترمینالهای سنگین که نیاز به نیروی بسیار بالایی دارند، پرس کابلهای هیدرولیک استفاده میشوند. این ابزارها میتوانند دستی، پدالی یا برقی باشند و نیروی هیدرولیک را برای فشردهسازی قدرتمند اعمال میکنند. لقمههای این پرسها معمولاً از فولاد سختکاری شده ساخته شده و برای اشکال مختلف پرس مانند ششضلعی (hexagonal)، دایرهای یا فرورفته طراحی شدهاند. گیج فشار برای نظارت بر نیروی اعمال شده در برخی مدلها وجود دارد.
پرس کابل پنوماتیک یا برقی
این پرس کابلها که اغلب به صورت ثابت یا رومیزی هستند، برای تولید انبوه و کار در خطوط مونتاژ صنعتی طراحی شدهاند. آنها از نیروی هوای فشرده (پنوماتیک) یا موتور الکتریکی برای انجام عملیات پرس به صورت سریع و یکنواخت استفاده میکنند. قابلیت تنظیم دقیق فشار، شمارش سیکلهای پرس و اتصال به سیستمهای اتوماسیون از ویژگیهای پیشرفته این ابزارهاست. دقت و تکرارپذیری بالا از مزایای اصلی این نوع پرسها محسوب میشود.
مشخصات فنی کلیدی
محدوده قطر سیم و کابل
یکی از مهمترین مشخصات فنی، محدوده قطری است که ابزار میتواند پشتیبانی کند، معمولاً بر حسب میلیمتر مربع (mm²) یا AWG (American Wire Gauge) بیان میشود. این مشخصه هم برای سیم لخت کن و هم برای پرس کابل حیاتی است و باید با نیازهای پروژه مطابقت داشته باشد.
نوع و جنس لقمه پرس (Die)
لقمهها قطعات قابل تعویضی در پرس کابل هستند که شکل نهایی اتصال را تعیین میکنند. جنس آنها اغلب از فولاد آلیاژی سختکاری شده است. انواع لقمهها شامل ششضلعی برای کابلهای ضخیم، دندانهای برای سرسیمهای عایقدار و چهارگوش برای ترمینالهای نولوله (ferrule) میشود. انتخاب لقمه صحیح برای ایجاد اتصال استاندارد و با دوام اهمیت دارد.
مکانیزم تنظیم
در سیم لخت کنها، مکانیزم تنظیم عمق برش و در پرس کابلها، تنظیم فشار پرس، از ویژگیهای مهم هستند. این قابلیت امکان کار با طیف وسیعتری از مواد و قطرها را فراهم میکند و از آسیب رساندن به سیم یا ایجاد پرس نامناسب جلوگیری میکند.
جنس بدنه و ارگونومی
دوام و راحتی استفاده طولانیمدت به جنس بدنه (فولاد، آلومینیوم، پلاستیک مهندسی) و طراحی ارگونومیک دسته بستگی دارد. دسته با روکش ضد لغزش و طراحی متناسب با دست کاربر، خستگی را کاهش داده و ایمنی را افزایش میدهد.
قابلیت تعویض تیغه و لقمه
وجود قابلیت تعویض آسان تیغهها در سیم لخت کنها و لقمهها در پرس کابلها، عمر مفید ابزار را افزایش داده و امکان انطباق با نیازهای مختلف را فراهم میکند. این ویژگی به خصوص در ابزارهای با کیفیت بالا و صنعتی بسیار مهم است.