بررسی فنی لوازم جانبی آبگرمکن و دیگ
شیرآلات کنترلی و ایمنی
شیر اطمینان دما و فشار (TPR Valve)
این شیرها از مهمترین لوازم جانبی ایمنی برای آبگرمکنهای مخزندار و دیگها هستند. وظیفه اصلی آنها تخلیه آب یا بخار اضافی در صورت افزایش غیرمجاز دما یا فشار داخل مخزن است. مدلهای استاندارد معمولاً برای فشار ۱۰۰ تا ۱۵۰ PSI و دمای ۲۱۰ درجه فارنهایت (۹۹ درجه سانتیگراد) تنظیم شدهاند. نصب صحیح و بررسی دورهای عملکرد این شیر برای جلوگیری از حوادث ناشی از انفجار یا ترکیدگی مخزن حیاتی است. مواد سازنده این شیرها معمولاً برنج با قطعات داخلی مقاوم در برابر دما و خوردگی است و دهانه خروجی آن باید به گونهای به سمت فاضلاب هدایت شود که ایمنی افراد را به خطر نیندازد.
شیر کاهش فشار (Pressure Reducing Valve PRV)
شیر کاهش فشار برای محافظت از سیستم در برابر فشار آب ورودی بالا استفاده میشود. این شیر فشار بالای ورودی آب شهری را به یک فشار ثابت و ایمنتر برای سیستم آبگرمکن یا دیگ کاهش میدهد. تنظیمات رایج فشار خروجی بین ۵۰ تا ۷۵ PSI است که با یک پیچ تنظیم قابل تغییر است. استفاده از PRV به افزایش طول عمر اتصالات و تجهیزات سیستم کمک کرده و از آسیب به دستگاه در اثر نوسانات فشار جلوگیری میکند.
شیر هواگیری اتوماتیک
این شیرها برای خروج هوای محبوس شده در سیستمهای گرمایش آبی و دیگها به کار میروند. هوای موجود در سیستم میتواند باعث کاهش راندمان انتقال حرارت، ایجاد سروصدا و خوردگی شود. شیرهای هواگیری اتوماتیک به صورت خودکار هوای تجمع یافته را تخلیه کرده و نیاز به هواگیری دستی را از بین میبرند. معمولاً از جنس برنج ساخته میشوند و دارای شناور داخلی هستند که با تجمع هوا پایین رفته و مسیر خروج هوا را باز میکند.
اجزای افزایش دهنده راندمان و حفاظت
منبع انبساط (Expansion Tank)
هنگامی که آب در آبگرمکن یا دیگ گرم میشود، حجم آن افزایش مییابد. منبع انبساط برای جذب این حجم اضافی طراحی شده است و از افزایش بیش از حد فشار در سیستم جلوگیری میکند. این مخازن دارای یک دیافراگم داخلی هستند که آب را از یک بالشتک هوای فشرده جدا میکند. حجم منبع انبساط باید متناسب با ظرفیت آبگرمکن یا دیگ و فشار کاری سیستم انتخاب شود. فشار اولیه هوای داخل منبع باید با فشار آب ورودی سیستم تنظیم شود تا عملکرد بهینه داشته باشد و از وارد آمدن شوک به سیستم جلوگیری کند.
آند منیزیم (Magnesium Anode Rod)
آند منیزیم یک قطعه فداشونده است که برای محافظت از جداره داخلی مخازن آبگرمکن در برابر خوردگی الکتروشیمیایی (زنگزدگی) استفاده میشود. این میله با ایجاد یک واکنش گالوانیک، خود خورده میشود تا از فولاد مخزن محافظت کند. طول عمر آند منیزیم به کیفیت آب، میزان مصرف آب و دمای کاری بستگی دارد و باید به صورت دورهای (معمولاً هر ۳ تا ۵ سال) بازرسی و تعویض شود تا حفاظت مؤثر ادامه یابد و طول عمر مخزن تضمین شود.
فیلتر رسوبگیر و سختیگیر
این فیلترها برای حذف ذرات معلق، رسوبات و مواد معدنی (مانند کلسیم و منیزیم) که باعث سختی آب میشوند، طراحی شدهاند. سختی آب میتواند منجر به تشکیل رسوب در کویلها و المنتهای گرمایشی شود و راندمان سیستم را به شدت کاهش دهد. انواع فیلترها شامل فیلترهای الیافی، کارتریجی و رزینی هستند که هر کدام ظرفیت و دقت فیلتراسیون متفاوتی دارند. انتخاب نوع فیلتر به کیفیت آب منطقه و نیازهای خاص سیستم بستگی دارد و تعویض منظم آن برای حفظ عملکرد ضروری است.
سنسورها و کنترلکنندهها
ترموستات
ترموستات مسئول تنظیم و کنترل دمای آب در آبگرمکن یا دیگ است. این دستگاه با حس کردن دمای آب و قطع و وصل کردن منبع حرارتی (گاز، برق یا مشعل)، دمای آب را در محدوده تنظیم شده نگه میدارد. ترموستاتها میتوانند مکانیکی، الکترونیکی یا هوشمند باشند که هر کدام دقت و قابلیتهای کنترلی متفاوتی ارائه میدهند. تنظیم صحیح ترموستات نه تنها برای راحتی کاربران بلکه برای بهینهسازی مصرف انرژی و جلوگیری از مصرف بیرویه سوخت نیز حائز اهمیت است.
سنسور دما و فشار
سنسورهای دما (مانند NTC یا RTD) و سنسورهای فشار (مانند ترانسدیوسر فشار) برای پایش لحظهای و دقیق شرایط عملکرد سیستم به کار میروند. این سنسورها اطلاعات را به کنترلکنندههای اصلی ارسال میکنند تا از عملکرد صحیح و ایمن دستگاه اطمینان حاصل شود. دادههای این سنسورها برای عیبیابی، بهینهسازی مصرف انرژی و پیشگیری از خرابیهای احتمالی بسیار ارزشمند هستند. دقت و پایداری این سنسورها در طول زمان و در مواجهه با شرایط محیطی مختلف، بسیار مهم است.