دهلی نو، ۲۵ فوریه ۲۰۲۶ - دولت هند در نشستی کلیدی، پروژههای زیرساختی مهمی را که از سوی وزارتخانههای راهآهن، مسکن و شهرسازی و هواپیمایی کشوری پیشنهاد شدهاند، مورد ارزیابی قرار داد. این پروژهها با هدف ارتقاء بهرهوری لجستیکی، کاهش زمان سفر و ایجاد منافع اقتصادی و اجتماعی قابل توجه در مناطق تحت پوشش، گامی مهم در راستای تحقق اهداف طرح ملی GatiShakti نخستوزیر محسوب میشوند. این نشست که صد و نهمین جلسه گروه برنامهریزی شبکه (NPG) بود، در دپارتمان ترویج صنعت و تجارت داخلی (DPIIT) برگزار شد و بر توسعه اتصال چندوجهی و کارایی لجستیک تمرکز داشت.
این ارزیابیها در چارچوب طرح ملی GatiShakti (PMGS NMP) صورت گرفت که رویکردی جامع برای زیرساختهای حملونقل و لجستیک در هند است. هدف اصلی این طرح، ایجاد یک پلتفرم یکپارچه برای برنامهریزی و هماهنگی پروژههای زیرساختی در سطوح مرکزی و ایالتی است تا از اتلاف منابع و همپوشانی جلوگیری شود. NPG چهار پروژه را از نظر انطباق با اصول GatiShakti، شامل اتصال چندوجهی، اتصال نهایی به مراکز اقتصادی و اجتماعی، و رویکرد «کل دولت»، مورد بررسی قرار داد.
پروژههای کلیدی راهآهن و هواپیمایی
خط سوم راهآهن جامو تا جالاندار کانْت
وزارت راهآهن هند طرح ساخت خط سوم راهآهن به طول ۲۱۰.۷۵۰ کیلومتر را بین جالاندار کانْت و جامو تاوی ارائه کرده است. این پروژه که از ایالتهای پنجاب، هیماچال پرادش و جامو و کشمیر عبور میکند، شامل ۲۷ ایستگاه و مناطق کلیدی همچون جالاندار، هوشیارپور، کانگرا، پتانکوت، کاتوا و سامبا خواهد بود. این خط جدید از اهمیت استراتژیک، اقتصادی و اجتماعی بالایی برخوردار است. از نظر امنیتی، تسهیلکننده جابجایی سریعتر و مطمئنتر پرسنل دفاعی، تجهیزات و تدارکات به مناطق مرزی خواهد بود. از منظر اقتصادی نیز، با بهبود حملونقل محصولات کشاورزی، مصالح ساختمانی و کالاهای ضروری، تجارت و بازرگانی را تقویت خواهد کرد.
از نظر فنی، ساخت خط سوم باعث افزایش ظرفیت عملیاتی، بهبود انعطافپذیری شبکه و کاهش ازدحام در یکی از شریانهای حیاتی حملونقل ریلی کشور میشود. این اقدام همچنین به افزایش سرعت حرکت قطارها و کاهش زمان سفر کمک شایانی خواهد کرد که این امر خود به افزایش بهرهوری کلی سیستم حملونقل ریلی منجر میشود.
خط سوم راهآهن مانیکپور تا ایترسی
پروژه دیگر پیشنهادی وزارت راهآهن، ساخت خط سوم راهآهن بین مانیکپور و ایترسی به طول ۵۱۸.۵۳۲ کیلومتر است که ایالتهای اوتار پرادش و مادیا پرادش را پوشش میدهد. این خط از مناطق مهمی مانند چترکووت، ساتنا، مایهار، کاتنی، جابالپور، نارسینگپور و نارماداپورام عبور خواهد کرد و اتصال ریلی را در یک کریدور حیاتی بین شمال و مرکز هند تقویت مینماید. افزایش ظرفیت عملیاتی، بهبود انعطافپذیری شبکه و امکان ارائه خدمات بیشتر قطار برای پاسخگویی به تقاضای رو به رشد حملونقل از اهداف اصلی این پروژه است.
این پروژه همچنین به کاهش ازدحام در خطوط موجود کمک کرده و امکان جابجایی سریعتر و کارآمدتر بار و مسافر را فراهم میآورد. اهمیت این کریدور در اتصال مناطق صنعتی و کشاورزی به بازارهای مصرف، نقش بسزایی در توسعه اقتصادی این مناطق ایفا خواهد کرد.
توسعه فرودگاه Greenfield در دولو، سیلچار
وزارت هواپیمایی کشوری طرح توسعه یک فرودگاه Greenfield در دولو، سیلچار در ایالت آسام را پیشنهاد کرده است. این فرودگاه که در نزدیکی بزرگراه ملی NH-27 واقع شده است، پتانسیل بالایی برای تحریک توسعه اقتصادی و اجتماعی در منطقه کچار و نواحی اطراف دارد. با تکمیل این پروژه، دسترسی هوایی به این منطقه محروم بهبود یافته و فرصتهای جدیدی برای گردشگری، تجارت و سرمایهگذاری ایجاد خواهد شد.
توسعه این فرودگاه بخشی از تلاشهای گستردهتر دولت برای بهبود اتصال منطقهای و تسهیل حملونقل هوایی در مناطق شمال شرقی هند است. انتظار میرود این پروژه، نقش مهمی در اتصال این منطقه به سایر نقاط کشور ایفا کند و به رشد اقتصادی پایدار کمک نماید.
توسعه مترو شهری در سورات
امتداد کریدور دوم متروی سورات
وزارت مسکن و شهرسازی، پیشنهاد امتداد کریدور دوم متروی سورات (فاز اول) از سارولی تا کریدور راهآهن سریعالسیر بمبئی-احمدآباد (HSR) را ارائه کرده است. این امتداد ۴.۴ کیلومتری شامل سه ایستگاه با پیشبینی دو ایستگاه آینده است. هدف اصلی این پروژه، ارتقاء تحرک شهری در سورات و تقویت ادغام این شهر با شبکههای حملونقل منطقهای و ملی است. این اقدام گامی مهم در جهت توسعه حملونقل پاک و پایدار در یکی از شهرهای صنعتی و رو به رشد هند محسوب میشود.
این پروژه با اتصال سیستم متروی شهری به کریدور راهآهن سریعالسیر، دسترسی شهروندان به شبکههای حملونقل پیشرفتهتر را تسهیل خواهد کرد. انتظار میرود این امر به کاهش ترافیک جادهای، بهبود کیفیت هوا و افزایش رضایت شهروندان کمک کند.
تحلیل تأثیرات
ارزیابی این پروژههای زیرساختی توسط گروه برنامهریزی شبکه، نشاندهنده تعهد دولت هند به پیشبرد اهداف طرح PM GatiShakti است. این طرح با تمرکز بر اتصال چندوجهی، کارایی لجستیک و توسعه اقتصادی، پتانسیل ایجاد تحول اساسی در زیرساختهای حملونقل کشور را دارد. پروژههای پیشنهادی، از توسعه خطوط ریلی حیاتی گرفته تا ارتقاء زیرساختهای هوایی و شهری، همگی در جهت تقویت رشد اقتصادی، تسهیل تجارت و بهبود کیفیت زندگی شهروندان طراحی شدهاند. اجرای موفقیتآمیز این طرحها میتواند هند را در مسیر تبدیل شدن به یک مرکز لجستیکی و اقتصادی جهانی، یاری رساند.
