سرطان یکی از شایعترین دلایل مرگ و میر در سگها محسوب میشود و سالانه میلیونها قلاده سگ در سراسر جهان به این بیماری مبتلا میشوند. این واقعیت تلخ، دانشمندان را بر آن داشته تا به دنبال راهکارهای نوینی برای تشخیص، پیشگیری و درمان مؤثرتر سرطان در حیوانات خانگی، بهویژه سگها، باشند. تحقیقات اخیر حاکی از آن است که ترکیب باکتریهای موجود در میکروبیوم روده سگهای مبتلا به سرطان، میتواند با طول عمر بقای این حیوانات پس از دریافت درمانهای ایمونوتراپی ارتباط مستقیمی داشته باشد.
این یافتهها که بر اساس مطالعات پیشین در حوزه سلامت انسان استوار است، پتانسیل میکروبیوم روده را به عنوان یک بیومارکر تشخیصی و پیشآگهی در بیماران سرطانی نشان میدهد. در گامی مهم، پژوهشگران تلاش کردهاند تا این ارتباط را در سگها نیز مورد بررسی قرار دهند و نتایج امیدوارکنندهای به دست آوردهاند که میتواند مسیر را برای درمانهای هدفمندتر هموار سازد.
پیوند میکروبیوم روده و پاسخ به ایمونوتراپی در سگها
در یک مطالعه بالینی که با مشارکت ۵۱ سگ مبتلا به سرطان در «مرکز ارجاع حیوانات بریج» (Bridge Animal Referral Center) در ایالات متحده انجام شد، اثربخشی یک واکسن ایمونوتراپی سرطان در سگها مورد ارزیابی قرار گرفت. این واکسن با هدف قرار دادن دو پروتئین کلیدی، EGFR و HER2، که در برخی انواع سرطان بیش از حد بیان میشوند، سیستم ایمنی بدن سگ را برای مقابله با رشد تومورها تقویت میکند. هدف اصلی این واکسن، افزایش کیفیت زندگی و طول عمر سگهای مبتلا به سرطان است.
با این حال، پاسخ ایمنی بدن یک سگ در خلاء اتفاق نمیافتد؛ بلکه تحت تأثیر اکوسیستم پیچیده میکروبهایی قرار دارد که در دستگاه گوارش آن زندگی میکنند. دههها تحقیق نشان داده است که باکتریها، قارچها و سایر میکروارگانیسمهای ساکن در روده، میتوانند بر پاسخ ایمنی هم در موضع روده و هم در سراسر بدن تأثیر بگذارند. این مطالعه با تجزیه و تحلیل نمونههای مدفوع سگهای شرکتکننده و پیگیری نتایج بقای آنها پس از درمان، توانست ۱۱ گونه باکتری را شناسایی کند که به نظر میرسد بر موفقیت واکسن ایمونوتراپی تأثیرگذار هستند.
گونههای باکتریایی مؤثر بر طول عمر پس از درمان
نتایج این پژوهش نشان داد که چهار گونه از این باکتریها با طول عمر بیشتر پس از درمان مرتبط بودند، در حالی که هفت گونه دیگر با طول عمر کوتاهتر همبستگی داشتند. نکته قابل توجه این است که این روابط صرفنظر از نژاد سگ یا نوع سرطان مشاهده شد. این یافتهها قویاً نشان میدهند که باکتریهای روده میتوانند پاسخهای ایمنی سگ را تعدیل کنند، حتی در برابر سرطانهایی که در خارج از دستگاه گوارش رخ میدهند، مانند استئوسارکوم (سرطان استخوان) یا همانژیوسارکوم (سرطان عروق خونی).
لازم به ذکر است که این مطالعه مکانیسم دقیقی را که این باکتریها بر نتایج درمان تأثیر میگذارند، بررسی نکرده و این موضوع نیازمند تحقیقات آتی است. با این حال، نتایج اولیه نشاندهنده پتانسیل بالای این حوزه تحقیقاتی است.
پتانسیل آینده: استفاده از میکروبیوم روده به عنوان ابزار تشخیصی و درمانی
ناتالیا شالژنکو، که در زمینه برهمکنش میزبان و میکروبیوتای میزبان در دانشگاه ایالتی اورگان تحقیق میکند، معتقد است که این مطالعه گامی اولیه به سوی استفاده از میکروبیوم روده به عنوان ابزاری برای پیشبینی و دستکاری سرطان، نه تنها در سگها، بلکه به عنوان مدلی برای درمانهای انسانی نیز محسوب میشود. او اظهار داشت که در آینده، تجزیه و تحلیل نمونه میکروبیوم روده میتواند به پیشبینی میزان پاسخ یک سگ به درمان سرطان کمک کند.
این امر به صاحبان حیوانات خانگی و دامپزشکان اجازه میدهد تا تصمیمات آگاهانهتری در مورد مراقبت اتخاذ کنند. شالژنکو افزود: «اکنون که میدانیم باکتریهای خاصی با بقای سگها مرتبط هستند، میتوانیم راههایی را برای «اصلاح» میکروبیوم روده سگها بررسی کنیم تا به واکسن کمک کنیم بهتر عمل کند و سگ عمر طولانیتری داشته باشد.» این تحقیقات در مراحل اولیه قرار دارد، اما نتایج آن میتواند راه را برای درمانهای مکمل مانند پروبیوتیکها یا پیوند مدفوع هموار کند.
تحلیل تأثیرات
یافتههای این مطالعه دارای پیامدهای قابل توجهی برای آینده دامپزشکی و حتی پزشکی انسانی است. شناسایی باکتریهای خاص مرتبط با موفقیت درمانهای ایمونوتراپی، دریچهای نو به سوی شخصیسازی درمان سرطان در سگها میگشاید. این امر میتواند منجر به توسعه روشهای تشخیصی دقیقتر برای پیشبینی پاسخ به درمان و همچنین ایجاد راهبردهای درمانی جدیدی شود که بر دستکاری میکروبیوم روده برای افزایش اثربخشی درمانهای موجود متمرکز هستند. پتانسیل این رویکرد نه تنها برای بهبود سلامت سگها، بلکه به عنوان یک مدل کارآمد برای توسعه درمانهای مشابه در انسان، بسیار امیدوارکننده است.
