در دنیای امروز، کمتر کسی به پیچیدگیهای سیستمهای تولید و توزیع مواد غذایی میاندیشد، مگر زمانی که این سیستمها با اختلال مواجه شوند. استرالیا، با وسعت خاک حاصلخیز و ظرفیت تولید غذای چندین برابر جمعیت خود، معمولاً مکانی دور از دسترس ناامنی غذایی تلقی میشود؛ بهطوریکه حدود ۷۰ درصد محصولاتش صادر میگردد. با این حال، رویدادهای اقلیمی شدید اخیر، از گرمای سوزان جنوب شرقی گرفته تا سیلابهای گسترده در شمال، خطرات ملموسی را برای تولید محصولات کشاورزی آشکار ساختهاند. تغییرات اقلیمی با افزایش دماهای شدید، امواج گرما، خشکسالی، سیل و تغییر الگوهای فصلی، تولید مواد غذایی را با چالشهای جدیتری مواجه میکند.
در حالی که انسانها میتوانند با پناه گرفتن در فضاهای سرپوشیده از خود محافظت کنند، گیاهان و دامهایی که غذای ما را تامین میکنند، فاقد چنین محافظتی هستند. در پاسخ به این تهدیدات فزاینده، برخی باغداران و کشاورزان در استرالیا به رویکردی موسوم به «کشت حفاظتی» روی آوردهاند؛ روشی که در آن محصولات از عوامل مخرب محیطی محافظت میشوند. همانطور که کرگ برن، تولیدکننده میوههای خرمالو و آووکادو در استرالیای جنوبی، اشاره کرده است: «بدون سامانههای پاشش مه و توریهای محافظ، فکر نمیکنم بتوانیم این دو محصول را در اقلیم کنونی بهطور موفقیتآمیزی پرورش دهیم.» با تشدید تغییرات اقلیمی، کشت حفاظتی پتانسیل محافظت بهتر از برخی محصولات را دارد. کشورهایی مانند هلند، با اتکا به این روش، صادرات میوه و سبزیجات خود را به شکل چشمگیری افزایش دادهاند. با این حال، این حوزه در استرالیا هنوز در مراحل اولیه توسعه قرار دارد و برای رشد نیازمند غلبه بر موانع متعددی است.
مفهوم کشت حفاظتی
کشت حفاظتی تعریفی گسترده دارد و میتواند از راهکارهای کمفناوری مانند خانههای سایهبان و شبکههای توری گرفته تا روشهای متوسط مانند تونلهای پلاستیکی (پوششهای پلاستیکی هلالیشکل) و حتی گلخانههای پیشرفته و کاملاً خودکار را شامل شود.
کشورهایی که با محدودیت زمین مواجه هستند، مانند هلند، بیشترین استقبال را از این رویکرد داشتهاند. کشاورزان هلندی با پیروی از اصل «تولید دو برابر غذا با نصف منابع»، به گلخانههای پیشرفته روی آوردهاند. نتیجه این تلاشها قابل توجه بوده است؛ کشوری با زمینهای کشاورزی بسیار محدود، به یکی از صادرکنندگان عمده میوه و سبزیجات در جهان تبدیل شده است. 
ظهور کشت حفاظتی در استرالیا
در استرالیا، کشت حفاظتی از یک پایگاه کوچک در حال افزایش محبوبیت است. در سال ۲۰۲۳، حدود ۱۴ هزار هکتار از محصولات میوه و سبزیجات تحت نوعی از حفاظت کشت میشدند که این میزان تقریباً ۱۷ درصد از کل سطح زیر کشت را تشکیل میدهد.
با این حال، بخش عمده این مساحت به سیستمهای کمفناوری متکی است. بیش از دو سوم (۶۸ درصد) از کل مناطق کشت حفاظتی، عمدتاً در جنوب کوئینزلند و شمال نیو ساوت ولز، به خانههای سایهبان یا شبکههای توری متکی هستند.
سیستمهای متوسط مانند تونلهای پلاستیکی و گلخانههای پلاستیکی حدود ۳۰ درصد از کل این مساحت را به خود اختصاص دادهاند. این سیستمها بیشتر در تاسمانی، شمال کوئینزلند و استرالیای غربی یافت میشوند.
گلخانههای پیشرفته تنها ۲ درصد از کل را شامل میشوند و عمدتاً در نزدیکی شهرهای بزرگ مانند سیدنی، ملبورن و آدلاید واقع شدهاند.
تاکنون، کشاورزان برای محصولات با ارزش بالا مانند گوجهفرنگی، فلفل دلمهای، خیار، انواع توتها، سبزیجات برگی و محصولات درختی گرانقیمتتر از کشت حفاظتی استفاده کردهاند.
در سال ۲۰۲۲، ارزش صنعت کشت حفاظتی استرالیا برای کشاورزان حدود ۱۰۰ میلیون دلار استرالیا تخمین زده شد. تقاضا برای نیروی کار در این بخش سالانه ۵ درصد رشد دارد و در سال ۲۰۲۲ حدود ۱۰ هزار نفر در این صنعت مشغول به کار بودند. 
مزایای واقعی، اما با هزینه
برای کشاورزان، کشت حفاظتی مزایای روشنی را در رویکردهای کم، متوسط و پرفناوری ارائه میدهد.
این روشها میتوانند محیطی مساعد برای رشد گیاه در طول سال ایجاد کنند و ثبات و کیفیت محصولات را بهبود بخشند. با کنترل عواملی مانند دما، تغذیه گیاهی، رطوبت، نور و آفات، کشت حفاظتی ریسک تولید را کاهش داده و بازده و کیفیت محصول را افزایش میدهد.
توانایی کنترل پیشبینیپذیر محیط برای کشاورزان، بهویژه در اقلیم نامطمئن، بسیار ارزشمند است. محافظت از محصولات به معنای کاهش (اما نه حذف کامل) ریسک ناشی از آبوهوای شدید است. سایر مزایا شامل استفاده کارآمدتر از زمین، آب، کود و انرژی است.
علاوه بر این، محصولات میتوانند در نزدیکی بازارها کشت شوند که این امر تازگی مواد غذایی را بهبود میبخشد، انتشار آلایندههای حملونقل را کاهش میدهد و امنیت غذایی داخلی را تقویت میکند.
برای صادرکنندگان، محصولاتی که در سیستمهای حفاظتی کشت میشوند، احتمال بیشتری دارد که استانداردهای سختگیرانه بهداشت و کیفیت خریداران خارجی را برآورده کنند.
نوآوری برای تحقق این مزایا در مقیاس بزرگ ضروری است. پیشرفتها در اصلاح نژاد گیاهان، سنسورها، اتوماسیون، تجزیه و تحلیل دادهها، تأمین کنترلشده مواد مغذی، سیستمهای نورپردازی و کنترل بیولوژیکی آفات و بیماریهای گیاهی میتواند تولید، سودآوری و پایداری مزرعه را به طور قابل توجهی افزایش دهد.
موانع پیش روی کشت حفاظتی
کشاورزان استرالیایی به شدت در معرض رویدادهای آبوهوایی شدید و چرخه آب در حال تغییر قرار دارند. کشت حفاظتی به نظر میرسد راهی منطقی برای کنترل برخی از این ریسکها باشد.
تاکنون، کشت حفاظتی در استرالیا به مقیاس لازم دست نیافته است. دلیل این امر این است که صنعت باغبانی عمدتاً تحت سلطه کسبوکارهای کوچکی است که ظرفیت محدودی برای سرمایهگذاری در سیستمهای جدید دارند.
سیستمهای کشت حفاظتی پیشرفته بهترین نتایج را ارائه میدهند، اما هزینه آنها برای بسیاری از کشاورزان بازدارنده است. یافتن و حفظ نیروی کار ماهر نیز چالشی دیگر است.
مقیاسدهی خود به خود رخ نمیدهد
کشت حفاظتی یک راهحل عالی است، اما برای بسیاری از کشاورزانی که میتوانند از آن بهرهمند شوند، دور از دسترس است.
در کشورهایی مانند سوئد و هلند، دولتها با تشویق استفاده از کشت حفاظتی و افزایش صادرات میوه و سبزیجات از طریق تحقیقات در سطح جهانی و مراکز نوآوری، به این امر کمک کردهاند.
دولتهای فدرال و ایالتی استرالیا میتوانند با تعیین اهدافی برای گسترش مناطق کشت حفاظتی، ترویج پذیرش از طریق اهرمهای سیاستی، سرمایهگذاری در زیرساختهای مشترک و ارائه مشوقها برای کاهش هزینههای نصب، روند پذیرش را تسریع بخشند.
یک شروع خوب میتواند تمرکز بر مناطقی باشد که در آنها محصولات با ارزش بالا در محیطهای غیرمحافظتشده کشت میشوند و تلاش برای ایجاد خوشههای منطقهای از تخصص، زیرساختهای مشترک و مشاغل ماهر.
دولتها نمیتوانند بدون مشارکت نهادهای صنعتی، محققان و کشاورزان این کار را انجام دهند. انتقال نوآوری از آزمایشگاه به مزرعه هرگز آسان نیست، اما میتواند و شاید هم باید انجام شود، زیرا کشاورزان استرالیا با آبوهوای بسیار نامطمئنی روبرو هستند.
کشت حفاظتی یک راهحل جادویی نیست. به عنوان مثال، تونلهای پلاستیکی نمیتوانند در برابر سیل محافظت کنند. اما کشورهای دیگر با موفقیت از این روشها برای افزایش بازده، حفاظت از تولید مواد غذایی محلی و ایجاد مشاغل جدید با دستمزد بالاتر استفاده کردهاند. این امر میتواند در اینجا نیز محقق شود.