ویژگیهای فنی ابزار و لوازم رنگ آمیزی
برسها و قلمموها
برسها و قلمموها ابزارهای اصلی برای اعمال دقیق رنگ و ایجاد خطوط تمیز هستند. الیاف قلممو میتواند طبیعی (مانند موی سمور، گراز) یا مصنوعی (مانند نایلون، پلیاستر) باشد. قلمموهای طبیعی به دلیل قابلیت جذب بالای رنگ، برای رنگهای روغنی و حلالمحور مناسبترند و پوشش صافتری ایجاد میکنند. در مقابل، قلمموهای مصنوعی مقاومت بیشتری در برابر سایش دارند و برای رنگهای پایه آب، لاتکس و اکریلیک ایدهآل هستند، زیرا آب را جذب نمیکنند و شکل خود را حفظ میکنند.
ساختار و ابعاد قلممو
اندازه قلممو بر حسب اینچ یا میلیمتر بیان میشود و بر اساس عرض سری تعیین میگردد. قلمموهای با سری تخت برای سطوح وسیع و ایجاد خطوط صاف، و قلمموهای زاویهدار (Angled) برای گوشهها، لبههای دقیق و کارهای برشزنی (Cutting-in) طراحی شدهاند. دسته قلممو معمولاً از چوب یا پلاستیک ساخته میشود و باید ارگونومیک باشد تا خستگی کاربر را در استفاده طولانیمدت کاهش دهد. فرول (بخش فلزی نگهدارنده الیاف) از جنس استیل ضد زنگ یا آلومینیوم است که از ریزش الیاف جلوگیری کرده و استحکام ساختاری قلممو را تضمین میکند.
غلطکهای رنگ آمیزی
غلطکها برای رنگ آمیزی سریع و یکنواخت سطوح بزرگ و متوسط استفاده میشوند. پوشش غلطک (رولر) مهمترین جزء است و از مواد مختلفی مانند فوم، پشم طبیعی، یا الیاف مصنوعی (میکروفیبر، پلیاستر، نایلون) ساخته میشود. پرز غلطک (نپ) با توجه به نوع سطح و ویسکوزیته رنگ انتخاب میشود. پرزهای کوتاه (۳-۶ میلیمتر) برای سطوح بسیار صاف و رنگهای رقیق و براق، پرزهای متوسط (۱۰-۱۳ میلیمتر) برای سطوح نیمه زبر و رنگهای عمومی (مات و نیمه مات)، و پرزهای بلند (۱۹ میلیمتر به بالا) برای سطوح زبر و متخلخل مانند آجر، سیمان یا بتن مناسب هستند.
ساختار و کاربرد غلطک
فریم غلطک باید محکم و سبک باشد و به راحتی امکان تعویض رولر را فراهم آورد. دسته غلطک نیز باید طول مناسبی داشته باشد تا امکان دسترسی به نقاط مرتفع و کاهش نیاز به نردبان را فراهم کند. غلطکهای فوم برای اعمال پوششهای براق و ایجاد سطحی بسیار صاف مناسباند و جای رولر کمی بر جای میگذارند، در حالی که غلطکهای پشمی یا میکروفیبر برای رنگهای مات و نیمه مات با قابلیت جذب و رهاسازی رنگ بالا کاربرد بیشتری دارند.
دستگاههای پاشش رنگ (پیستوله و ایرلس)
سیستمهای پاشش رنگ سرعت کار را به طرز چشمگیری افزایش داده و پوششی یکنواخت و بدون رد قلم یا غلطک ایجاد میکنند. دو نوع اصلی شامل HVLP (High Volume Low Pressure) و ایرلس (Airless) هستند.
پیستوله HVLP
پیستوله HVLP رنگ را با حجم زیاد هوا و فشار کم (معمولاً کمتر از ۱۰ PSI در کلاهک هوا) پاشش میکند که منجر به کاهش پاشش بیش از حد (Overspray) و هدر رفت کمتر رنگ (تا ۶۵٪ انتقال رنگ) میشود. این سیستم برای کارهای دقیق و ظریف، و رنگآمیزی مبلمان، کابینت، درب و قاب پنجره ایدهآل است. نازلهای پیستوله HVLP در اندازههای مختلف (۰.۸ تا ۲.۲ میلیمتر) موجودند که باید متناسب با ویسکوزیته و نوع رنگ انتخاب شوند.
دستگاه ایرلس (بدون هوا)
دستگاه ایرلس رنگ را با فشار بسیار بالا (تا ۳۰۰۰ PSI یا ۲۰۷ بار) و بدون نیاز به هوا، مستقیماً از پمپ به نازل میرساند و آن را اتمیزه میکند. این روش برای رنگآمیزی سریع سطوح بسیار بزرگ مانند دیوارها، سقفها، نماهای ساختمان و سازههای صنعتی مناسب است. ایرلس قادر به پاشش رنگهای با ویسکوزیته بالا است و پوشش دهی بالایی دارد. انتخاب سایز صحیح نازل بر اساس عرض الگوی پاشش و حجم رنگ پاشیده شده در دقیقه، برای دستیابی به بهترین نتیجه حیاتی است. این دستگاهها معمولاً دارای فیلترهای خطی و پمپهای پیستونی یا دیافراگمی هستند که باید به طور منظم نگهداری و تمیز شوند.
سایر لوازم جانبی و آمادهسازی
تجهیزات جانبی مانند سینی رنگ، نوار چسب نقاشی، کاردک، لیسه، سنباده، کاغذ ماسک و روکشهای محافظ (کاور پلاستیکی) برای تکمیل فرآیند رنگآمیزی ضروری هستند. سینی رنگ برای حمل و توزیع یکنواخت رنگ روی غلطک استفاده میشود و معمولاً دارای شیارهای عمیق برای حذف رنگ اضافی است. نوار چسب نقاشی با چسبندگی متوسط و قابلیت جداسازی آسان بدون آسیب به سطح زیرین، برای محافظت از لبهها، ایجاد خطوط تمیز و ماسک کردن مناطق خاص کاربرد دارد. کاردک و لیسه در عرضهای مختلف برای بتونهکاری، صاف کردن سطوح و حذف رنگهای قدیمی به کار میروند. سنباده در دانهبندیهای مختلف (۸۰ تا ۴۰۰۰) برای آمادهسازی سطح، از بین بردن ناهمواریها، ایجاد بافت مناسب و افزایش چسبندگی رنگ ضروری است. ماسک تنفسی و دستکش برای محافظت کاربر در برابر بخارات و ذرات رنگ الزامی است.