لوازم جانبی اسپکتروفتومتر

مشخصات فنی و انواع لوازم جانبی اسپکتروفتومتر

انواع رایج لوازم جانبی اسپکتروفتومتر

تجهیزات جانبی اسپکتروفتومترها نقش حیاتی در گسترش قابلیت‌های دستگاه اصلی و تطبیق آن با نیازهای مختلف آزمایشگاهی ایفا می‌کنند. انتخاب صحیح این لوازم می‌تواند دقت، تکرارپذیری و دامنه کاربرد اسپکتروفتومتر را به طور قابل توجهی افزایش دهد.

کووت ها و سل ها (Cuvettes and Cells)

کووت‌ها ظروف نگهدارنده نمونه هستند که نور از طریق آنها عبور می‌کند. جنس کووت‌ها باید متناسب با ناحیه طول موجی مورد استفاده و ماهیت نمونه باشد. ابعاد استاندارد شامل مسیر نوری 10 میلی‌متری است، اما انواع با مسیرهای نوری کوتاه‌تر یا بلندتر نیز موجودند. سه نوع اصلی شامل کوارتز، شیشه و پلاستیک می‌باشند.

کووت های کوارتز

این کووت‌ها برای اندازه‌گیری در ناحیه فرابنفش (UV) تا نزدیک مادون قرمز (NIR) مناسب هستند (معمولاً از 190 نانومتر تا 2500 نانومتر). کوارتز خلوص بالا کمترین جذب را در ناحیه UV دارد و برای کاربردهای دقیق و حساس که نیاز به شفافیت نوری در این محدوده دارند، ضروری است.

کووت های شیشه ای

برای ناحیه مرئی (Visible) و نزدیک مادون قرمز (NIR) (معمولاً از 320 نانومتر تا 2500 نانومتر) استفاده می‌شوند. مقرون به صرفه‌تر از کوارتز هستند و برای بسیاری از کاربردهای روتین در محدوده مرئی کافی می‌باشند. جنس شیشه بوروسیلیکات رایج است.

کووت های پلاستیکی

معمولاً یکبار مصرف بوده و برای ناحیه مرئی (340 نانومتر تا 900 نانومتر) مناسب هستند. این کووت‌ها برای نمونه‌های خورنده یا کاربردهایی که نیاز به جلوگیری از آلودگی متقاطع بالاست، ایده‌آل هستند. برخی مدل‌ها از جنس پلی‌استایرن یا اکریلیک می‌باشند.

نگهدارنده ها و آداپتورهای نمونه (Sample Holders and Adapters)

این لوازم جانبی به قرارگیری صحیح و پایدار نمونه در مسیر نوری کمک می‌کنند و می‌توانند قابلیت‌های ویژه‌ای مانند کنترل دما را فراهم آورند.

نگهدارنده سلول با کنترل دما

برای مطالعات سینتیکی، بیوشیمیایی و پلیمری که نیاز به حفظ دمای ثابت و دقیق نمونه دارند، ضروری است. این سیستم‌ها معمولاً از المنت‌های پلتیر (Peltier) برای کنترل دقیق دما در محدوده وسیعی (مثلاً 0 تا 100 درجه سانتی‌گراد) استفاده می‌کنند.

نگهدارنده نمونه های جامد

شامل انواع گیره‌ها برای فیلم‌ها، صفحات، پودرها و حتی جواهرات. این نگهدارنده‌ها امکان اندازه‌گیری جذب یا بازتابش نمونه‌های جامد را فراهم می‌کنند و اغلب برای نمونه‌های کدر یا مات کاربرد دارند.

لوازم جانبی برای کاربردهای خاص (Specialized Application Accessories)

برخی از لوازم جانبی برای گسترش دامنه کاربرد اسپکتروفتومتر به روش‌های غیر استاندارد یا برای تحلیل نمونه‌های خاص طراحی شده‌اند و بهره‌وری را افزایش می‌دهند.

سیستم های میکرو-حجم و جریان پیوسته

برای آنالیز نمونه‌های با حجم بسیار کم (مانند نمونه‌های بیولوژیکی گران‌بها در محدوده میکرولیتر) یا برای اندازه‌گیری‌های خودکار و پیوسته در سیستم‌های جریان (Flow Systems) استفاده می‌شوند که امکان اتصال به کروماتوگراف‌ها را نیز فراهم می‌کنند.

ماژول های بازتابش (Reflectance Modules)

برای اندازه‌گیری بازتابش نمونه‌های مات، پودرها، پوشش‌ها و سطوح مورد استفاده قرار می‌گیرند. این ماژول‌ها می‌توانند بازتابش انتشاریافته (Diffuse Reflectance) یا بازتابش آینه‌ای (Specular Reflectance) را اندازه‌گیری کنند که برای صنایع رنگ، سرامیک و پلاستیک بسیار حیاتی است.

سیستم های اتوماتیک نمونه برداری (Autosamplers)

این سیستم‌ها با افزایش توان عملیاتی و کاهش خطای انسانی، امکان آنالیز حجم بالایی از نمونه‌ها را به صورت خودکار فراهم می‌آورند و اغلب شامل سینی‌های نمونه با ظرفیت‌های مختلف (مثلاً 50 تا 100 نمونه) هستند.

لوازم جانبی اپتیکی و کالیبراسیون (Optical and Calibration Accessories)

این دسته شامل فیلترها، منشورها، و استانداردهای کالیبراسیون برای اطمینان از عملکرد صحیح و دقیق دستگاه است.

استانداردهای کالیبراسیون

مانند فیلترهای دانسیته نوری (Optical Density Filters) برای بررسی صحت جذب و خطی بودن دستگاه، یا استانداردهای طول موجی (Wavelength Standards) حاوی اکسید هولمیوم یا دیوکسید دیدیمیم برای کالیبره کردن دقت طول موجی دستگاه در نواحی UV و Vis.