مشخصات فنی قطعات یدکی و لوازم جانبی ابزار اندازه گیری
اهمیت و دستهبندی قطعات یدکی ابزار اندازهگیری
ابزارهای اندازهگیری، از سادهترین کولیسها تا پیچیدهترین سیستمهای اندازهگیری لیزری، برای حفظ دقت و کارایی خود نیازمند نگهداری صحیح و تعویض به موقع قطعات مصرفی یا آسیبدیده هستند. قطعات یدکی شامل مواردی مانند فکهای اندازهگیری، باتریها، پروبها، سنسورها، کابلها، فیلترها و مایعات کالیبراسیون میشوند. هر یک از این اجزا، نقشی کلیدی در عملکرد کلی دستگاه ایفا میکنند.
انواع قطعات یدکی بر اساس کاربرد
قطعات مکانیکی: شامل فکهای کولیس، نوکهای میکرومتر، نشانگرهای عقربهای، فنرها و پیچهای تنظیم. این قطعات معمولاً از فولاد ضد زنگ، کاربید تنگستن یا سرامیک ساخته میشوند تا مقاومت بالا در برابر سایش و تغییر شکل داشته باشند.
قطعات الکترونیکی: مانند باتریها، فیوزها، پروبهای مولتیمتر، سنسورهای دما (ترموکوپل، RTD)، سنسورهای فشار و بردهای الکترونیکی. کیفیت این قطعات مستقیماً بر دقت و پایداری اندازهگیریهای الکتریکی و الکترونیکی تأثیر میگذارد.
لوازم جانبی اپتیکی: شامل لنزها، فیلترها و منابع نوری برای میکروسکوپها و ابزارهای اندازهگیری نوری. دقت اپتیکی این اجزا برای وضوح تصویر و اندازهگیریهای دقیق بسیار مهم است.
مواد مصرفی و کالیبراسیون: محلولهای کالیبراسیون برای pH مترها، گازهای کالیبراسیون برای آنالایزرهای گاز، روغنهای روانکننده و مواد تمیزکننده مخصوص ابزار دقیق.
مشخصات فنی کلیدی در انتخاب قطعات یدکی
هنگام انتخاب قطعات یدکی و لوازم جانبی، توجه به مشخصات فنی از اهمیت بالایی برخوردار است. عدم تطابق یا کیفیت پایین قطعات میتواند منجر به اندازهگیریهای نادرست، آسیب به ابزار اصلی و حتی خطرات ایمنی شود.
دقت و تلرانس
برای ابزارهای اندازهگیری، دقت قطعات یدکی باید همتراز یا حتی بهتر از قطعه اصلی باشد. تلرانسهای ساخت باید بسیار کم باشند تا اثر نامطلوبی بر نتایج اندازهگیری نگذارند. به عنوان مثال، نوکهای میکرومتر باید دارای سختی و صافی سطحی مشخصی باشند تا در تماس با قطعه کار، تغییر شکل ندهند.
مواد ساخت
انتخاب ماده مناسب برای قطعات یدکی به کاربرد و محیط کار ابزار بستگی دارد. فولاد ابزار، فولاد ضد زنگ، آلیاژهای آلومینیوم، پلاستیکهای مهندسی (مانند ABS یا پلیکربنات)، سرامیکها و کاربیدها از جمله مواد رایج هستند. مقاومت در برابر خوردگی، سایش، دما و میدانهای مغناطیسی باید در نظر گرفته شود.
استانداردها و گواهینامهها
قطعات یدکی با کیفیت معمولاً مطابق با استانداردهای ملی و بینالمللی (مانند ISO، DIN، ASTM) تولید میشوند. وجود گواهینامههای کالیبراسیون برای قطعاتی که مستقیماً بر دقت اندازهگیری تأثیر میگذارند (مانند بلوکهای کالیبراسیون یا پروبها) نشاندهنده اصالت و کیفیت آنهاست. ردیابیپذیری (Traceability) به مراجع کالیبراسیون ملی یا بینالمللی یک مزیت بزرگ محسوب میشود.
سازگاری و نصبپذیری
اطمینان از سازگاری کامل قطعه یدکی با مدل خاص ابزار اندازهگیری از اهمیت بالایی برخوردار است. ابعاد، اتصالات الکتریکی، نوع رزوه و مکانیزمهای قفل باید دقیقاً با قطعه اصلی مطابقت داشته باشند تا نصب و عملکرد بدون نقص تضمین شود. دستورالعملهای نصب و راهاندازی باید به دقت رعایت شوند.
مقاومت محیطی و طول عمر
بسیاری از ابزارهای اندازهگیری در محیطهای صنعتی سخت کار میکنند. بنابراین، قطعات یدکی باید مقاومت کافی در برابر رطوبت، گرد و غبار، مواد شیمیایی، لرزش و نوسانات دما را داشته باشند. طول عمر مفید قطعه، که توسط سازنده اعلام میشود، یکی از فاکتورهای مهم در ارزیابی کلی آن است.