مروری جامع بر انواع آچار و کاربردهای تخصصی آنها
آشنایی با انواع آچار و موارد مصرف آنها
دنیای آچارها بسیار گسترده است و هر نوع آچار برای وظیفهای خاص طراحی شده است. شناخت این تنوع به کاربران کمک میکند تا ابزار مناسب را برای کار در دست داشته باشند و از آسیبهای احتمالی به قطعات یا خود ابزار جلوگیری کنند. انتخاب نادرست آچار میتواند منجر به سر خوردن، گرد شدن لبههای مهره یا پیچ، و حتی جراحت شود. در ادامه به بررسی دقیقتر برخی از رایجترین انواع آچار و کاربردهای تخصصی آنها میپردازیم.
آچار رینگ (Box-End Wrench)
آچارهای رینگ دارای حلقهای بسته هستند که به طور کامل دور سر مهره یا پیچ را میگیرند. این طراحی امکان اعمال گشتاور بالا را فراهم میآورد و خطر سر خوردن را به حداقل میرساند. آچارهای رینگ معمولاً در دو نوع ۶ و ۱۲ پر تولید میشوند؛ نوع ۱۲ پر برای زاویهدهی آسانتر در فضاهای محدود مناسب است، در حالی که نوع ۶ پر قدرت چسبندگی بیشتری دارد و احتمال آسیب به لبهها را کمتر میکند. این آچارها برای کارهایی که نیاز به گشتاور زیاد و ایمنی بالا دارند، ایدهآل هستند و از آسیب به سر پیچها جلوگیری میکنند.
آچار تخت (Open-End Wrench)
آچارهای تخت دارای دهانهای باز هستند که امکان دسترسی به مهرهها و پیچها را در فضاهایی که آچار رینگ نمیتواند وارد شود، فراهم میکند. اگرچه خطر سر خوردن در این نوع آچار بیشتر است، اما برای باز و بسته کردن سریع یا کار در فضاهای تنگ بسیار کارآمد هستند. این آچارها برای استفاده در مواردی که مهره یا پیچ به طور کامل قابل دسترسی نیست و اطراف آن محدودیت وجود دارد، مناسباند و اغلب در مراحل اولیه شل کردن یا نهایی سفت کردن استفاده میشوند.
آچار دو سر (Combination Wrench)
آچار دو سر، ترکیبی از آچار رینگ در یک انتها و آچار تخت در انتهای دیگر است که هر دو سر دارای اندازه یکسان هستند. این طراحی versatility بالایی به ابزار میبخشد و آن را به یکی از محبوبترین انواع آچار تبدیل کرده است. کاربر میتواند از سر تخت برای شل کردن اولیه یا سفت کردن نهایی و از سر رینگ برای اعمال گشتاور مطمئن و جلوگیری از آسیب دیدن مهره استفاده کند. این آچارها به دلیل کارایی بالا، در بسیاری از مجموعه ابزارهای مکانیکی و خانگی یافت میشوند.
آچار فرانسه (Adjustable Wrench)
آچار فرانسه یا آچار قابل تنظیم، دارای فک متحرکی است که به کاربر امکان تنظیم دهانه آن را برای کار با مهرهها و پیچها در اندازههای مختلف میدهد. این آچار به دلیل انعطافپذیری بالا، یک ابزار ضروری در هر جعبه ابزار است. با این حال، به دلیل اینکه فقط دو نقطه تماس با مهره دارد، باید با دقت استفاده شود تا از گرد شدن لبههای مهره جلوگیری شود. کاربرد آن در جایی است که دسترسی به مجموعه کاملی از آچارهای سایز ثابت میسر نباشد و نیاز به ابزاری چندکاره احساس شود.
آچار شلاقی (Pipe Wrench)
آچار شلاقی که با نام آچار لولهگیر نیز شناخته میشود، برای گرفتن و چرخاندن لولهها یا اتصالات لولهای طراحی شده است. فکهای دندانهدار و قابلیت تنظیم وسیع آن، چسبندگی فوقالعادهای را فراهم میکند و از لغزش روی سطوح صاف و گرد لولهها جلوگیری میکند. این آچار برای کارهای لولهکشی، تعمیر و نگهداری سیستمهای لولهکشی، و هرجا که نیاز به چسبندگی قوی بر روی سطوح گرد و صاف باشد، کاربرد دارد و برای جلوگیری از آسیب به سطح، معمولاً روی لولههای فلزی استفاده میشود.
آچار گشتاور (Torque Wrench)
آچار گشتاور ابزاری دقیق است که برای اعمال گشتاور مشخص و دقیق به مهرهها و پیچها طراحی شده است. این آچار در مواردی که میزان گشتاور اعمالی حیاتی است، مانند مونتاژ موتور خودرو، تجهیزات هوافضا، و ماشینآلات صنعتی، کاربرد فراوان دارد. اعمال گشتاور صحیح از سفت شدن بیش از حد (که منجر به شکستگی پیچ میشود) یا شل بودن (که منجر به نقص عملکرد میشود) جلوگیری میکند و ایمنی و دوام قطعات را تضمین مینماید. مدلهای دیجیتال و کلیکی از رایجترین انواع آن هستند.
آچار آلن (Hex Key / Allen Wrench)
آچارهای آلن برای پیچهای دارای حفره ششضلعی داخلی (پیچهای آلن) طراحی شدهاند. این آچارها معمولاً به شکل L یا T هستند و در دو استاندارد متریک و اینچی تولید میشوند. استفاده از آچارهای آلن به دلیل تماس ششضلعی کامل با حفره پیچ، چسبندگی عالی را فراهم میکند و خطر سر خوردن را به حداقل میرساند. این آچارها به طور گسترده در مونتاژ مبلمان، دوچرخهها، و ماشینآلات کوچک استفاده میشوند و برای دسترسی به پیچها در فضاهای محدود بسیار مؤثرند.
آچار بکس (Socket Wrench)
آچار بکس شامل یک دستگیره (معمولاً جغجغهای) و سریهای قابل تعویض (بکس) است. این سیستم امکان اعمال گشتاور بالا و سرعت عمل را فراهم میکند. سریهای بکس در اندازهها و اشکال مختلف (۶ پر، ۱۲ پر، تورکس) موجود هستند و میتوانند به راحتی تعویض شوند. آچارهای بکس برای کارهای مکانیکی خودرو، مونتاژ تجهیزات سنگین و هر جایی که نیاز به باز و بسته کردن تعداد زیادی مهره و پیچ با سرعت و دقت بالا باشد، ایدهآل هستند و انعطافپذیری زیادی را به کاربر میدهند.
