مشخصات فنی داربست
انواع سیستم های داربست
داربستها بر اساس ساختار و روش اتصال به انواع مختلفی تقسیم میشوند که هر کدام برای کاربردهای خاصی مناسب هستند. داربستهای مدولار (سیستم قفل دار) مانند داربست چکشی یا ستارهای، سرعت نصب بالایی دارند و انعطافپذیری زیادی در پیکربندی ارائه میدهند. این نوع داربستها شامل پایههای عمودی، لولههای افقی (دستک) و مهاربندهای مورب هستند که با استفاده از اتصالات پیشساخته به هم متصل میشوند. داربستهای لوله و بست (کاپلر) سنتیترین نوع هستند و از لولههای فولادی مجزا به همراه بستهای کوپلینگ برای اتصال تشکیل شدهاند. این سیستمها بسیار مقاوم و قابل تنظیم هستند، اما نصب آنها زمانبرتر است. داربستهای قاببندی شده (فریم) نیز شامل واحدهای پیشساختهای هستند که به سرعت سرهمبندی میشوند و برای پروژههای با ارتفاع ثابت مناسبند.
مصالح ساخت داربست
اکثر داربستها از فولاد یا آلومینیوم ساخته میشوند. فولاد به دلیل مقاومت بالا و پایداری برای بارهای سنگین و پروژههای بلندمرتبه ترجیح داده میشود. فولاد گالوانیزه نیز برای مقاومت در برابر خوردگی در محیطهای مرطوب یا شیمیایی کاربرد دارد. آلومینیوم سبکتر است که حمل و نقل و نصب را آسانتر میکند، اما ظرفیت باربری کمتری نسبت به فولاد دارد و برای پروژههایی با بار سبکتر یا نیاز به جابجایی مکرر مناسب است.
اجزای اصلی داربست
یک سیستم داربست استاندارد شامل اجزای کلیدی متعددی است. پایهها (استانداردها) لولههای عمودی هستند که وزن را به زمین منتقل میکنند. لولههای افقی (دستکها یا لجرها) پایهها را به هم متصل کرده و سطح کار را فراهم میآورند. لولههای عرضی (ترانزومها یا براکتها) سطح سکو را پشتیبانی میکنند. مهاربندهای مورب (بریسها) برای افزایش پایداری و مقاومت در برابر نیروهای جانبی استفاده میشوند. صفحات پایه (بیس پلیتها) وزن را به طور یکنواخت به زمین منتقل میکنند. تختههای داربست (پلانکها) سطوح کاری را تشکیل میدهند و باید از مواد مقاوم و ضد لغزش باشند. نردههای محافظ و تختههای محافظ پا نیز برای ایمنی کارگران الزامی هستند.
ظرفیت باربری و ایمنی
ظرفیت باربری داربست بر اساس استانداردهای مهندسی تعیین میشود و شامل بارهای زنده (کارگران، ابزار) و بارهای مرده (وزن خود داربست و مصالح) است. رعایت ظرفیت مجاز برای جلوگیری از حوادث حیاتی است. سیستمهای مهاربندی، انکراژ مناسب به سازه اصلی و بازرسیهای منظم قبل از هر شیفت کاری از جمله الزامات ایمنی هستند. نصب صحیح نردههای حفاظتی در تمام سطوح کاری و همچنین استفاده از توریهای ایمنی برای جلوگیری از سقوط اجسام نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.
مقاومت در برابر خوردگی
در محیطهای بیرونی و شرایط جوی مختلف، مقاومت داربست در برابر خوردگی از اهمیت ویژهای برخوردار است. داربستهای فولادی معمولاً با روش گالوانیزه گرم یا سرد محافظت میشوند تا عمر مفید آنها افزایش یابد. پوششهای رنگی اپوکسی یا پودری نیز میتوانند لایهای محافظ در برابر زنگزدگی و سایر عوامل محیطی ایجاد کنند.