قلاب

مشخصات فنی قلاب ماهیگیری

انواع اصلی قلاب ماهیگیری

قلاب‌های ماهیگیری بر اساس شکل و تعداد شاخه به انواع مختلفی دسته‌بندی می‌شوند که هر یک کاربرد خاص خود را دارند:

قلاب تک شاخه (Single Hook)

این رایج‌ترین نوع قلاب است که دارای یک نوک و یک خار می‌باشد. قلاب‌های تک شاخه در اشکال و اندازه‌های بسیار متنوعی برای ماهیگیری با طعمه‌های طبیعی و مصنوعی به کار می‌روند. این قلاب‌ها برای اکثر روش‌های ماهیگیری مناسب هستند و باعث آسیب کمتری به ماهی می‌شوند، که برای صید و رهاسازی (Catch and Release) ایده‌آل است.

قلاب دوشاخه (Double Hook)

قلاب دوشاخه دارای دو نوک جداگانه است که از یک پایه مشترک منشعب می‌شوند. این نوع قلاب عمدتاً برای طعمه‌های مصنوعی و برخی روش‌های خاص ماهیگیری که نیاز به افزایش شانس گیر افتادن ماهی دارند، استفاده می‌شود.

قلاب سه‌شاخه (Treble Hook)

این قلاب از سه نوک و سه خار تشکیل شده که به صورت شعاعی از یک نقطه مرکزی خارج می‌شوند. قلاب‌های سه‌شاخه معمولاً روی طعمه‌های مصنوعی نظیر لورها، اسپینرها و قاشقک‌ها نصب می‌شوند تا شانس گیر افتادن ماهی را به حداکثر برسانند. با این حال، استفاده از آن‌ها می‌تواند آسیب بیشتری به ماهی وارد کند.

قلاب گرد (Circle Hook)

قلاب‌های گرد با شکل منحصر به فرد خود که نوک آن به سمت تنه خم شده است، طراحی شده‌اند تا به صورت خودکار در گوشه دهان ماهی قرار گیرند، نه در گلو یا معده. این ویژگی باعث می‌شود آسیب به ماهی به حداقل برسد و برای صید و رهاسازی بسیار مناسب هستند. استفاده از این قلاب‌ها در بسیاری از مناطق برای حفاظت از ذخایر ماهی اجباری شده است.

قلاب کرم (Worm Hook)

این قلاب‌ها دارای تنه بلند و انحنای خاصی هستند که برای نصب طعمه‌های بلند و باریک مانند کرم‌ها و ماینرها به گونه‌ای که قلاب پنهان شود، ایده‌آل می‌باشند.

اجزای اصلی ساختاری قلاب

شناخت اجزای مختلف قلاب برای انتخاب دقیق و کاربرد صحیح آن ضروری است:

سر قلاب (Eye)

نقطه‌ای است که نخ ماهیگیری به آن گره زده می‌شود. انواع متداول شامل: سر حلقه‌ای (Ringed Eye) که رایج‌ترین است، سر نوک‌تیز (Tapered Eye) و سر پارویی (Spaded Eye) که بیشتر در قلاب‌های کوچک و برای گره مستقیم نخ استفاده می‌شود.

تنه قلاب (Shank)

بخش میانی قلاب بین سر و انحنا است. طول تنه می‌تواند کوتاه، متوسط یا بلند باشد که بر نحوه ارائه طعمه و فاصله از طعمه‌انداز (sinker) تأثیر می‌گذارد.

انحنا و دهانه (Bend and Gap)

انحنا به شکل کلی قلاب پس از تنه اشاره دارد و دهانه فاصله بین تنه و نوک قلاب است. این دو جزء بر ظرفیت قلاب برای نگه داشتن ماهی و مقاومت آن در برابر خم شدن تأثیرگذارند.

نوک قلاب (Point)

بخش تیز و برنده قلاب که برای نفوذ در دهان ماهی طراحی شده است. نوک‌ها می‌توانند مخروطی (Conical)، برشی (Knife-edge)، یا سوزنی (Needle Point) باشند که هر کدام سرعت و سهولت نفوذ متفاوتی دارند.

خار قلاب (Barb)

برجستگی کوچکی در پشت نوک قلاب است که پس از نفوذ، مانع از رها شدن ماهی می‌شود. قلاب‌های بدون خار (Barbless) برای ماهیگیری ورزشی و صید و رهاسازی محبوبیت یافته‌اند.

جنس و پوشش‌های محافظتی قلاب

ماده اولیه ساخت قلاب و نوع پوشش آن، تعیین‌کننده مقاومت و طول عمر قلاب است:

اغلب قلاب‌ها از فولاد کربن بالا (High-carbon Steel) ساخته می‌شوند که مقاومت کششی بالایی دارد. برای مقاومت در برابر زنگ‌زدگی، به خصوص در آب شور، قلاب‌ها اغلب با نیکل، کروم سیاه یا قلع پوشش داده می‌شوند. فولاد ضد زنگ (Stainless Steel) نیز برای کاربردهای خاص در آب شور استفاده می‌شود اما ممکن است به تیزی فولاد کربن بالا نباشد.

سیستم شماره‌گذاری و اندازه‌بندی قلاب

سیستم اندازه‌بندی قلاب‌ها می‌تواند کمی گیج‌کننده باشد. به طور کلی، هرچه عدد سایز قلاب کوچک‌تر باشد (مثلاً سایز 1، 2)، قلاب بزرگ‌تر است. اما برای قلاب‌های بسیار بزرگ، از سیستم "صفر" (مثلاً 1/0، 2/0، 3/0) استفاده می‌شود که در این حالت، هرچه عدد قبل از صفر بزرگ‌تر باشد، قلاب نیز بزرگ‌تر خواهد بود. درک این سیستم برای انتخاب صحیح قلاب بر اساس اندازه ماهی و طعمه ضروری است.