ویژگیهای فنی حلقه و واشر
انواع حلقه
حلقهها، که اغلب به عنوان اورینگ یا گسکت شناخته میشوند، برای ایجاد آببندی محکم در سیستمها به کار میروند. اورینگها حلقههایی با مقطع دایرهای هستند که عمدتاً از الاستومرها مانند NBR (نیتریل بوتادین رابر)، Viton (فلوئوروالاستومر)، EPDM (اتیلن پروپیلن داین مونومر) و سیلیکون ساخته میشوند. هر یک از این مواد دارای ویژگیهای خاصی در برابر دما، مواد شیمیایی و فشار هستند. NBR برای مقاومت خوب در برابر روغنهای نفتی و سوختها مناسب است، در حالی که Viton مقاومت حرارتی و شیمیایی بسیار بالاتری دارد. EPDM در برابر آب گرم، بخار و ازون مقاوم بوده و سیلیکون در دماهای بسیار پایین و بالا عملکرد مناسبی از خود نشان میدهد.
گسکتها (واشرهای آببندی) انواع مختلفی دارند که بسته به نوع کاربرد و شرایط محیطی انتخاب میشوند. گسکتهای مارپیچی (Spiral Wound Gaskets) از نوارهای فلزی و فیلر نرم (مانند گرافیت یا PTFE) ساخته شده و برای کاربردهای فشار و دمای بالا ایدهآل هستند. گسکتهای فلزی (Metallic Gaskets) شامل واشرهای مسی، آلومینیومی و فولادی، برای آببندی فلز به فلز و شرایط سخت به کار میروند. گسکتهای غیرفلزی (Non-Metallic Gaskets) مانند گسکتهای گرافیتی، PTFE و فیبری، برای آببندی در دماهای متوسط و مقاومت شیمیایی خاص مناسب هستند. انتخاب ضخامت و سختی مناسب برای اورینگ و گسکت، تأثیر مستقیمی بر کارایی آببندی و عمر مفید قطعه دارد.
انواع واشر
واشرها قطعاتی صاف و معمولاً دایرهای شکل با سوراخی در مرکز هستند که زیر سر پیچ یا مهره قرار میگیرند. وظیفه اصلی واشرها توزیع یکنواخت بار بر روی سطح، محافظت از سطح از آسیبهای ناشی از سفت شدن و جلوگیری از شل شدن اتصالات است. واشرهای تخت (Flat Washers) سادهترین نوع بوده و برای افزایش سطح تماس و توزیع بار به کار میروند. این واشرها در جنسهای مختلفی مانند فولاد کربن، فولاد ضد زنگ، مس، برنج و نایلون موجود هستند.
واشرهای قفلی (Lock Washers) برای جلوگیری از شل شدن پیچ و مهرهها در برابر ارتعاش و چرخش طراحی شدهاند. انواع مختلفی از واشرهای قفلی وجود دارد:
واشرهای فنری (Spring Washers)
این واشرها دارای شکافی هستند که پس از سفت شدن، نیروی فشاری ایجاد کرده و از شل شدن اتصال جلوگیری میکنند. واشرهای فنری به دلیل شکل خاص خود، مقداری خاصیت ارتجاعی به اتصال میدهند که در برابر لرزش مفید است.
واشرهای ستارهای (Star Washers)
این واشرها دارای دندانههایی هستند که به سطح زیرین و سر پیچ یا مهره فرو رفته و یک قفل مکانیکی ایجاد میکنند.
واشرهای شیاردار (Wedge-Lock Washers)
مانند واشرهای نورد-لاک (Nord-Lock)، این واشرها از دو قسمت مخروطی شکل با شیارهای داخلی و خارجی تشکیل شدهاند که با ایجاد یک قفل گوه ای، اتصال را در برابر ارتعاشات شدید قفل میکنند. این سیستم بسیار موثر در جلوگیری از شل شدن خودبهخودی است.
علاوه بر این، واشرهای آببندی (Sealing Washers) نیز وجود دارند که ترکیبی از یک واشر فلزی و یک لایه لاستیکی یا الاستومری هستند و همزمان وظیفه توزیع بار و آببندی را بر عهده دارند. انتخاب جنس واشر باید با توجه به محیط کاری، میزان رطوبت، وجود مواد شیمیایی خورنده و نیاز به مقاومت در برابر دماهای خاص صورت گیرد. سختی واشر و همچنین پوششهای سطحی مانند گالوانیزه یا فسفاته نیز در عملکرد و طول عمر آن مؤثر است.