مشخصات فنی شیر هواگیری اتوماتیک
مکانیزم عملکرد شیر هواگیری اتوماتیک
شیر هواگیری اتوماتیک بر پایه تفاوت چگالی هوا و سیال عمل میکند. هنگامی که هوا در سیستم تجمع مییابد، به دلیل سبکتر بودن نسبت به سیال (آب یا مخلوط آب و گلیکول)، به بالاترین نقطه سیستم صعود میکند. این شیرها معمولاً در همین نقاط نصب میشوند. درون شیر، یک شناور سبک وجود دارد که در حضور سیال بالا میرود و دریچه تخلیه هوا را مسدود میکند. با تجمع هوا در محفظه شیر، سطح سیال پایین آمده و شناور نیز به تبع آن پایین میآید. این حرکت باعث باز شدن دریچه تخلیه شده و هوای محبوس به بیرون رانده میشود. پس از تخلیه هوا و ورود مجدد سیال به محفظه، شناور دوباره بالا رفته و دریچه را میبندد. این چرخه به صورت خودکار و مداوم تکرار میشود و نیازی به دخالت دستی ندارد.
اجزای اصلی و مواد ساخت
یک شیر هواگیری اتوماتیک استاندارد از چندین جزء کلیدی تشکیل شده است که هر یک نقشی حیاتی در عملکرد آن ایفا میکنند:
بدنه شیر
بدنه اصلیترین بخش شیر است که معمولاً از آلیاژ برنج با کیفیت بالا، فولاد ضد زنگ یا در برخی مدلها از پلیمرهای مهندسی شده مقاوم در برابر فشار و دما ساخته میشود. انتخاب جنس بدنه به حداکثر فشار کاری، دمای سیال و محیط نصب بستگی دارد.
شناور
شناور قلب مکانیزم اتوماتیک شیر است. این قطعه معمولاً از پلاستیک سبک مقاوم در برابر خوردگی مانند پلیپروپیلن یا از فلزات سبک مانند فولاد ضد زنگ توخالی ساخته میشود. شناور باید دارای چگالی کمتری نسبت به سیال باشد تا بتواند به راحتی روی سطح سیال شناور شود.
اهرم و مکانیزم دریچه
اهرم، حرکت عمودی شناور را به حرکت افقی یا عمودی کوچک دریچه تخلیه هوا منتقل میکند. طراحی اهرم باید به گونهای باشد که نیروی لازم برای باز و بسته کردن دقیق دریچه را فراهم آورد. دریچه تخلیه معمولاً یک سیت کوچک با واشر لاستیکی یا سیلیکونی است که مسیر خروج هوا را آببندی میکند.
شیر قطع کن (Ball Valve)
برخی از مدلهای پیشرفتهتر، دارای یک شیر قطع کن توپی یا سوزنی در قسمت زیرین خود هستند. این شیر امکان ایزوله کردن شیر هواگیری از سیستم را برای عملیات سرویس، نگهداری یا تعویض فراهم میآورد بدون اینکه نیاز به تخلیه کل سیستم باشد.
اهمیت و کاربردها در سیستمهای مختلف
حضور هوا در سیستمهای لولهکشی و گرمایشی/سرمایشی میتواند منجر به مشکلات متعددی شود از جمله کاهش انتقال حرارت، افزایش مصرف انرژی، خوردگی اجزای فلزی به دلیل وجود اکسیژن، ایجاد سروصدا و حتی خرابی پمپها. شیر هواگیری اتوماتیک با تخلیه مستمر هوا، این مشکلات را برطرف کرده و عملکرد بهینه سیستم را تضمین میکند. کاربردهای این شیرها بسیار گسترده است و شامل موارد زیر میشود:
- سیستمهای گرمایش مرکزی (پکیج، دیگ بخار، رادیاتورها)
- سیستمهای سرمایشی و تهویه مطبوع (چیلر، فن کویل)
- سیستمهای گرمایش از کف و دیواری
- کلکتورهای توزیع آب سرد و گرم
- خطوط لوله و سیستمهای آبرسانی صنعتی
- پمپهای سیرکولاتور و مبدلهای حرارتی
انتخاب صحیح شیر هواگیری با توجه به ظرفیت تخلیه مورد نیاز، فشار و دمای کاری سیستم، و نوع سیال، برای اطمینان از عملکرد طولانی مدت و بدون مشکل ضروری است. نصب این شیرها باید در بالاترین نقاط سیستم و به صورت عمودی انجام شود تا هوا به راحتی در آنجا جمع شده و تخلیه گردد.