ویژگیهای فنی سنگ ساختمانی و سنگ تزئینی
انواع اصلی سنگهای ساختمانی و تزئینی
سنگهای طبیعی در دستهبندیهای مختلفی قرار میگیرند که هر یک دارای خواص و کاربردهای متمایزی هستند.
سنگ گرانیت
گرانیت سنگی آذرین است که به دلیل سختی فوقالعاده، دوام بالا و مقاومت در برابر سایش و عوامل جوی شناخته میشود. این سنگ دارای طیف وسیعی از رنگها و الگوهاست و برای کفپوشهای پرتردد، کانترتاپ آشپزخانه، نمای خارجی ساختمان و محوطهسازی ایدهآل است. جذب آب پایین و مقاومت در برابر اسیدها از ویژگیهای بارز گرانیت است.
سنگ مرمر
مرمر سنگی دگرگونی است که از دگرگونی سنگ آهک پدید میآید. زیبایی خیرهکننده، طرحهای رگهدار متنوع و قابلیت پرداختپذیری بالا، آن را به گزینهای لوکس برای فضاهای داخلی تبدیل کرده است. مرمر برای دیوارپوشهای دکوراتیو، کفپوش فضاهای کمتردد، پلهها و مجسمهسازی کاربرد دارد. این سنگ نسبت به گرانیت نرمتر بوده و در برابر اسیدها حساسیت بیشتری دارد.
سنگ تراورتن
تراورتن سنگی رسوبی است که از رسوبگذاری کلسیم کربنات در چشمههای آب گرم تشکیل میشود. ویژگی بارز آن وجود حفرات و خلل و فرج طبیعی است که پس از فرآوری و پر شدن، به آن بافتی خاص میبخشد. تراورتن به دلیل وزن نسبتاً سبک، عایق حرارتی خوب و چسبندگی مناسب با ملات، انتخابی محبوب برای نمای ساختمان است. همچنین در کفپوشها و محوطهسازی نیز استفاده میشود.
سنگ لایم استون
لایم استون نیز سنگی رسوبی است که عمدتاً از کلسیت تشکیل شده است. این سنگ معمولاً نرمتر از مرمر بوده و تنوع رنگی محدودتری دارد. به دلیل سطح یکنواخت و بافت ریز، برای نمای داخلی، دیوارپوش و برخی کفپوشهای داخلی با ترافیک کم مناسب است. جذب آب نسبتاً بالا یکی از ملاحظات در استفاده از این سنگ است.
خواص فیزیکی و مکانیکی مهم
در انتخاب سنگ، توجه به خواص فنی آن حیاتی است:
مقاومت فشاری
توانایی سنگ در تحمل بارهای عمودی بدون خرد شدن. این معیار برای سنگهای مورد استفاده در ستونها و کفها اهمیت دارد.
مقاومت خمشی
توانایی سنگ در تحمل بارهای خمشی و جلوگیری از شکستن تحت کشش. برای پلهها، کانترتاپها و اسلبهای بزرگ مهم است.
میزان جذب آب
درصد وزنی آبی که سنگ میتواند جذب کند. جذب آب بالا میتواند منجر به کاهش دوام، لکپذیری و آسیب در سیکلهای یخبندان و ذوب شود، به خصوص در کاربردهای خارجی.
چگالی
وزن واحد حجم سنگ. سنگهای با چگالی بالاتر معمولاً سختتر و مقاومتر هستند اما وزن بیشتری نیز به سازه تحمیل میکنند.
مقاومت سایشی
توانایی سنگ در مقاومت در برابر فرسایش ناشی از تردد و اصطکاک. برای کفپوشها و پلهها بسیار مهم است.
مقاومت در برابر یخبندان و ذوب
توانایی سنگ در مقاومت در برابر آسیبهای ناشی از یخزدگی آب درون حفرات آن. این ویژگی برای کاربردهای خارجی در مناطق سردسیر حیاتی است.
فرآوری و پرداخت سطح سنگ
روشهای مختلف پرداخت سطح سنگ، ظاهر و خواص عملکردی آن را تغییر میدهد:
سابیده (Polished)
سطحی بسیار براق و آینهای ایجاد میکند که زیبایی رگهها و رنگ سنگ را به بهترین شکل نمایش میدهد. برای فضاهای داخلی و کانترتاپها مناسب است.
هوند (Honed)
سطحی صاف و مات ایجاد میکند که بازتاب نور کمتری دارد. برای کفپوشهای داخلی که نیاز به مقاومت در برابر لغزش دارند، مناسب است.
فلیم شده (Flamed)
با اعمال حرارت بالا، سطح سنگ زبر و ضدلغزش میشود. عمدتاً برای سنگهای گرانیت و برای کاربردهای خارجی، کفپوشهای محوطه و مناطق پرتردد استفاده میشود.
چرمی (Leathered)
سطحی با بافت نرم و کمی برجسته ایجاد میکند که ظاهری منحصر به فرد دارد. مقاومت خوبی در برابر لکه دارد.
بوشهمر (Bush-hammered)
با استفاده از چکشهای مخصوص، سطحی زبر و برجسته ایجاد میشود که مقاومت بالایی در برابر لغزش دارد و برای فضاهای بیرونی و رمپها مناسب است.
کاربردهای اصلی سنگهای ساختمانی و تزئینی
از سنگهای طبیعی در بخشهای مختلف ساختمان و محوطهسازی استفاده میشود:
نمای ساختمان: برای ایجاد ظاهری باشکوه و دوام طولانیمدت در برابر عوامل جوی.
کفپوش: در فضاهای داخلی و خارجی، بسته به نوع سنگ و میزان تردد.
سنگ پله: به دلیل دوام و مقاومت در برابر سایش.
کانترتاپ و صفحه کابینت: به دلیل زیبایی، مقاومت در برابر حرارت و خط و خش (به ویژه گرانیت و کوارتزیت).
دکوراسیون داخلی: دیوارپوشهای تزئینی، ستونها و المانهای هنری.
محوطهسازی: برای سنگفرش پیادهروها، مسیرها و عناصر تزئینی باغ.