ویژگیهای فنی رنگ چوب
رنگهای چوب طیف گستردهای از محصولات را شامل میشوند که هر یک با ترکیبات شیمیایی و خواص فیزیکی خاص خود، نیازهای متفاوتی را برآورده میکنند. شناخت این ویژگیها برای انتخاب بهینه محصول ضروری است.
انواع رنگ چوب بر اساس پایه شیمیایی
رنگهای پایه روغن: این رنگها معمولاً بر پایه رزینهای آلکیدی یا روغنهای طبیعی مانند روغن بزرک تولید میشوند. نفوذپذیری بالایی در چوب دارند و دوام و مقاومت خوبی در برابر رطوبت و سایش ارائه میدهند. زمان خشک شدن نسبتاً طولانیتری دارند و بوی تندتری نسبت به رنگهای پایه آب دارند. تمیز کردن ابزار با حلالهای نفتی انجام میشود.
رنگهای پایه آب: این دسته از رنگها از رزینهای اکریلیک یا یورتان تشکیل شدهاند و با آب رقیق میشوند. زمان خشک شدن سریعتری دارند، بوی کمتری تولید میکنند و برای محیط زیست مناسبتر هستند (VOC پایینتر). تمیز کردن ابزار با آب انجام میشود. مقاومت آنها در برابر سایش و آب ممکن است در برخی فرمولاسیونها کمتر از نوع روغنی باشد، اما تکنولوژی جدید این فاصله را کاهش داده است.
رنگهای پلیاورتان: این محصولات به دلیل مقاومت عالی در برابر سایش، ضربه، رطوبت و مواد شیمیایی شناخته شدهاند. در دو نوع پایه آب و پایه روغن موجود هستند. پلیاورتانهای پایه روغن دوام بیشتری دارند اما دیرتر خشک میشوند، در حالی که پلیاورتانهای پایه آب سریعتر خشک شده و زردی کمتری دارند. برای کفپوشها و سطوح پرتردد بسیار مناسب هستند.
لاک و نیمپلیاستر: لاکها محصولاتی شفاف با خشک شدن بسیار سریع هستند که لایهای سخت و براق ایجاد میکنند. معمولاً برای مبلمان داخلی استفاده میشوند. نیمپلیاستر نیز نوعی پوشش محافظ با پایه رزینی است که سرعت خشک شدن بالا و سختی مناسبی دارد و جلوهای نیمهبراق یا مات ایجاد میکند.
ورنیها: ورنیها پوششهای شفاف و محافظی هستند که عموماً برای افزایش مقاومت چوب در برابر اشعه UV و رطوبت در فضاهای خارجی یا داخلی کاربرد دارند. این محصولات بر پایه رزینهای مختلفی مانند آلکید یا پلیاورتان تولید میشوند و اغلب برای سطوحی که نیاز به حفظ بافت طبیعی چوب دارند، استفاده میشوند.
آمادهسازی سطح و اعمال
آمادهسازی صحیح سطح چوب قبل از اعمال رنگ حیاتی است. این فرآیند شامل سنبادهزنی برای ایجاد سطحی صاف و یکنواخت، حذف هرگونه کثیفی، چربی یا پوششهای قدیمی و اطمینان از خشک بودن کامل چوب میشود. سنبادهزنی با گریدهای مختلف و به ترتیب از زبر به نرم انجام میشود. اعمال رنگ میتواند با قلممو، غلطک یا اسپری صورت گیرد. تعداد لایهها و زمان بین هر لایه باید مطابق با دستورالعمل تولیدکننده باشد تا بهترین نتیجه از نظر دوام و زیبایی حاصل شود.
پوششدهی و زمان خشک شدن
میزان پوششدهی هر لیتر رنگ چوب بسته به نوع رنگ، میزان جذب چوب و روش اعمال متفاوت است و معمولاً در مشخصات فنی محصول ذکر میشود. زمان خشک شدن به عوامل مختلفی از جمله دما، رطوبت، تهویه و ضخامت لایه اعمالی بستگی دارد. زمان خشک شدن سطحی (تاچ درای) و زمان خشک شدن کامل یا کیورینگ (برای دستیابی به حداکثر سختی و مقاومت) باید مورد توجه قرار گیرد.
مقاومتها و دوام
مقاومت در برابر اشعه فرابنفش (UV) برای رنگهای چوب خارجی بسیار مهم است، زیرا از خاکستری شدن و تخریب چوب جلوگیری میکند. مقاومت در برابر رطوبت و آب مانع از پوسیدگی و تورم چوب میشود. مقاومت در برابر سایش و خط و خش برای سطوحی مانند کفپوش و میز حائز اهمیت است. برخی رنگها دارای افزودنیهای ضد قارچ و کپک نیز هستند.