راهنمای جامع سمپاشها: شناخت انواع و نکات فنی
انواع سمپاشها بر اساس منبع تغذیه و کاربرد
سمپاشها در دستهبندیهای مختلفی قرار میگیرند که هر یک برای مصارف خاصی طراحی شدهاند. شناخت این دستهبندیها به انتخاب بهینهترین ابزار کمک شایانی میکند. اصلیترین معیارها برای تقسیمبندی شامل منبع تغذیه و شیوه حمل و نقل است.
سمپاشهای دستی
این نوع سمپاشها که شامل سمپاشهای پمپی و کولهای دستی میشوند، برای مصارف کوچک و متوسط مانند باغچههای خانگی، گلخانههای کوچک و پاششهای نقطهای مناسب هستند. عملکرد آنها بر پایه فشار هوای تولید شده توسط نیروی دست یا اهرم است. حجم مخزن آنها معمولاً از ۱ تا ۲۰ لیتر متغیر است. مزیت اصلی آنها سادگی، قیمت پایین و عدم نیاز به سوخت یا برق است، اما برای مساحتهای بزرگ خستهکننده خواهند بود.
سمپاشهای شارژی (باتریدار)
سمپاشهای شارژی با استفاده از یک باتری قابل شارژ، نیروی لازم برای به حرکت درآوردن پمپ الکتریکی را تأمین میکنند. این سمپاشها معمولاً به صورت کولهای طراحی شدهاند و راحتی کار بیشتری نسبت به مدلهای دستی دارند، زیرا نیازی به پمپاژ مکرر دستی نیست. حجم مخزن آنها غالباً از ۱۵ تا ۲۵ لیتر است و برای باغات متوسط و مزارع کوچک تا متوسط ایدهآل هستند. مزایای آنها شامل کاربری آسان، صدای کمتر و عدم نیاز به سوخت فسیلی است.
سمپاشهای موتوری (بنزینی)
این سمپاشها که نیروی خود را از یک موتور بنزینی تأمین میکنند، قدرتمندترین نوع برای مصارف غیرتراکتوری به شمار میروند. سمپاشهای موتوری به دو دسته اصلی پشتی (کولهای) و فرغونی (چرخدار) تقسیم میشوند. سمپاشهای پشتی موتوری برای مزارع متوسط و بزرگ مناسب هستند و فشار پاشش و برد بالاتری دارند. سمپاشهای فرغونی با مخزنهای بزرگتر (معمولاً ۵۰ تا ۱۰۰ لیتر) و قابلیت حمل آسان توسط چرخها، برای باغات و مزارع بزرگتر که نیاز به جابجایی زیاد دارند، کاربردیاند. این مدلها به دلیل قدرت بالا و سرعت پاشش زیاد، راندمان کار را به شکل چشمگیری افزایش میدهند.
سمپاشهای تراکتوری (کششی یا سوارشونده)
برای مزارع بسیار وسیع و کشاورزی مکانیزه، سمپاشهای تراکتوری بهترین گزینه هستند. این مدلها به تراکتور متصل شده و نیروی محرکه خود را از PTO (محور تواندهی) تراکتور میگیرند. مخازن آنها میتوانند از ۲۰۰ تا ۲۰۰۰ لیتر و حتی بیشتر باشند و با عرض پاشش بسیار زیاد، عملیات سمپاشی را در کمترین زمان ممکن انجام میدهند. این سمپاشها اغلب مجهز به بومهای تاشو با نازلهای متعدد، سیستمهای ناوبری GPS و کنترلهای دقیق الکترونیکی برای بهینهسازی مصرف و پوششدهی هستند.
اجزای اصلی یک سمپاش
صرف نظر از نوع سمپاش، اجزای کلیدی مشترکی در اکثر آنها وجود دارد که هر یک وظیفه مهمی را بر عهده دارند:
مخزن (Tank)
محل نگهداری محلول پاششی است. جنس آن معمولاً از پلیاتیلن مقاوم در برابر مواد شیمیایی و نور خورشید است. حجم مخزن یکی از مهمترین فاکتورها در انتخاب سمپاش است و باید متناسب با وسعت منطقه مورد سمپاشی باشد.
پمپ (Pump)
قلب تپنده سمپاش است که محلول را از مخزن مکیده و با فشار به سمت نازل هدایت میکند. انواع رایج شامل پمپهای دیافراگمی (برای مواد ساینده و خورنده)، پیستونی (فشار بالا) و سانتریفیوژی (جریان بالا) هستند.
نازل (Nozzle)
قطعهای کوچک اما حیاتی که وظیفه توزیع یکنواخت و پودر کردن محلول را بر عهده دارد. نازلها در انواع مختلفی مانند مخروطی، بادبزنی و جت موجود هستند و هر کدام الگوی پاشش و اندازه قطره خاصی را ایجاد میکنند که برای کاربردهای متفاوت (مانند حشرهکش، قارچکش یا علفکش) بهینه شدهاند.
لانس و شلنگ
شلنگ وظیفه انتقال محلول از پمپ به لانس را دارد. لانس نیز میلهای است که نازل در انتهای آن قرار میگیرد و به کاربر امکان میدهد محلول را به نقطه دقیق مورد نظر هدایت کند. طول و جنس لانس و شلنگ بسته به نوع سمپاش و کاربرد متفاوت است.
رگولاتور فشار و گیج
این قطعات برای کنترل و نظارت بر فشار پاشش استفاده میشوند. تنظیم فشار صحیح برای اطمینان از پوششدهی مناسب و جلوگیری از هدر رفتن مواد ضروری است.
نکات مهم در نگهداری و ایمنی سمپاش
برای افزایش طول عمر سمپاش و تضمین ایمنی کاربر، رعایت نکات زیر ضروری است:
شستشو و تمیزکاری
پس از هر بار استفاده، مخزن، پمپ، شلنگ و نازل باید به دقت با آب تمیز شسته شوند تا از رسوب مواد شیمیایی و خوردگی جلوگیری شود. باقیمانده مواد شیمیایی میتواند به قطعات آسیب رسانده و در سمپاشیهای بعدی باعث آلودگی متقابل شود.
بازرسی و نگهداری قطعات
به طور منظم اتصالات، واشرها، شلنگها و نازلها را برای یافتن هرگونه نشتی، ترک خوردگی یا گرفتگی بررسی کنید. تعویض به موقع قطعات فرسوده از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری میکند.
ایمنی کاربر
همواره هنگام کار با سمپاش و مواد شیمیایی، از وسایل حفاظت فردی مناسب شامل دستکش، عینک ایمنی، ماسک و لباس کار استفاده کنید. از پاشش در جهت باد شدید خودداری کنید و به توصیههای ایمنی روی بستهبندی مواد شیمیایی توجه نمایید.
کالیبراسیون
کالیبراسیون منظم سمپاش برای اطمینان از پاشش دوز صحیح مواد شیمیایی بسیار مهم است. کالیبراسیون به جلوگیری از مصرف بیش از حد (که میتواند به گیاهان آسیب برساند و هزینهها را افزایش دهد) یا مصرف کمتر از حد (که اثربخشی را کاهش میدهد) کمک میکند.