مشخصات فنی دستگیره درب
انواع دستگیره درب بر اساس مکانیزم
دستگیرههای درب در اشکال و مکانیزمهای متنوعی تولید میشوند که هر کدام برای کاربرد خاصی طراحی شدهاند. دستگیرههای اهرمی (لِوِر) که رایجترین نوع هستند، به دو دسته رزت و پلاک تقسیم میشوند. دستگیره رزت از دو بخش مجزا تشکیل شده است یک دایره یا مربع برای اهرم و یک بخش جداگانه برای محل ورود کلید یا سیلندر. این نوع دستگیره ظاهری مدرنتر و مینیمالتر ارائه میدهد. در مقابل، دستگیره پلاک دارای یک صفحه یکپارچه است که هم اهرم و هم محل قفل را در بر میگیرد و معمولاً برای دربهای کلاسیک یا جاهایی که نیاز به پوشش بیشتر روی درب وجود دارد، مناسبتر است.
علاوه بر دستگیرههای اهرمی، دستگیرههای گرد (Knob) نیز وجود دارند که بیشتر در فضاهای خاص یا با سبکهای قدیمیتر مورد استفاده قرار میگیرند. این دستگیرهها معمولاً با چرخاندن فعال میشوند و میتوانند هم برای دربهای داخلی و هم برای دربهای ورودی (با مکانیزم قفل مناسب) به کار روند.
جنس و متریال ساخت دستگیره
جنس دستگیره درب نقش حیاتی در دوام، مقاومت در برابر خوردگی و زیبایی آن ایفا میکند. زاماک (Zamak) یک آلیاژ بر پایه روی است که به دلیل قابلیت قالبگیری بالا، استحکام مناسب و امکان آبکاری متنوع، بسیار محبوب است. دستگیرههای زاماک معمولاً وزن خوبی دارند و حسی از کیفیت را منتقل میکنند.
برنج (Brass) آلیاژی از مس و روی است که به دلیل مقاومت بالا در برابر خوردگی و ظاهر زیبا، به ویژه در دستگیرههای لوکس و کلاسیک استفاده میشود. برنج قابلیت پرداختکاری و آبکاری بسیار خوبی دارد و میتواند در برابر عوامل محیطی مقاوم باشد. استیل (Stainless Steel) نیز به دلیل مقاومت عالی در برابر زنگزدگی، استحکام بالا و نگهداری آسان، انتخابی ایدهآل برای محیطهای مرطوب یا پرتردد مانند سرویسهای بهداشتی و فضاهای عمومی است.
آلومینیوم (Aluminum) به دلیل وزن سبک و قیمت مقرونبهصرفه، در برخی از دستگیرهها کاربرد دارد، اما معمولاً به اندازه زاماک یا برنج استحکام و دوام مکانیکی بالایی ارائه نمیدهد. انتخاب متریال باید با توجه به نوع کاربری، میزان تردد و شرایط محیطی صورت گیرد.
مکانیزمهای قفل و انواع توپی
دستگیرههای درب با مکانیزمهای قفل متفاوتی عرضه میشوند. دستگیره سوئیچی (Cylinder) رایجترین نوع برای دربهای ورودی و اتاقها است که با استفاده از توپی و کلید مخصوص باز و بسته میشود و امنیت بالایی فراهم میکند. دستگیره کلیدی (Keyed) که اغلب در گذشته مورد استفاده قرار میگرفت، از یک مکانیزم قفل داخلی و یک کلید سادهتر بهره میبرد.
برای دربهای سرویس بهداشتی و حمام، دستگیره سرویسی (Privacy) استفاده میشود که از داخل با یک شاسی یا دکمه قفل میشود و از بیرون معمولاً با یک شیار اضطراری (بدون نیاز به کلید) قابل باز شدن است. این نوع دستگیره حریم خصوصی را فراهم میکند بدون اینکه نیاز به امنیت بالا داشته باشد. همچنین برخی دستگیرهها بدون قفل (Passage) هستند که صرفاً برای باز و بسته کردن درب استفاده میشوند و فاقد هرگونه مکانیزم قفل داخلی یا خارجی هستند و معمولاً برای دربهای داخلی که نیاز به قفل ندارند، مناسب میباشند.
نکات مهم در نصب و نگهداری
نصب صحیح دستگیره درب برای عملکرد بهینه و طول عمر آن ضروری است. ابعاد درب، ضخامت آن و فاصله مرکز سوراخ دستگیره تا لبه درب (Backset) باید قبل از خرید و نصب مورد توجه قرار گیرد. همچنین، استفاده از پیچهای مناسب و تراز بودن دستگیره در هنگام نصب، از لق شدن و خرابی زودهنگام جلوگیری میکند. برای نگهداری، تمیز کردن منظم با پارچه نرم و مواد شوینده ملایم (غیر اسیدی) توصیه میشود تا ظاهر و عملکرد دستگیره حفظ شود.