دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق آمریکا، اخیراً تغییراتی را در تعرفههای اعمال شده بر برخی واردات فولاد، آلومینیوم و مس ایجاد کرده است. این اقدامات شامل کاهش تعرفهها بر تجهیزات کشاورزی و سیستمهای تهویه مطبوع (HVAC) و همچنین گسترش تعرفههای پایینتر برای سایر تجهیزات صنعتی وارداتی از کشورهایی است که با ایالات متحده توافق تجاری دارند. این تغییرات که از روز دوشنبه اجرایی شده، موقتی بوده و قرار است تا پایان سال ۲۰۲۷ به پایان برسند.
این تصمیمات در قالب یک دستور اجرایی صادر شده و نشاندهنده تلاش دولت برای تعدیل سیاستهای تجاری پیشین خود در بخشهای صنعتی و کشاورزی است. هدف از این اقدامات، در نظر گرفتن نقش این محصولات در فعالیتهای اقتصادی مولد در داخل ایالات متحده عنوان شده است. این تغییرات در حالی صورت میگیرد که بخش کشاورزی آمریکا با چالشهای متعددی از جمله افزایش ورشکستگیها و کاهش روحیه کشاورزان مواجه است.
تغییرات اعمال شده در تعرفهها
کاهش تعرفهها بر تجهیزات کشاورزی و سیستمهای تهویه مطبوع
بر اساس این دستور اجرایی، تعرفههای واردات تجهیزات کشاورزی، شامل کمباینها و ماشینهای برداشت محصول، و همچنین سیستمهای گرمایش، تهویه و تهویه مطبوع (HVAC) از ۲۵٪ به ۱۵٪ کاهش یافته است. این اقدام میتواند به کاهش هزینههای تولید در بخش کشاورزی و همچنین هزینههای مربوط به ساختوساز و بهینهسازی مصرف انرژی در ساختمانها کمک کند.
این کاهش تعرفه ممکن است به طور غیرمستقیم بر توانایی کشاورزان برای نوسازی ناوگان ماشینآلات خود و همچنین بر بازار تجهیزات HVAC تأثیر بگذارد. انتظار میرود که این تغییر، واردات این اقلام را برای مصرفکنندگان و تولیدکنندگان آمریکایی تسهیل کند و رقابتپذیری محصولات وارداتی را افزایش دهد.
گسترش تعرفههای پایینتر برای تجهیزات صنعتی
رئیسجمهور سابق، دسته موجود از تجهیزات صنعتی که مشمول تعرفه ۱۵٪ بودند را گسترش داده و شامل تجهیزات صنعتی سیار مانند بولدوزرها و لیفتراکها کرده است. این امتیاز تنها برای تجهیزاتی اعمال میشود که از کشورهایی وارد شوند که دارای توافق تجاری با ایالات متحده هستند. این رویکرد نشاندهنده تمایل به حمایت از صنایع داخلی از طریق تأمین مواد اولیه و تجهیزات مورد نیاز با هزینههای کمتر، به شرط وجود روابط تجاری مطلوب است.
این اقدام میتواند بر صنایعی که به شدت به این نوع تجهیزات متکی هستند، تأثیر مثبت بگذارد و بهرهوری را افزایش دهد. همچنین، این سیاست میتواند مشوقی برای کشورهایی باشد که خواهان دسترسی به بازار آمریکا و بهرهمندی از تعرفههای کمتر هستند تا روابط تجاری خود را با ایالات متحده تقویت کنند.
تشویق به استفاده از فلزات آمریکایی
این دستور اجرایی همچنین بیان میکند که کشورهایی که حداقل ۸۵٪ از وزن فولاد یا آلومینیوم ذوب شده یا ریختهگری شده را استفاده میکنند، ممکن است واجد شرایط نرخ عوارض ۱۰٪ پایینتر شوند. هدف از این بند، تشویق شرکتها در سایر کشورها به استفاده از فلزات تولید شده در ایالات متحده است. این سیاست با هدف تقویت صنعت داخلی فلزات و کاهش وابستگی به واردات طراحی شده است.
این مکانیزم تشویقی میتواند به افزایش تقاضا برای فولاد و آلومینیوم تولید داخل آمریکا منجر شود و فرصتهای شغلی بیشتری را در این بخش ایجاد کند. همچنین، این امر میتواند به کاهش کسری تجاری ایالات متحده در بخش فلزات کمک کرده و موقعیت رقابتی تولیدکنندگان آمریکایی را در بازارهای جهانی بهبود بخشد. 
زمینه تاریخی تعرفهها و تعدیلات
تعرفههای اولیه بر اساس بخش ۲۳۲ قانون گسترش تجارت
تعرفههای اولیه بر روی مس، فولاد و آلومینیوم در سال ۲۰۱۸ و در دوران ریاست جمهوری ترامپ، بر اساس بخش ۲۳۲ قانون گسترش تجارت سال ۱۹۶۲ اعمال شد. این بخش به دولت اجازه میدهد تا بر وارداتی که تهدیدی برای امنیت ملی تلقی میشوند، تعرفه وضع کند. این تعرفهها در آوریل ۲۰۲۵ مجدداً تمدید شدند.
این تعرفهها با هدف محافظت از صنایع استراتژیک آمریکا در برابر رقابت خارجی وضع شدند، اما بحثهای زیادی را در مورد تأثیرات منفی احتمالی بر صنایع مصرفکننده این فلزات و همچنین روابط تجاری با متحدان آمریکا برانگیختند. این ابزار سیاست تجاری، ابزاری قدرتمند برای شکلدهی به جریان تجارت بینالمللی بوده است.
تعدیلات پیشین و تاثیرات آنها
از زمان اعمال تعرفههای اولیه، ترامپ تعدیلاتی را بر فلزات و محصولات فلزی اعمال کرده است. به عنوان مثال، در ژوئن ۲۰۲۵، او تقریباً تمام تعرفههای فولاد و آلومینیوم وارداتی را از ۲۵٪ به ۵۰٪ افزایش داد. متعاقباً، در آوریل ۲۰۲۶، او یک نرخ ثابت ۵۰٪ را برای کالاهایی که کاملاً یا تقریباً کاملاً از آلومینیوم، فولاد یا مس ساخته شده بودند، مانند کویلهای فولادی یا ورقهای آلومینیومی، تعیین کرد و در عین حال نرخ تعرفه ۲۵٪ را برای محصولات مشتق شده که «عمدتاً» از فولاد، آلومینیوم یا مس ساخته شده بودند، اعمال نمود.
این تعدیلات مکرر نشاندهنده ماهیت پویا و گاهی غیرقابل پیشبینی سیاستهای تجاری دوران ترامپ است. این تغییرات میتوانستند بر زنجیرههای تأمین جهانی، قیمتگذاری محصولات و تصمیمات سرمایهگذاری شرکتها تأثیر بگذارند و نوسانات زیادی را در بازارهای مرتبط ایجاد کنند.
تحلیل پیامدها و انگیزهها
ارتباط با انتخابات میاندورهای و حمایت از کشاورزان
بری اپلتون، استاد حقوق و مدیر مشترک مرکز حقوق بینالملل دانشکده حقوق نیویورک، معتقد است که این تعدیلات بیشتر با هدف تأثیرگذاری بر انتخابات میاندورهای صورت گرفته تا ارائه تسکین واقعی به کشاورزان. وی اشاره میکند که ورشکستگی مزارع در حال افزایش است، روحیه کشاورزان رو به کاهش است و سناتورهای جمهوریخواه به طور علنی هشدار میدهند که حزب آنها در ایالتهای کلیدی کشاورزی در آستانه از دست دادن کرسیها در انتخابات میاندورهای قرار دارد. از این رو، این اعلامیه را پاسخی از سوی کاخ سفید تلقی میکند که قبل از رفتن رأیدهندگان به پای صندوقها، به کشاورزان امتیازی داده میشود.
این دیدگاه، تصمیمات سیاستی را در چارچوب اهداف سیاسی کوتاهمدت قرار میدهد. اگرچه ممکن است این اقدامات تأثیرات اقتصادی مثبت موقتی داشته باشند، اما انگیزه اصلی آنها میتواند جلب حمایت گروههای رأیدهنده کلیدی باشد. این رویکرد، همواره در تحلیل سیاستهای اقتصادی، به ویژه در آستانه رویدادهای سیاسی مهم، مورد توجه قرار میگیرد.
تأثیر بر صنایع داخلی و واردات
این تغییرات تعرفهای میتواند تأثیرات دوگانهای بر صنایع داخلی داشته باشد. از یک سو، کاهش تعرفهها بر برخی تجهیزات وارداتی ممکن است هزینههای تولید را برای شرکتهایی که به این اقلام وابسته هستند، کاهش دهد و به افزایش رقابتپذیری آنها کمک کند. از سوی دیگر، تشویق به استفاده از فلزات داخلی میتواند از تولیدکنندگان فولاد و آلومینیوم آمریکا حمایت کرده و به رشد این بخش کمک کند.
با این حال، پیچیدگی زنجیرههای تأمین جهانی و وابستگی متقابل اقتصادها به این معنی است که هرگونه تغییر در تعرفهها میتواند پیامدهای گستردهای داشته باشد. برای مثال، ممکن است کشورهایی که هدف این تعرفهها قرار گرفتهاند، اقدامات تلافیجویانه اتخاذ کنند که بر صادرات آمریکا تأثیر منفی بگذارد. همچنین، این تغییرات میتواند بر قیمت نهایی محصولات برای مصرفکنندگان تأثیر بگذارد.
تأثیرات بالقوه بر زنجیره تأمین جهانی
تصمیمات مربوط به تعرفهها، به ویژه آنهایی که بر مواد اولیه کلیدی مانند فولاد و آلومینیوم تأثیر میگذارند، میتوانند پیامدهای قابل توجهی برای زنجیره تأمین جهانی داشته باشند. محدود کردن واردات یا تشویق به استفاده از منابع داخلی، میتواند جریان کالا را تغییر دهد و منجر به جابجایی تولید یا جستجوی منابع جایگزین شود.
این تعدیلات، همچنین میتواند بر مذاکرات تجاری بینالمللی و توافقات موجود تأثیر گذاشته و پویایی روابط اقتصادی بین کشورها را تغییر دهد. کشورهایی که شاهد افزایش تعرفهها بر محصولاتشان هستند، ممکن است به دنبال راههایی برای جبران خسارت یا ایجاد موانع تجاری جدید باشند که این خود میتواند به بیثباتی بیشتر در بازارهای جهانی منجر شود.
تحلیل بلندمدت سیاست تجاری
سیاستهای تجاری، به ویژه تعرفهها، اغلب ابزاری پیچیده با پیامدهای بلندمدت هستند. در حالی که ممکن است در کوتاهمدت به صنایع خاصی سود برسانند، اما در بلندمدت میتوانند منجر به کاهش کارایی، افزایش قیمتها و کاهش نوآوری شوند. نحوه تعامل این تعدیلات اخیر با استراتژیهای تجاری بلندمدت ایالات متحده و سایر کشورها، موضوعی است که نیازمند بررسی دقیقتر خواهد بود.
تحلیل بلندمدت نیازمند ارزیابی تأثیر این سیاستها بر رقابتپذیری کلی اقتصاد، اشتغال، سرمایهگذاری و موقعیت آمریکا در تجارت جهانی است. مقایسه نتایج حاصل از این سیاستها با اهداف اولیه آنها، به درک بهتر اثربخشی ابزارهای تعرفهای کمک خواهد کرد.
