شاخص مرکب نزدک (Nasdaq Composite) در سه سال گذشته با رشدی ۱۰۲ درصدی، عملکردی خیرهکننده از خود به جای گذاشته و از شاخص S&P 500 که طی همین دوره ۷۲ درصد رشد داشته، پیشی گرفته است. عامل اصلی این برتری، رشد چشمگیر سودآوری شرکتهای فناوری بوده که عمدتاً از گسترش روزافزون فناوری هوش مصنوعی (AI) تغذیه شده است. هرچند در این بازه زمانی، عواملی خارج از کنترل شرکتها نظیر تعرفههای تجاری و تنشهای ژئوپلیتیکی نیز بر این شاخص تأثیرگذار بوده، اما رشد قوی سود شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی، همواره نیروی محرکه اصلی نزدک بوده است.
خبر خوب برای سرمایهگذاران این است که این روند رشد سودآوری در بخش فناوری پایدار به نظر میرسد. گزارشها حاکی از آن است که تخمین سود برای بخش فناوری از ابتدای سال جاری میلادی بیش از ۶ درصد افزایش یافته و تحلیلگران انتظار دارند که سود شرکتهای این حوزه در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۶، رشدی ۴۴ درصدی را تجربه کند. سرمایهگذاریهای عظیم در زیرساختهای مراکز داده هوش مصنوعی نیز همچنان ادامه دارد و پذیرش این فناوری توسط کسبوکارها با نرخی پیوسته در حال افزایش است، که این امر نویدبخش رشد سالم در فروش سختافزار و نرمافزار مرتبط با هوش مصنوعی است. در نتیجه، رسیدن شاخص نزدک به سطح ۳۰,۰۰۰ واحد در سال آینده، دور از دسترس نخواهد بود.
نقش محوری شرکتهای نیمههادی در انقلاب هوش مصنوعی
انویدیا (Nvidia) و تایوان سمیکاندکتور (Taiwan Semiconductor Manufacturing - TSMC) دو ستون اصلی انقلاب هوش مصنوعی در صنعت نیمههادی محسوب میشوند. این دو شرکت رابطهای تنگاتنگ و همافزا دارند؛ انویدیا با طراحی تراشههای پیشرفته برای مراکز داده هوش مصنوعی و TSMC با تولید این تراشهها، چرخهای این صنعت را به حرکت درمیآورند. انویدیا با سهم ۸۱ درصدی از بازار تراشههای مراکز داده هوش مصنوعی، جایگاهی بیبدیل یافته است. مزیت پیشگامی و نوآوری مداوم، به خصوص در زمینه پردازش موازی، انویدیا را قادر ساخته تا پاسخگوی نیازهای روزافزون غولهای فناوری مانند OpenAI باشد که برای آموزش مدلهای زبانی بزرگ خود از پردازندههای گرافیکی انویدیا بهره بردند. این همکاری، دریچهای به سوی بازار پررونق هوش مصنوعی برای انویدیا گشود و شرکتهای بزرگ را به سمت تراشههای این شرکت سوق داد.
نوآوریهای مداوم انویدیا، از جمله نسل جدید پردازندههای Vera Rubin که بهبود قابل توجهی نسبت به نسل پیشین Blackwell دارند، این شرکت را در صدر جدول نگه داشته است. انویدیا پیشبینی میکند که تنها در سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷، فروشی معادل یک تریلیون دلار از پردازندههای Vera Rubin و Blackwell حاصل شود. تسلط بر زنجیره تأمین از طریق همکاری نزدیک با TSMC، به انویدیا قدرت قیمتگذاری بالایی بخشیده است. همین امر سبب شده تا سود تعدیلشده (non-GAAP) این شرکت امسال ۷۵ درصد و سال گذشته ۶۰ درصد افزایش یابد. پیشبینیها حاکی از رشد ۳۵ درصدی دیگر در سال مالی آینده است، رقمی که با توجه به خط فروش عظیم شرکت، قابلیت افزایش بیشتری نیز دارد. در صورت دستیابی به سود ۱۱.۲۴ دلاری برای هر سهم و معامله با نسبت قیمت به درآمد ۳۰، سهام انویدیا میتواند تا ۳۳۷ دلار افزایش یابد که رشدی ۶۷ درصدی را نسبت به سطح کنونی نشان میدهد.
TSMC: تولیدکننده انحصاری تراشههای پیشرفته و بهرهمند از قدرت قیمتگذاری
کارخانههای پیشرفته TSMC، این شرکت را به انتخاب اول طراحان اصلی تراشههای هوش مصنوعی، از جمله انویدیا، تبدیل کرده است. TSMC با سهم ۷۲ درصدی از بازار جهانی ریختهگری تراشههای شخص ثالث، جایگاه خود را به عنوان بزرگترین بازیگر این حوزه تثبیت کرده است. این سهم بازار گسترده، قدرت قابل توجهی به TSMC در تعیین قیمت محصولاتش داده است. انتظار میرود این شرکت در سال جاری قیمت تراشههای خود را بین ۵ تا ۱۰ درصد افزایش دهد، به ویژه تراشههای ۲ نانومتری که در صدر تکنولوژی قرار دارند. گزارشها حاکی از آن است که ظرفیت تولید TSMC تا سال ۲۰۲۸ رزرو شده است.
کمبود ظرفیت تولید برای تراشههای پیشرفته و تقاضای فزاینده برای آنها، TSMC را در موقعیتی قرار داده که بتواند قیمتها را باز هم بالاتر ببرد. این دقیقاً دلیل اصلی افزایش پیشبینی تحلیلگران برای رشد سودآوری این شرکت است. نمودارهای موجود نشان میدهد که سود TSMC در سال ۲۰۲۷ میتواند به ۱۹.۱۷ دلار برای هر سهم برسد. با توجه به انتظار رشد مرکب سالانه ۵۰ درصدی در فروش تراشههای شتابدهنده هوش مصنوعی تا سال ۲۰۲۹، احتمال فراتر رفتن از این تخمین نیز وجود دارد. حتی اگر سود TSMC تنها مطابق با انتظارات اجماع تحلیلگران در دو سال آینده باشد و با نسبت قیمت به درآمد ۳۰ معامله شود، قیمت سهام آن میتواند به ۵۷۵ دلار برسد. این امر پتانسیل رشد ۵۷ درصدی را در دو سال آینده نشان میدهد، اما شتابدهندههای ذکر شده میتوانند سودهای بسیار بیشتری را برای سرمایهگذاران به ارمغان آورند و این سهام نیمههادی را به گزینهای جذاب با نسبت قیمت به درآمد ۲۵ تبدیل میکنند.
تحلیل تاثیرگذاری
رشد تصاعدی شاخص نزدک و عملکرد برتر شرکتهای فناوری، به طور مستقیم با پیشرفتهای چشمگیر در حوزه هوش مصنوعی گره خورده است. این پدیده نه تنها بر ارزشگذاری شرکتهای فعال در این صنعت تأثیر گذاشته، بلکه سرمایهگذاریهای عظیم در زیرساختهای مرتبط مانند مراکز داده را نیز تسریع بخشیده است. شرکتهایی مانند انویدیا و TSMC به دلیل نوآوری، تسلط بر بازار و قدرت قیمتگذاری، از این روند بیشترین بهره را میبرند. این روند نشاندهنده تغییر پارادایم در اقتصاد دیجیتال است که در آن هوش مصنوعی به موتور محرک اصلی رشد اقتصادی و نوآوری فناورانه تبدیل شده و چشمانداز سرمایهگذاری در بخش فناوری را برای سالهای آتی روشن میسازد.
