عملکرد واقعی یک سرور نه فقط به برند آن، بلکه به قطعات سرور و هماهنگی درست بین آنها وابسته است. اگر بدانید هر قطعه دقیقا چه نقشی دارد و کجا ممکن است گلوگاه ایجاد کند، هم در خرید سرور تصمیم بهتری میگیرید و هم در ارتقا یا تعمیر آن هزینه اضافه نمیکنید.
سرور برخلاف یک کامپیوتر معمولی برای کار مداوم، پردازش همزمان چندین کاربر و حفظ پایداری طراحی شده است. به همین دلیل قطعاتی که در آن استفاده میشود، از نظر کیفیت، تحمل فشار کاری و قابلیت اطمینان، یک سطح بالاتر قرار دارند. در ادامه، قطعات اصلی سرور را به زبان ساده اما تخصصی بررسی میکنیم تا دید دقیقی نسبت به ساختار واقعی یک سرور داشته باشید.
قطعات سرور چرا اینقدر مهم هستند
بسیاری از مشکلاتی که در شبکهها و دیتاسنترها دیده میشود، ریشه در انتخاب نادرست قطعات سرور دارد. پردازندهای که با نوع بار کاری همخوانی ندارد، رم ناکافی یا هاردی که برای کار 24 ساعته طراحی نشده، میتواند کل سیستم را دچار افت عملکرد یا حتی از کار افتادگی کند.
درک درست از قطعات سرور به شما کمک میکند:
-
سروری متناسب با نیاز واقعی خود انتخاب کنید
-
هزینه ارتقا را هدفمند انجام دهید
-
ریسک از دست رفتن دادهها را کاهش دهید
اجزای اصلی تشکیل دهنده سرور
برای اینکه تصویر روشنی از ساختار سرور داشته باشیم، ابتدا نگاهی کلی به اجزای کلیدی آن میاندازیم. این قطعات در همه سرورها حضور دارند، اما کیفیت و سطح آنهاست که تفاوت ایجاد میکند.
| قطعه | نقش اصلی |
|---|---|
| CPU | پردازش دستورات و محاسبات |
| RAM | اجرای سریع برنامهها و سرویسها |
| HDD / SSD | ذخیره سازی دادهها |
| RAID Controller | مدیریت امنیت و عملکرد دیسکها |
در ادامه هر کدام از این قطعات را جداگانه و عمیقتر بررسی میکنیم.
پردازنده یا CPU سرور
پردازنده، قلب تپنده سرور است. تمام درخواستها، محاسبات و پردازشها در نهایت به CPU ختم میشوند. تفاوت اصلی CPU سرور با پردازندههای معمولی، در تعداد هستهها، پشتیبانی از حافظه ECC و توانایی کار پایدار در بار کاری سنگین است.
در دنیای سرورها، سری Intel Xeon یکی از شناخته شدهترین گزینههاست. این پردازندهها برای اجرای همزمان ماشینهای مجازی، دیتابیسها و سرویسهای حیاتی طراحی شدهاند و در برندهایی مثل HPE، Dell و Lenovo به طور گسترده استفاده میشوند.
قبل از انتخاب CPU سرور، باید به این موارد توجه کرد:
-
تعداد هسته در مقابل فرکانس
-
نوع بار کاری (مجازی سازی، دیتابیس، پردازش سنگین)
-
سازگاری با مادربرد و رم
حافظه RAM و نقش آن در پایداری سرور
رم در سرور فقط یک حافظه موقت نیست؛ بلکه نقش حیاتی در سرعت پاسخگویی سیستم دارد. هرچه رم بیشتر و باکیفیتتر باشد، فشار کمتری به پردازنده و دیسک وارد میشود.
رمهای سرور معمولا از نوع ECC هستند. این نوع رم توانایی تشخیص و تصحیح خطاهای حافظه را دارد و مانع از کرشهای ناگهانی سیستم میشود.
به نقل از سایت ServerSwitch در خصوص قطعات سرور:
"رمهای ECC در سرورها به گونهای طراحی شدهاند که حتی در صورت بروز خطای حافظه، سیستم بدون توقف به کار خود ادامه دهد و پایداری سرویس حفظ شود."
نکاتی که هنگام انتخاب رم سرور باید در نظر گرفت:
-
ظرفیت کل مورد نیاز
-
سرعت رم و سازگاری با CPU
-
RDIMM یا LRDIMM بودن
هارد دیسک و ذخیره سازی دادهها
اگر سرور را مغز شبکه بدانیم، هارد دیسک حافظه بلندمدت آن است. تمام اطلاعات حیاتی سازمان روی این بخش ذخیره میشود و به همین دلیل انتخاب نوع دیسک اهمیت بسیار بالایی دارد.
در سرورها معمولا از سه نوع دیسک استفاده میشود:
-
HDD برای حجم بالا با هزینه کمتر
-
SSD برای سرعت بالا
-
NVMe برای بارهای کاری بسیار سنگین
هاردهای سروری برای کار مداوم 24 ساعته طراحی شدهاند و نسبت به هاردهای معمولی عمر و پایداری بالاتری دارند.
به نقل از سایت Seagate:
"درایوهای سازمانی برای حجم کاری 24 ساعته و 7 روز هفته و عملکرد پایدار ساخته شدهاند و یکپارچگی دادهها را تحت بار سنگین تضمین میکنند."
کارت RAID؛ محافظ خاموش دادهها
کارت RAID یکی از مهمترین قطعات سرور است که اغلب دست کم گرفته میشود. این قطعه وظیفه مدیریت دیسکها و افزایش امنیت دادهها را بر عهده دارد.
RAID با ترکیب چند دیسک فیزیکی، یک فضای منطقی ایجاد میکند که میتواند:
-
سرعت خواندن و نوشتن را افزایش دهد
-
در برابر خرابی دیسک از دادهها محافظت کند
قبل از انتخاب RAID، شناخت سطوح مختلف آن ضروری است.
| نوع RAID | مزیت اصلی | محدودیت |
|---|---|---|
| RAID 0 | بالاترین سرعت | بدون تحمل خطا |
| RAID 1 | امنیت بالا | هزینه بیشتر |
| RAID 5 | تعادل سرعت و امنیت | افت سرعت نوشتن |
| RAID 10 | عملکرد و امنیت بالا | نیاز به دیسک بیشتر |
به نقل از سایت TechTarget
"کنترلرهای RAID نقش بسیار مهمی در ایجاد تعادل میان عملکرد، ظرفیت ذخیره سازی و تحمل خطا در سرورهای سازمانی ایفا می کنند."
تفاوت قطعات سرور با کامپیوترهای معمولی
در نگاه اول، ممکن است قطعات سرور شبیه قطعات یک سیستم خانگی به نظر برسند، اما تفاوتهای مهمی وجود دارد:
-
تحمل بار کاری مداوم
-
کیفیت ساخت بالاتر
-
قابلیت تعویض قطعه بدون خاموشی
-
پشتیبانی از فناوریهای امنیتی
این تفاوتها باعث میشود سرورها برای محیطهای سازمانی و حساس قابل اعتماد باشند.
هنگام خرید قطعات سرور به چه نکاتی توجه کنیم
قبل از خرید یا تعویض قطعات سرور، بهتر است چند نکته کلیدی را در نظر بگیرید:
-
نوع کاربرد سرور را مشخص کنید
-
سازگاری قطعات با یکدیگر را بررسی کنید
-
به گارانتی و اصالت قطعه توجه داشته باشید
-
از فروشگاههای تخصصی خرید کنید
این موارد ساده، از بسیاری از هزینههای پنهان آینده جلوگیری میکند.
جمع بندی
شناخت دقیق قطعات سرور، پایه اصلی تصمیمگیری درست در خرید، ارتقا و نگهداری سرور است. پردازنده مناسب، رم پایدار، دیسک قابل اعتماد و RAID اصولی، در کنار هم سروری میسازند که بتواند سالها بدون دردسر سرویس دهی کند. اگر نگاه شما به سرور فقط یک دستگاه سخت افزاری نیست و آن را ستون اصلی کسب و کار خود میدانید، توجه به جزئیات قطعات سرور یک ضرورت است نه انتخاب.
