با نزدیک شدن به فصل اوج تعطیلات تابستانی، نگرانیها درباره گردشگری فزاینده در محبوبترین مقاصد اروپایی دوباره اوج گرفته است. کشورهایی مانند پرتغال و اسپانیا در سالهای اخیر به دلیل اعتراضات گسترده، در صدر اخبار مربوط به گردشگری بیش از حد قرار گرفتهاند. دولتهای این کشورها برای کاهش فشار بر مناطق پرتردد که ناشی از هجوم بالای بازدیدکنندگان بینالمللی است، اقداماتی را در زمینه اجارههای کوتاهمدت و تعداد گردشگران کشتیهای کروز اتخاذ کردهاند. اکنون این پرسش مطرح میشود که آیا مالت نیز با سرنوشتی مشابه روبرو است؟
بر اساس گزارشی از "تایمز آو مالت"، به نظر میرسد که نظر عمومی در این مورد هنوز قطعی نیست. سال به سال، از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵، تعداد بازدیدکنندگان ورودی به این کشور جزیرهای رو به افزایش بوده است. بیشترین رشد در پنج سال گذشته بین سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ با ۱۳.۲ درصد، از جمله مسافران شبانه کشتیهای کروز، مشاهده شده است. از ژانویه تا دسامبر ۲۰۲۵، سازمان گردشگری مالت بیش از چهار میلیون بازدیدکننده ورودی را ثبت کرده است که بریتانیا، ایتالیا و پرتغال در میان سه بازار کلیدی برتر قرار دارند. بیش از سه میلیون نفر از این بازدیدکنندگان برای اولین بار به این جزیره سفر کرده بودند و ۹۳.۱ درصد آنها با هدف تعطیلات آمده بودند. میانگین اقامت ۶.۳ شب بود که منجر به درآمد ۳.۹ میلیارد یورویی از هزینههای گردشگری در طول سال شد.
چالشهای گردشگری در مالت: یک نگاه آماری
طبق نظرسنجی که توسط شرکت تحقیقات بازار مالت، Esprimi، برای "تایمز آو مالت" انجام شد، ۵۱ درصد از پاسخدهندگان معتقدند که تعداد گردشگران "تقریباً مناسب" است، در حالی که ۴۵ درصد دیگر این اعداد را "بیش از حد" ارزیابی کردند. این در حالی است که مالت در سال ۲۰۲۴ در رتبه ششم فهرست ۳۰ کشوری قرار گرفت که بیشترین گردشگر را به ازای هر کیلومتر مربع جذب کردهاند. این نشاندهنده فشار قابل توجه بر زیرساختها و منابع طبیعی جزیره است.
نگرانیها در مورد تعداد گردشگران به ویژه در مناطقی که نزدیک به جاذبههای اصلی گردشگری مانند خلیج سنت پل، ملیحه و گوزو هستند، شدیدتر است. در این مناطق، تا ۵۹ درصد از شرکتکنندگان در نظرسنجی، تعداد گردشگران ورودی را بیش از حد بالا دانستند. با این حال، در مناطقی مانند مارساسکالا، مارساکسلوک و بیرزبوبو، ترس از تعداد بالای گردشگران تنها ۲۷ درصد از ساکنان محلی را شامل میشود. این تفاوت در احساسات محلی، نشاندهنده توزیع نامتوازن تأثیرات گردشگری و نیاز به راهکارهای محلیمحور است.
جزایر پربازدید مالت: گوزو و کومینو در کانون توجه
بیش از ۲.۳ میلیون گردشگر در سال ۲۰۲۵ از گوزو و کومینو بازدید کردند که نشاندهنده ۵۷ درصد از کل بازدیدکنندگان مالت در آن سال بود. گوزو، که با ۴۵ دقیقه قایقسواری از پایتخت، والتا، قابل دسترسی است، جایگزینی دلپذیر برای مالت اصلی محسوب میشود. این جزیره با مسیرهای پیادهروی زیبا و فضایی آرام، مسافرانی را جذب میکند که به دنبال تجربهای متفاوت از گذشته مالت هستند.
شهرت آشپزی جزیره، با پنج رستوران معرفی شده در راهنمای میشلن که غذاهای دریایی تازه، غذاهای معاصر، ایتالیایی و مدیترانهای را سرو میکنند، یکی دیگر از دلایل جذابیت گوزو است. این تنوع غذایی، همراه با چشماندازهای طبیعی، تجربهای غنی برای گردشگران فراهم میآورد.
کومینو: نگینی با چالشهای زیستمحیطی
جزیره کوچک کومینو نیز طیف وسیعی از فعالیتها را در خشکی و دریا ارائه میدهد. این جزیره میزبان ۱۲ سایت غواصی شناخته شده، مناطق شنا و بناهای تاریخی مانند برج قرن هفدهمی است که توسط شوالیههای سن جان ساخته شده است. معروفترین جاذبه کومینو، "تالاب آبی" (Blue Lagoon) است؛ یک خلیج کمعمق با آب فیروزهای شفاف و سواحل شنی سفید. دسترسی به این بهشت مالت از طریق سیستم "رزرو، حفاظت، لذت ببر" (Book, Protect, Enjoy) انجام میشود که با همکاری سازمان گردشگری مالت و وزارت گردشگری برای جلوگیری از ازدحام بیش از حد و محافظت از اکوسیستمها و محیط زیست تالاب راهاندازی شده است.
بازدیدکنندگان معمولاً بین گوزو و کومینو جزیره گردی میکنند، یا از پایتخت والتا با قایق یا اتوبوس به سیلیما رفته و از آنجا با قایق به کومینو میروند. هزینه رفت و آمد به کومینو از والتا بین ۳۰ تا ۹۰ یورو برای هر نفر متغیر است. این سیستمهای کنترلی نشاندهنده تلاشهای دولت برای مدیریت پایدار گردشگری و حفظ زیباییهای طبیعی جزیره در برابر فشار فزاینده گردشگران است.
تحلیل تاثیرات گستردهتر
مسئله گردشگری فزاینده در مالت، تنها مختص این کشور نیست، بلکه بخشی از یک چالش جهانی در صنعت گردشگری است. تأثیرات منفی این پدیده شامل فشار بر زیرساختهای محلی، افزایش هزینههای زندگی برای ساکنان، تخریب محیط زیست و از بین رفتن هویت فرهنگی مناطق میشود. در مقابل، گردشگری منبع درآمدی حیاتی برای بسیاری از کشورهاست و ایجاد تعادل بین منافع اقتصادی و پایداری زیستمحیطی و اجتماعی، نیازمند برنامهریزی دقیق و همکاری بینالمللی است.
تجربه مالت در مدیریت تعداد گردشگران، به ویژه در نقاط حساس مانند "تالاب آبی"، میتواند الگویی برای سایر مقاصد گردشگری باشد که با چالشهای مشابهی روبرو هستند. اتخاذ سیاستهای نوآورانه، مانند سیستمهای رزرو و محدودیتهای دسترسی، در کنار تلاش برای توزیع متوازنتر گردشگران در سراسر کشور، میتواند به کاهش اثرات منفی و افزایش رضایت هم ساکنان محلی و هم گردشگران کمک کند. در نهایت، موفقیت در این زمینه به تعهد بلندمدت به توسعه پایدار گردشگری بستگی دارد.
