در عصر دیجیتال، شبکههای اجتماعی به ابزاری قدرتمند برای معرفی کسبوکارها، بهویژه رستورانها، تبدیل شدهاند. اما این پدیده دو روی سکه دارد؛ در حالی که بسیاری از رستورانهای کوچک و ناشناس توانستهاند با کمک اینفلوئنسرها به شهرت برسند، عدهای نیز با سوءاستفاده از جایگاه خود، سعی در اخاذی یا تخریب اعتبار دیگران دارند. اخیراً، اتفاقی در شهر سنت لوئیس آمریکا رخ داد که بار دیگر این چالش را برجسته کرد.
ماجرا از این قرار بود که یک اینفلوئنسر با دنبالکنندگانی قابل توجه، به نام آنتونیو مالیک، به رستوران آسیایی «Corner 17» مراجعه کرد و پیشنهاد داد که در ازای دریافت تخفیف ۱۰۰ دلاری از صورتحساب خود، غذای رستوران را نقد و بررسی کرده و در صفحه اینستاگرام خود منتشر کند. صاحب رستوران، شین وی، پس از اطمینان از اینکه اینفلوئنسر از محل رستوران (سنت لوئیس) مطلع است، با ادبی احترام پیشنهاد او را رد کرد. وی اعلام کرد که این همکاری برای رستوران مناسب نیست.
واکنش اینفلوئنسر و افشاگری صاحب رستوران
اما داستان به همینجا ختم نشد. مالیک که انتظار دریافت تخفیف را داشت، پس از شنیدن پاسخ منفی، نه تنها از رستوران منصرف نشد، بلکه به آنجا رفت و اقدام به انتشار چندین استوری در اینستاگرام خود نمود که در آنها به نقد منفی و تخریب رستوران پرداخته بود. این حرکت، آخرین تیر خلاص برای شین وی بود.
وی که خود را در معرض دید عموم قرار داد، تصمیم گرفت با انتشار اسکرینشاتهایی از مکاتباتش با اینفلوئنسر، کل ماجرا را برای مخاطبان خود روشن کند. وی تأکید کرد که با وجود فالوئرهای کمتر نسبت به مالیک، نمیتواند اجازه دهد چنین رفتاری، اعتبار کسبوکارش را خدشهدار کند. وی در ادامه بیان داشت: «یک نقد و بررسی عمدتاً منفی از سوی یک اینفلوئنسر با دنبالکنندگان زیاد، صرفاً به دلیل امتناع ما از پذیرش همکاری آنها، غیرحرفهای است و چنین رفتار خصمانهای میتواند به سادگی کسبوکار آنها را نابود کند.»
تأثیر مخرب نقدهای جعلی بر کسبوکارهای کوچک
این حادثه تنها به یک مورد نادر محدود نمیشود. شین وی معتقد است که این مسئله فراتر از کسبوکار شخصی او، جامعه آسیایی و بهویژه صاحبان مشاغل کوچکی را که شاید شناخت کمتری از دنیای شبکههای اجتماعی دارند، تحت تأثیر قرار میدهد. او خواستار این بود که همه بدانند رد کردن یک پیشنهاد تبلیغاتی، امری کاملاً طبیعی و قابل قبول است. این اتفاق، چند روز پس از آن رخ داد که وی خود قربانی توهینهای نژادی در پارکینگ شده بود و همین امر او را برانگیخت تا در مقابل چنین رفتارهایی بایستد و پیامی قاطعانه به افراد سودجو ارسال کند.
مطالعات نشان میدهند که نقدهای جعلی و منفی میتوانند خسارات جبرانناپذیری به کسبوکارها وارد کنند. طبق تحقیقاتی که توسط ReviewDriver انجام شده، نقدهای نادرست درباره یک محصول یا خدمت میتواند درآمد یک کسبوکار را تا حدود ۲۵ درصد کاهش دهد. این آمار تکاندهنده است، زیرا تقریباً ۵۳ درصد از مشتریان، به اندازهی توصیههای شخصی، به نظرات آنلاین اعتماد میکنند. بدتر از آن، تأثیر پلتفرمهای اجتماعی بر انتخاب مشتریان، روندی صعودی دارد.
نقش شبکههای اجتماعی در انتخابهای مصرفکنندگان
آمارها نشان میدهند که امروزه ۷۴ درصد از مصرفکنندگان، انتخابهای غذایی خود را بر اساس شبکههای اجتماعی هدایت میکنند و این پلتفرمها به اصلیترین منبع الهام برای انتخاب رستوران تبدیل شدهاند. در همین حال، حدود ۲۰ درصد از مشتریان (۲۲ درصد) اذعان دارند که حضور یک رستوران در شبکههای اجتماعی، نقشی مستقیم در تصمیم آنها برای بازگشت مجدد به آنجا ایفا میکند. بنابراین، اگر شین وی این نقد منفی را نادیده میگرفت، میتوانست آسیب بزرگی به کسبوکارش وارد شود.
خوشبختانه، واکنش قاطع و شفاف صاحب رستوران، بازخورد مثبتی را در میان کاربران به همراه داشت. بسیاری از افراد در بخش نظرات پست اینستاگرامی وی، از اقدام او حمایت کردند. یکی از کاربران نوشت: «این همان دلیلی است که من به نقدهای "اینفلوئنسرها" گوش نمیدهم. بیشتر نقدهای منفی به این دلیل است که آنها غذای رایگان دریافت نکردهاند و بسیاری از نقدهای خوب نیز خریداری شدهاند. من ترجیح میدهم به حرف کسانی که میشناسم و جایی رفتهاند، اعتماد کنم.» کاربر دیگری اضافه کرد: «هیچ وبلاگنویس غذایی نباید برای نقد یک مکان پول دریافت کند. این امر اعتبار کار را زیر سؤال میبرد. در واقع، آنها باید برای امتیاز فیلمبرداری در محل کار دیگران پول پرداخت کنند. گستاخی برخی افراد واقعاً گیجکننده است. بسیار خوشحالم که Corner 17 اینقدر مورد حمایت قرار گرفته است؛ این بهترین رستوران منطقه و رستوران مورد علاقه من است.»
اهمیت اعتمادسازی در دنیای دیجیتال
این اتفاقات نشان میدهد که اعتمادسازی در فضای آنلاین، بهویژه برای کسبوکارهای کوچک، چقدر حیاتی است. صاحبان مشاغل باید آگاه باشند که چگونه با چنین درخواستهایی برخورد کنند و در صورت لزوم، چگونه از اعتبار خود دفاع نمایند. در مقابل، اینفلوئنسرها نیز باید مسئولیت اجتماعی خود را درک کرده و از جایگاه خود برای تخریب یا اخاذی سوءاستفاده نکنند.
رستورانداری، بهخصوص در دوران پس از همهگیری، با چالشهای فراوانی روبرو است. فشار ناشی از هزینههای عملیاتی، کمبود نیرو، و انتظارات مشتریان، همگی عواملی هستند که کار را برای صاحبان این کسبوکارها دشوارتر میکنند. در چنین شرایطی، حملات سایبری، نظرات جعلی، یا تلاش برای باجگیری از سوی افراد سودجو، میتواند ضربه مهلکی بر پیکره این کسبوکارها وارد آورد. آگاهی عمومی و حمایت از کسبوکارهای محلی، نقشی کلیدی در بقا و رشد آنها ایفا میکند.
