شهر اوشوایا، جنوبیترین نقطه مسکونی آرژانتین و دروازه ورود به قطب جنوب، این روزها با بحرانی بیسابقه دست و پنجه نرم میکند. این شهر که به «آخرین نقطه جهان» معروف است و سالانه تعداد فزایندهای از گردشگران را برای دیدن پنگوئنهای ماژلانی و والهای گوژپشت جذب میکند، اکنون آینده خود را در معرض تهدید میبیند. گمانهزنیها درباره شیوع مرگبار ویروس هانتا در یکی از کشتیهای کروز اقیانوس اطلس، اوشوایا را در کانون توجه قرار داده است.
وزارت بهداشت آرژانتین در حال بررسی این موضوع است که آیا قربانیان اولیهی این شیوع، یک زوج هلندی که در ماه آوریل جان باختند، پیش از سوار شدن به کشتی، ویروس منتقل شونده از طریق جوندگان را در اوشوایا دریافت کردهاند یا خیر. این تحقیقات در هالهای از ابهام قرار دارد؛ مقامات اوشوایا، پایتخت استان فقیرنشین تیرا دل فوئگو که اغلب با دولت لیبرتارین خاویر میلی، رئیسجمهور، اختلاف نظر دارد، این ادعاها را «کارزار تخریب» خواندهاند. از سوی دیگر، وزارت بهداشت اعلام کرده است که «نمیتواند هیچ مقصدی را که این علاقهمندان به پرندهنگری هلندی در سفر جادهای ماهانهی خود از طریق آرژانتین و شیلی قبل از سوار شدن به کشتی در اوشوایا بازدید کردهاند، رد کند.»
تاثیرات هانتاویروس بر صنعت گردشگری اوشوایا
نگرانیهای اقتصادی در میان اهالی
با وجود فقدان هرگونه مدرک قطعی مبنی بر آغاز شیوع بیماری در اوشوایا، مردمی که معیشتشان به گردشگران خارجی وابسته است، تأثیرات این وضعیت را احساس میکنند. خولیو لووسه، دبیر سابق گردشگری اوشوایا، میگوید: «این مکانی است که ما تلاش کردهایم آن را به عنوان دورترین نقطه از تمام مشکلات جهان - جنگ، نژادپرستی، مشکلات سلامتی - معرفی کنیم. این نگرانی وجود دارد زیرا جاذبه اصلی ما، مناظر پاک و بکر و ایدهی خیالی «آخرین نقطه جهان» است.»
با فرا رسیدن زمستان، اوشوایا به جز تعداد کمی از گردشگران برزیلی که با لباسهای پفدار و کلاههای بزرگ در خیابانهای یخزده قدم میزنند، تقریباً خالی شده است. وینیسیوس پزینی، بانکدار ۳۸ سالهی اهل سائو پائولو که برای ماه عسل به این منطقه آمده، میگوید: «کمی نگران شدیم که این موضوع شبیه تجربهی ما با کووید-۱۹ باشد. اما آنچه به نظر میرسد، همه چیز به طور عادی در حال فعالیت است.»
علائم و شدت هانتاویروس
ویروس هانتا، که توسط جوندگان آلوده منتقل میشود، میتواند منجر به سندرم ریوی هانتاویروس (HPS) یا تب خونریزیدهنده با سندرم کلیوی (HFRS) شود. علائم HPS معمولاً بین یک تا هشت هفته پس از تماس با جوندگان آلوده ظاهر میشود و میتواند به سرعت پیشرفت کرده و کشنده باشد. این علائم شامل تب، لرز، دردهای عضلانی، سردرد، و در مراحل پیشرفتهتر، تنگی نفس و پر شدن ریهها با مایع است. دکتر سونیا بارتولومه از مرکز پزشکی دانشگاه تگزاس در دالاس میگوید: «در اوایل بیماری، تشخیص هانتاویروس از آنفولانزا بسیار دشوار است.»
سندرم HFRS معمولاً ظرف یک تا دو هفته پس از مواجهه بروز میکند. میزان مرگومیر بسته به سویه ویروس متفاوت است؛ HPS حدود ۴۰ درصد و HFRS بین ۱ تا ۱۵ درصد مرگومیر دارد. این ویروس از طریق استنشاق ذرات معلق در هوا از ادرار، مدفوع یا بزاق جوندگان آلوده منتقل میشود و تماس مستقیم با این مواد نیز میتواند منجر به عفونت شود.
تاثیرات روانی و اقتصادی بر رزروها
با وزش بادهای سرد پاتاگونیایی از کانال بیگل، اپراتورهای تور از هماکنون خود را برای فصل اوج گردشگری آماده میکنند. فصل زمستان زمانی است که مسافران ثروتمند، سفرهای تابستانی خود به قطب جنوب را برنامهریزی میکنند. چندین آژانس مسافرتی گزارش دادهاند که ترس از سویه آندِسی ویروس هانتا، در حال حاضر باعث لغو رزروهای برخی از آمریکاییها و اروپاییها برای فصل آینده شده است. آنها از ذکر تعداد دقیق خودداری کردند.
آنجل بریسیگلی، صاحب آژانس مسافرتی Rumbo Sur مستقر در اوشوایا، میگوید: «ما شاهد تعدادی لغو سفر از سوی مسافران بودهایم، اما نگرانی اصلی من لغو رزروها نیست، بلکه افرادی هستند که قصد داشتند به اوشوایا بیایند اما بین چند مقصد مختلف مردد بودند و اکنون ممکن است به جنوب شرق آسیا یا آفریقا بروند. آسیب ناشی از این موضوع تا مدتها مشخص نخواهد شد.» این وضعیت یادآور شکنندگی اقتصاد گردشگری، بهویژه در سفرهای دریایی است که جایگاه ویژهای در تصور عمومی در مورد بیماریهای عفونی دارد.
واکنش مقامات و تلاش برای اعاده حیثیت
رویکرد محتاطانه یا انکار؟
برخی از مقامات در تیرا دل فوئگو، فلسفهی «هر تبلیغی، تبلیغ است» را اتخاذ کردهاند. خوان پاولو، دبیر امور خارجه موسسه گردشگری تیرا دل فوئگو، میگوید: «ما با از دست دادن اعتبار مواجه شدیم، بله. اما این فرصتی است برای نشان دادن اینکه اوشوایا یکی از امنترین نقاط جهان است.» اوشوایا، با جمعیتی حدود ۸۰ هزار نفر، در دهه ۱۹۷۰ شاهد مهاجرت بسیاری از ساکنان برای بهرهمندی از مشوقهای مالیاتی بود. در گذشته، سفر به قطب جنوب اغلب با گشتهای دریایی نظامی و سفرهای تحقیقاتی همراه بود، اما امروزه این قارهی یخزده یکی از مقاصد پرطرفدار در فهرست آرزوهای مسافران سراسر جهان است.
یک دهه پیش، تنها کمی بیش از ۳۸,۴۰۰ مسافر کروز از اوشوایا به قطب جنوب اعزام شدند. طبق آمار مقامات بندری آرژانتین، در فصل ۲۰۲۵-۲۰۲۶ این تعداد به بیش از ۱۳۵,۰۰۰ نفر رسید. بسیاری امیدوارند که قبل از ذوب شدن صفحات یخی عظیم، شاهد این منظره باشند. ۹۰ درصد از سفرهای دریایی به قطب جنوب از اوشوایا آغاز میشوند و این شهر اعلام کرده است که بیش از ۲۵ درصد از درآمد خود را به گردشگری وابسته است. پاتریسیو کورنخو، رئیس آژانس مسافرتی محلی Tierra del Fuego Aventura، میگوید: «هر افت ناچیزی در تعداد بازدیدکنندگان میتواند اثرات موجی در کل اقتصاد ایجاد کند. بدون پویایی که گردشگری ایجاد میکند، بهویژه زمانی که صنایع دیگر قادر به ایجاد شتاب نیستند، بقای این منطقه در هالهای از ابهام قرار میگیرد.»
نقش سیاست و اقتصاد در بحران
تحت ریاست جمهوری میلی، تیرا دل فوئگو با مجموعهای از ضربات اقتصادی مواجه شده است. حذف موانع تجاری توسط دولت، تولید صنایع الکترونیک منطقهای را که زمانی ستون فقرات این جزیره بود، تضعیف کرده است. علاوه بر این، تقویت ارزش پول ملی آرژانتین، قدرت خرید شهروندان در خارج از کشور را افزایش داده و باعث کاهش گردشگری داخلی شده است؛ عاملی که در فصول کمگردشگر، اوشوایا را سرپا نگه میدارد.
عدم فوریت ظاهری آرژانتین در پیگیری منشأ شیوع بیماری، کارشناسان خارجی را متحیر کرده است. مقامات هنوز در تلاش برای تکمیل جزئیات برنامهی سفر زوج هلندی متوفی هستند. دانشمندان مؤسسهی تحقیقاتی دولتی، بیش از دو هفته پس از اعلام وزارت بهداشت مبنی بر اعزام آنها برای آزمایش جوندگان در استان، که تاکنون هیچ موردی از هانتاویروس در آن ثبت نشده، هنوز به اوشوایا نرسیدهاند. مارک لافمن، پزشک خانواده و متخصص بهداشت عمومی در شیکاگو، میگوید: «این تحقیق برای ما کلیدی خواهد بود تا بفهمیم از این شیوع چه درسی میتوانیم بگیریم. ما ترجیح میدهیم فرضیهها بر اساس علم باشد، نه نگرانی در مورد گردشگری.»
سازمان بهداشت پان-آمریکن، که آرژانتین علیرغم خروج از سازمان بهداشت جهانی در سال گذشته، عضو آن است، از پاسخ آرژانتین دفاع کرده و اعلام کرده که با دولت این کشور برای «تقویت تشخیص و پیگیری موارد بالقوه» همکاری میکند. این سازمان در پاسخ به سوالاتی مبنی بر اینکه آیا تأخیر در تحقیقات باعث نگرانی شده است، بیان داشت: «در حالی که تحقیقات جاری همچنان مهم است، اهمیت آن برای بهداشت عمومی در قاره آمریکا محدود است، با توجه به اینکه این بیماری در منطقه بومی است.»
تلاش برای بازگرداندن اعتماد
مقامات اوشوایا استدلال میکنند که منطقیترین منشأ سرایت، منطقهی پاتاگونیا است که جنوب شیلی و سه استان آرژانتین را در بر میگیرد و ویروس هانتا سویه آند در آنجا در گردش است. با این حال، مقامات بهداشتی میگویند که هیچ سابقه ای از بازدید زوج هلندی از این مناطق بومی در طول دوره نهفتگی ویروس (که بین ۹ تا ۴۵ روز قبل از ظهور علائم در ۶ آوریل تخمین زده میشود) ندارند. اخیراً، مقامات بر این نکته تأکید کردهاند که تمام مقاصد گردشگری محبوب آرژانتین در وضعیت عادی قرار دارند. خوزه کونترراس، شهردار روستای اپویِن، که در سال ۲۰۱۸ شیوع هانتاویروس ۱۱ نفر را به کام مرگ کشاند، اعلام کرد: «اپراتورهای گردشگری به ما میگویند که بسیاری از رزروهای سفر لغو شده است، بنابراین ما باید این شفافسازی را انجام دهیم. اپویِن در این فصل هانتاویروس ندارد. مردم باید احساس امنیت کنند و به بازدید ادامه دهند.»
