توسعه پایدار گردشگری شهری، نیازمند توزیع عادلانه منابع و فرصتها میان تمامی مناطق است تا از تمرکز صرف بر مراکز اصلی جلوگیری کرده و به رشد محلی کمک کند. این رویکرد نه تنها باعث تقویت اقتصاد محلی میشود، بلکه تنوع فرهنگی و تاریخی مناطق کمتر شناخته شده را نیز به نمایش میگذارد و تجربه غنیتری برای گردشگران فراهم میآورد. با این حال، دستیابی به این تعادل همواره با چالشهایی همراه است، به خصوص زمانی که مسائل سیاسی و اقتصادی محلی درگیر میشوند.
در شهر بلفاست، پایتخت ایرلند شمالی، بحثی جدی بر سر نحوه تخصیص بودجه گردشگری میان مناطق مختلف شهر شکل گرفته است. این موضوع به ویژه پس از طرح پیشنهادی حزب DUP برای اختصاص ۵۰ هزار پوند به منطقه «گریتر شانکیل» که با مخالفت شورای شهر روبرو شد، برجستهتر گردید. این رخداد، سوالاتی را درباره استراتژیهای فعلی توسعه گردشگری و نادیده گرفتن پتانسیلهای نهفته در برخی از محلات بلفاست مطرح میکند.
چالشهای توزیع عادلانه بودجه گردشگری و برندسازی بلفاست
پیشنهاد حزب DUP و ریشههای آن
ایان مکلاگلین، عضو شورای شهر از حزب DUP و نماینده حوزه انتخابیه کورت، در جلسه اخیر شورای شهر بلفاست، درخواستی مبنی بر تخصیص ۵۰ هزار پوند کمک مالی برای توسعه گردشگری در منطقه گریتر شانکیل ارائه داد. او استدلال کرد که این منطقه با وجود پتانسیلهای فراوان، از طرح «برند بلفاست» که هدف آن جذب گردشگر به شهر است، کنار گذاشته شده و سهم عادلانهای از بودجههای تخصیص یافته دریافت نمیکند. به گفته وی، شانکیل در حاشیه مرکز شهر قرار دارد و از فرصتهای سرمایهگذاری در بخش گردشگری محروم مانده است.
مکلاگلین تاکید کرد که منطقه شانکیل، علیرغم نزدیکی به مرکز شهر و قرار گرفتن در مجاورت پروژه پیشنهادی «داستانهای بلفاست»، فاقد زیرساختها و مکانیزمهای لازم برای بهرهبرداری از ظرفیتهای گردشگری است. او اشاره کرد که سالانه حدود یک میلیارد پوند به این استان از طریق گردشگری وارد میشود، اما شانکیل هیچ سهمی از این درآمد ندارد. این درخواست با هدف ایجاد هماهنگی بیشتر در جذب درآمد گردشگری و فراهم آوردن فرصتهای شغلی برای جامعه محلی مطرح شد.
برنامه گردشگری محلات شورای شهر بلفاست
پیشنهاد مکلاگلین در راستای برنامه «گردشگری محلات» (Neighbourhood Tourism Programme) مطرح شد که خود بخشی از طرح ۱۰ ساله شورای شهر با عنوان «در خانه خودتان باشید» (Make Yourself at Home) است. این برنامه استراتژیک با هدف گسترش منافع اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی اقتصاد گردشگری از مرکز شهر به محلات اطراف طراحی شده است. شورای شهر بلفاست قصد دارد مبلغ ۳۰۰ هزار پوند را به صورت غیرمستمر در سال مالی ۲۰۲۶/۲۰۲۷ برای اجرای این برنامه در چهار منطقه شمالی، شرقی، جنوبی و غربی شهر تخصیص دهد که به هر منطقه ۷۵ هزار پوند تعلق میگیرد.
با این حال، مکلاگلین ابراز تعجب کرد که چرا در گذشته برخی از جریانهای بودجهای، پنج بخش از شهر را شامل میشدند، اما این برنامه خاص، منطقه گریتر شانکیل را از این تخصیص کنار گذاشته است. او افزود که شانکیل از لحاظ تاریخی و فرهنگی دارای جاذبههای بیشماری است که میتواند گردشگران زیادی را جذب کند، اما به دلیل عدم تخصیص بودجه، قادر به توسعه این پتانسیل نیست. این عدم شمول، سوالاتی را درباره معیارهای انتخاب محلات و نحوه اجرای عدالت در توزیع منابع عمومی مطرح میکند.
دیدگاههای موافق و مخالف
رون مکداول، عضو شورای شهر از حزب TUV، از پیشنهاد حزب DUP حمایت کرد و اظهار داشت که حق جوامع برای روایت داستان خود از اهمیت حیاتی برخوردار است. او با اشاره به تعداد زیاد گردشگرانی که هر روز از شانکیل عبور میکنند، گفت که مردم برای دیدن تاریخ و شنیدن روایت شانکیل به بلفاست میآیند، نه برای خرید از فروشگاههای زنجیرهای. مکداول تاکید کرد که شورای شهر باید ایجاد ظرفیت برای شانکیل جهت بیان داستان خود و روایت وقایع تاریخی را در اولویت قرار دهد، زیرا این منطقه دارای تاریخی غنی است و تنها خواسته آن، توانایی ایستادن بر پای خود است.
در مقابل، سم نلسون، عضو شورای شهر از حزب Alliance، با وجود اینکه بسیاری از استدلالها را رد نکرد، اما با تخصیص ۵۰ هزار پوند صرفاً به شانکیل مخالفت ورزید. او تاکید کرد که شورای شهر یک طرح مشخص برای چهار منطقه شهر تعیین کرده است و باید با این مناطق به صورت عادلانه و با تخصیص بودجه مساوی رفتار شود. نلسون افزود که این به معنای نادیده گرفتن شانکیل نیست، بلکه باید به صورت مشترک کار کرد و در توسعه ظرفیتهای گردشگری چابک بود. او معتقد بود که اگر یک بخش از شهر به صورت کاملاً متفاوت از بقیه عمل کند، این رویکرد موفق نخواهد بود و شانکیل باید از طریق برنامههای مناطق شمالی و غربی پوشش داده شود.
تحلیل اقتصادی و پیامدهای تصمیم شورای شهر
از منظر اقتصاد کلان و بازارهای مالی، تخصیص ناعادلانه منابع به بخشهای مختلف یک شهر میتواند منجر به عدم توازن در توسعه اقتصادی و اجتماعی شود. در حالی که برنامه گردشگری محلات شورای شهر بلفاست با هدف گسترش منافع اقتصادی به مناطق فراتر از مرکز شهر طراحی شده، کنار گذاشتن یک منطقه با پتانسیل تاریخی و فرهنگی غنی مانند شانکیل، میتواند به فرصتسوزی اقتصادی منجر شود. سرمایهگذاری در مناطق دارای جاذبههای گردشگری پنهان، میتواند بازدهی بالایی در بلندمدت داشته باشد، چرا که تنوع مقاصد گردشگری را افزایش داده و جریانهای درآمدی جدیدی ایجاد میکند.
تصمیم شورای شهر بلفاست مبنی بر عدم تصویب پیشنهاد DUP و پایبندی به چارچوب چهاربخشی، در کوتاهمدت ممکن است به دلیل سادگی در اجرا و حفظ یکپارچگی برنامه، منطقی به نظر برسد. با این حال، از دست دادن فرصت برای تقویت منطقهای که به گفته حامیانش، ظرفیت قابل توجهی برای جذب گردشگر و ایجاد شغل دارد، میتواند به معنای محرومیت بخشی از جامعه از منافع رشد گردشگری باشد. این امر همچنین میتواند به نارضایتیهای محلی دامن زده و اعتماد عمومی به برنامههای توسعه شهری را کاهش دهد. رویکردی جامعتر که پتانسیلهای منحصربهفرد هر محله را شناسایی و در برنامهریزیهای کلان ادغام کند، میتواند به نتایج بهتری منجر شود.
تحلیل پیامدها
تصمیم شورای شهر بلفاست در عدم تخصیص بودجه جداگانه به منطقه شانکیل، پیامدهای گستردهای بر سیاستگذاریهای آتی گردشگری شهری و توسعه محلی خواهد داشت. این رخداد، نیاز به بازنگری در مدلهای تخصیص منابع و استراتژیهای برندسازی شهری را برجسته میکند. در بلندمدت، نادیده گرفتن ظرفیتهای گردشگری محلات خاص میتواند به رکود اقتصادی در آن مناطق و مهاجرت سرمایه و نیروی کار به مناطق توسعهیافتهتر منجر شود. این امر با اهداف توسعه پایدار و فراگیر که شورای شهر بلفاست خود را به آن متعهد میداند، در تضاد است.
علاوه بر این، این تصمیم میتواند شکافهای اجتماعی و سیاسی موجود در بلفاست را عمیقتر سازد. هنگامی که یک جامعه احساس میکند صدای آن شنیده نمیشود و از فرصتهای رشد محروم مانده است، نارضایتیها افزایش مییابد. برای اطمینان از اینکه «برند بلفاست» واقعاً نمایانگر تمامی وجوه این شهر است، لازم است که پتانسیلهای فرهنگی و تاریخی تمامی محلات، از جمله شانکیل، به رسمیت شناخته شده و در برنامههای جامع گردشگری ادغام گردند. یک استراتژی هوشمندانه باید به دنبال تعادل بین یکپارچگی شهری و شناسایی و حمایت از ویژگیهای منحصربهفرد هر محله باشد تا از این طریق، هم به رشد اقتصادی دست یابد و هم به انسجام اجتماعی کمک کند.
