حادثه تلخ مرگ تامی-لی گریس بیتون، پسر ۱۱ ساله‌ای که در جریان یک خواب شبانه در خانه دوستش دچار ایست قلبی شد و جان باخت، بار دیگر زنگ خطر را درباره خطرات احتمالی 'کرومینگ' (chroming) یا استنشاق فوم‌های سمی را به صدا درآورده است. این پدیده که با الهام از ویدیوهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی مانند تیکتاک رواج یافته، نوجوانان را به سمت استنشاق گازهای آئروسل برای رسیدن به سرخوشی کاذب سوق می‌دهد. مادر تامی-لی، با اشاره به اینکه این ویدیوها در میان دوستان پسرش دست به دست شده بود، ابراز نگرانی شدید کرده و خواستار ممنوعیت استفاده افراد زیر ۱۶ سال از این پلتفرمها شده است. اگرچه تحقیقات پلیس نشان داد که تامی-لی مستقیماً تحت تأثیر ویدیوهای 'کرومینگ' نبوده، بلکه این موضوع را از پسری بزرگ‌تر آموخته است، اما اهمیت آگاهیبخشی درباره محتوای خطرناک فضای مجازی بیش از پیش نمایان می‌شود.
این حادثه که در مارس ۲۰۲۴ در شهر لنکستر رخ داد، نقطه پایانی بر زندگی پسربچه‌ای پرانرژی و دوست‌داشتنی بود. او در حالی که قوطی اسپری دئودورانت کنارش بود، در تختخوابی بیهوش یافت شد. پزشکان تلاش زیادی برای احیای او در بیمارستان رویال لنکستر انجام دادند، اما متأسفانه موفق نشدند. تحقیقات در دادگاه رسیدگی به پرونده‌ها (inquest) توسط اما میتر، دادستان منطقه، به این نتیجه رسید که تامی-لی به دلیل سن کم، قادر به درک خطراتی که خود را در معرض آن قرار می‌داد، نبوده است. این موضوع، مسئولیت خانواده‌ها و نهادهای نظارتی را در محافظت از کودکان در برابر اطلاعات مضر و ترندهای خطرناک آنلاین، دوچندان می‌کند.
گسترش پدیده 'کرومینگ' و نقش شبکههای اجتماعی
پدیده 'کرومینگ' که اولین بار در سال ۲۰۰۶ به عنوان یک اصطلاح عامیانه ثبت شد، اخیراً به شکلی نگران‌کننده‌تر در میان نسل جوان محبوبیت یافته است. پلتفرمهایی مانند تیکتاک، که محل تجمع بسیاری از نوجوانان هستند، گاهی به بستری برای انتشار محتوای چالش‌برانگیز و بالقوه خطرناک تبدیل میشوند. اگرچه تیکتاک ادعا می‌کند که محتوای حاوی فعالیتهای خطرناک یا ترویج‌دهنده آن را مجاز نمی‌داند و جستجوهای مرتبط با 'کرومینگ' را مسدود می‌کند، اما ماهیت سیال و غیرقابل کنترل فضای مجازی، انتشار اینگونه ویدیوها را دشوار میسازد. خانواده تامی-لی معتقدند که ویدیوهای 'کرومینگ' از طریق دوستان پسرشان در اختیار او قرار گرفته و همین امر باعث شده تا او از این روش نادرست آگاه شود. این موضوع، اهمیت نظارت والدین بر فعالیتهای آنلاین فرزندانشان و گفتگوی مستمر با آنها درباره خطرات احتمالی فضای مجازی را برجسته میسازد.
این نوع سوءمصرف معمولاً شامل استنشاق بخارات مواد شیمیایی موجود در محصولات خانگی مانند اسپری‌های خوشبوکننده، رنگ‌ها، چسب‌ها و پاک‌کننده‌ها است. هدف از این کار، ایجاد احساس سرخوشی یا 'های' شدن است که می‌تواند بسیار خطرناک باشد. عوارض کوتاه‌مدت و بلندمدت آن شامل سرگیجه، تهوع، سردرد، آسیب به ریه‌ها، مشکلات قلبی و در موارد شدید، مرگ است. در مورد تامی-لی، شواهد نشان داد که پس از استنشاق دئودورانت، دچار ایست قلبی شده است.
تلاش‌های قانونی و هشدارها
پیش از این حادثه نیز، نگرانی‌ها درباره فروش آزادانه محصولات حاوی مواد شیمیایی خطرناک به افراد کم سن و سال مطرح شده بود. در سال گذشته، یک دادستان دیگر نیز پس از مرگ یک پسر ۱۲ ساله، خواستار اعمال محدودیتهای سنی برای فروش اسپری‌های دئودورانت و همچنین شفاف‌سازی بیشتر درباره خطرات سوءمصرف آنها شده بود. این روند نگران‌کننده، ضرورت افزایش آگاهی عمومی و اقدامات پیشگیرانه را نشان می‌دهد. پلیس لنکشر در تحقیقات خود، هیچ مدرکی مبنی بر تماشای ویدیوهای 'کرومینگ' توسط تامی-لی پیش از مرگش پیدا نکرد، اما تأکید کرد که اینگونه ویدیوها به سرعت از اینترنت حذف میشوند و شناسایی منبع آنها دشوار است. این موضوع، اهمیت آموزش و فرهنگ‌سازی از سنین پایین را درباره پیامدهای هولناک رفتارهای پرخطر، بیش از پیش نمایان میسازد.
در جریان خواب شبانه، تامی-لی و دوستش در حال مکالمه تصویری با یکی دیگر از دوستانشان در اپلیکیشن اسنپ‌چت بوده‌اند. این ویدیو نشان می‌داد که آنها در حال استنشاق دئودورانت Lynx هستند و عبارت «این کاریه که داریم می‌کنیم» زیر آن نوشته شده بود. دوستشان که از این موضوع مطلع شده بود، به آنها هشدار داده بود که «بس کنید، این کار را نکنید.» اما تامی-لی که احساس خستگی می‌کرد، تصمیم به استراحت گرفت و در نهایت بیهوش شد. پیدا شدن او توسط مادر دوستش در ساعات اولیه صبح، آغازگر روند تلخی بود که به تایید مرگش انجامید.
تحلیل پیامدها
مرگ دلخراش تامی-لی نه تنها یک تراژدی خانوادگی است، بلکه زنگ هشداری جدی برای کل جامعه محسوب می‌شود. این حادثه نشان می‌دهد که چگونه چالشهای مجازی، حتی اگر به طور مستقیم از سوی پلتفرمها ترویج نشوند، می‌توانند از طریق حلقه‌های اجتماعی دوستانه به دست نوجوانان برسند و پیامدهای مرگباری داشته باشند. فشار همسالان، کنجکاوی درباره مواد مخدر یا سرخوشی کاذب، و دسترسی آسان به محصولات حاوی مواد شیمیایی، همگی در این چرخه نقش دارند. نیاز مبرمی به همکاری میان والدین، مدارس، پلتفرمهای رسانههای اجتماعی، و نهادهای نظارتی برای آموزش، نظارت و ایجاد محیطی امن‌تر برای جوانان وجود دارد. افزایش آگاهی درباره خطرات 'کرومینگ' و سایر رفتارهای پرخطر مشابه، و همچنین توسعه راهکارهای پیشگیرانه و حمایتی برای نوجوانان، امری حیاتی است تا از تکرار چنین حوادث تلخی جلوگیری شود.
