اتهامزنی به دو مرد جوان در استرالیای غربی به جرایم تروریستی، چالشهای پیش روی رهبران کشور برای حفظ انسجام اجتماعی را آشکار ساخته است. در کمتر از یک ماه، برای نخستین بار در تاریخ این ایالت، مقامات دو اتهام تروریستی متفاوت را مطرح کردهاند. لیام الکساندر هال، ۳۱ ساله، به عنوان اولین فردی که متهم به انجام اقدام تروریستی شده، پس از پرتاب احتمالی یک بمب دستساز حاوی ترکش به سوی جمعیت حاضر در تجمع روز مهاجران (Invasion Day) شناخته میشود. در روز گذشته نیز، جیسون جوزف مایکلز، ۲۰ ساله، به اتهام اقدام برای آمادهسازی یک حمله تروریستی، مبنی بر طرحریزی حملهای با هدف ایجاد تلفات گسترده به ساختمان پارلمان ایالتی، مقر پلیس و مساجد در استرالیای غربی، توسط مقامات متهم گردید.
هر دو پرونده در مراحل بسیار ابتدایی قضایی قرار دارند و تا پیش از اثبات جرم، متهمان بیگناه محسوب میشوند. با این حال، طرح چنین اتهامات جدی، نشاندهنده افزایش شکافها در جامعه است، به ویژه در پسزمینه حملات تروریستی اخیر در باندی، درگیریهای خشونتآمیز بین پلیس و معترضان طرفدار فلسطین و موارد دیگر. دادههای اخیر نشان میدهد که بسیاری از استرالیاییها با این دیدگاه موافق هستند؛ حدود یک و نیم سال پیش، تنها ۲۷ درصد از استرالیاییهای مورد بررسی توسط JWS Research، استرالیا را «به شدت» یا «بسیار» در مسائل کلیدی «سیاسی، اقتصادی و اجتماعی» تقسیمشده میدانستند، اما در ماه جاری این رقم به ۴۱ درصد افزایش یافته است.
جامعهای در حال فروپاشی
با وجود تمام این مسائل، زمانی که نخستوزیر راجر کوک از او در مورد احساس امنیتش پرسیده شد، او با قاطعیت تایید کرد که احساس امنیت میکند و تلاش کرد تا با بیان اینکه «تنوع ما یکی از قویترین داراییهای ماست»، به مردم اطمینان دهد. اما در پاسخ به این سوال که آیا میتوان دمای رو به افزایش جامعه را کاهش داد، مکثی کرد. او گفت: «صادقانه امیدوارم».

کوک ادامه داد: «من فکر میکنم ما میتوانیم بر این تغییر نفرت و تفرقه در جوامع خود غلبه کنیم، با ادامه ارتباط با یکدیگر، با تقویت پیوندهای اجتماعی و با جلوگیری از انزوای افراد. ما در دنیای امروز به دلیل اینترنت و دستگاههای دیجیتال، در دنیایی متصل زندگی میکنیم، اما از جهات بسیاری، اینها ابزارهایی هستند که باعث میشوند مردم احساس انزوا و تنهایی کنند.» پاسخهای او نشاندهنده دو رویکردی است که مقامات برای مقابله با شکاف فزاینده در جامعه در پیش گرفتهاند.
مسائل پیچیده زمینهای
مسئله امنیت، حداقل تا حدی، تحت تأثیر اقدامات مجری قانون قرار میگیرد. مقامات با نظارت بر ارتباطات آنلاین، مختل کردن توطئههای احتمالی و افزایش امنیت در اطراف اهداف بالقوه مانند سیاستمداران و اماکن مذهبی، میتوانند به تهدیدات بالقوه پاسخ دهند.

در حالی که این اقدامات ممکن است بخشی از راهحل باشند، اما کمکی به حل مشکلات اساسی که این تهدیدات را ایجاد میکنند، نمیکند. این وضعیت شبیه تجویز دارو برای مدیریت علائم یک بیماری است، بدون درمان قطعی آن. مایک بورگس، رئیس سازمان اطلاعات امنیتی استرالیا (ASIO)، در ارزیابی سالانه خود در سال ۲۰۲۵ گفت: «شما نمیتوانید با دستگیری به انسجام اجتماعی دست یابید.» وی افزود: «نمیتوانید با قانونگذاری، نارضایتیها را کاهش دهید. نمیتوانید با جاسوسی، رادیکالسازی جوانان را کم کنید.»
آموزش و اقتصاد
جاش روز، کارشناس افراطگرایی در دانشگاه دین، با وی موافق است. او در مصاحبهای با ABC گفت: «ما باید در سطوح عمیقتری به چرایی افزایش این روند و چرایی وقوع آن در این مقطع زمانی بپردازیم.» او تاکید کرد: «و در نهایت، باید به آموزش، اشتغالزایی معنادار، و رونق اقتصادی توجه کنیم تا افراد در کارهای مفید مشغول شوند.»

روز ادامه داد: «اینها سوالات اساسی اجتماعی، سوالاتی پیرامون شهروندی و تعلق خاطر هستند و در واقع به مردم میآموزند که دوباره به دیگران احترام بگذارند.» این بدان معنا نیست که دستیابی به هر یک از این اهداف آسان است. دکتر روز گفت: «وقتی به آنچه در سطح جهانی و آنلاین میگذرد نگاه میکنیم، دستیابی به این مهم بسیار دشوار است. اما اینها مجموعهای از سوالات گستردهتر هستند که باید به آنها پرداخته شود، اگر بخواهیم شاهد کاهش این روند باشیم.»
اقدام، نه واکنش
در سال ۲۰۲۴، شبکه تحقیقاتی مقابله با افراطگرایی خشونتآمیز و رادیکالسازی به سمت تروریسم (AVERT) در گزارشی به کمیته سنا در مورد افراطگرایی راستگرا، روایتهای جایگزین را به عنوان راهی برای دستیابی به این اهداف معرفی کرد. به عبارت دیگر، تلاش برای هدایت نارضایتیهای معتبر به سمت اقدام عملی و مبتنی بر جامعه برای حل مشکلات.

این گروه بیان داشت که این روایتها باید به گونهای تدوین شوند که «به جای مخالفت با چیزی، حامی آن باشند، از پایین به بالا هدایت شوند و توانمندساز باشند.» این شبکه نوشت: «روایتهای جایگزین… فرصتی را برای گذار از ذهنیت 'ما در مقابل آنها' به سمت 'ما'ی جمعی ارائه میدهند.» «مهمتر از همه، آنها مخاطبان را تشویق میکنند تا از تفکر دوگانه دوری کرده و به سمت درک عمیقتری از پیچیدگیها حرکت کنند.»

البته، تحقق این امر آسان نیست. رسیدن به این نقطه نیازمند پاسخی سنجیده و جامع از سوی دولتها، سیستمهای آموزشی و کل جامعه خواهد بود. این کار چالشبرانگیز است، اما جایگزین آن، شکاف بیشتر جامعه پراکنده ماست.