وزیر امور خارجه نپال، شیشیر خانال، روز یکشنبه (۷ ژوئن ۲۰۲۶) اعلام کرد که این کشور خواهان حل و فصل اختلافات مرزی با هند از طریق دیپلماسی است و تاکید کرد که هیچ مشکلی آنقدر بزرگ نیست که با رویکردی با «قلب باز» قابل حل نباشد. وی افزود که دولت جدید کاتماندو از نگاه کردن به هند از دریچه «متغیر، حساس و غیرواقعی ژئوپلیتیک قرن بیست و یکم» اجتناب میکند و در عوض به دنبال ایجاد روابطی دوجانبه و سودمند برای رفاه کلی هر دو ملت است.
این اظهارات وزیر امور خارجه نپال در یک نشست خبری، یک روز پس از دیدارهای گسترده او با اس. جایشانکار، وزیر امور خارجه هند، بیان شد. سفر سه روزه خانال به دهلی نو که از روز جمعه (۵ ژوئن ۲۰۲۶) آغاز شد، با هدف تقویت روابط دوجانبه صورت گرفت، اما این سفر تحتالشعاع مناقشه اخیر ناشی از اظهارات بالندرا شاه، نخستوزیر نپال، در مورد اختلافات مرزی بین دو کشور قرار گرفته بود.
رویکرد نوین نپال در روابط با هند
آقای خانال با تاکید بر رویکرد سازنده نپال، اظهار داشت: «هیچ مشکلی آنقدر بزرگ نیست و هیچ مرزی آنقدر پیچیده نیست که وقتی با قلبی باز بنشینیم، قابل حل نباشد. ما با قلبی گشوده، چشمانی شفاف و با یک دستور کار واحد و روشن به هند مینگریم: تحول اقتصادی نپال.»
وی افزود: «به جای درگیر شدن در ملیگرایی افراطی و نمایشهای پوپولیستی، ما رویکردی آرام و مبتنی بر داده را برای حل و فصل مسائل دنبال میکنیم.» این رویکرد نشاندهنده تغییر پارادایم در سیاست خارجی نپال، به ویژه در قبال یکی از بزرگترین همسایگان خود است.
تحسین رشد اقتصادی هند و چشمانداز همکاری
اشاره به "هندِ رو به رشد"
وزیر امور خارجه نپال همچنین از رشد اقتصادی هند تمجید کرد و گفت: «وقتی به آن سوی مرز نگاه میکنیم، شاهد «هندِ رو به رشد» هستیم؛ هندی که خود را اساساً و به زیبایی در صحنه جهانی به عنوان یک قدرت اقتصادی و فناورانه پویا و سریعرشد مجدداً تعریف کرده است.»
این سخنان نشاندهنده درک عمیق نپال از تحولات ژئواقتصادی منطقه و تمایل به همسویی با روندهای مثبت اقتصادی است. این نگاه مثبت میتواند زمینهساز همکاریهای گستردهتر در حوزههایی مانند فناوری، سرمایهگذاری و تجارت باشد.
انرژی نپال در برابر پیشرفت هند
خانال ادامه داد: «ما میخواهیم با این هندِ مملو از آرزوهای بزرگ و فناوریهای پیشرفته در تعامل باشیم. به نوبه خود، ما انرژی «نپالِ خواهان پیشرفت» را به این تعامل وارد میکنیم.» این جمله بیانگر تمایل نپال به استفاده از پتانسیلهای خود و ادغام آن با توانمندیهای هند برای دستیابی به توسعه پایدار است.
تاثیر اختلاف نظرها بر روابط دوجانبه
با وجود این اظهارات مثبت، سفر وزیر امور خارجه نپال به دهلی نو همچنان تحت تاثیر بحثهای پیرامون اظهارات نخستوزیر نپال در مورد مرزها قرار داشت. این گونه اختلافات، هرچند ناخوشایند، بخشی طبیعی از روابط پیچیده همسایگی هستند و نحوه مدیریت آنها میتواند تاثیر بسزایی بر روند کلی روابط داشته باشد.
تمرکز بر دیپلماسی و گفتگوی سازنده، کلید عبور از این چالشهاست. نپال با تاکید بر رویکردی متفاوت، تلاش میکند تا فضایی امن و قابل پیشبینی برای توسعه روابط خود با هند ایجاد کند، فضایی که در آن منافع متقابل بر تنشهای احتمالی اولویت یابد.
تعهد به همکاریهای اقتصادی
وزیر امور خارجه نپال همچنین بر تعهد کشورش به همکاریهای اقتصادی و استفاده از پتانسیلهای گردشگری و انرژی تجدیدپذیر تاکید کرد. این حوزهها میتوانند زمینههای مناسبی برای تقویت هرچه بیشتر روابط میان دو کشور باشند و به بهبود وضعیت اقتصادی نپال کمک کنند.
درک متقابل و احترام به حاکمیت ارضی یکدیگر، ستونهای اصلی هرگونه رابطه پایدار و موفق دوجانبه هستند. نپال با این رویکرد، سعی در ایجاد پایههای محکمتری برای آینده روابط خود با هند دارد.
تحلیل تأثیرات
رویکرد جدید نپال در قبال هند، که بر دیپلماسی، همکاریهای اقتصادی و دوری از تنشهای ژئوپلیتیکی تاکید دارد، میتواند نقطه عطفی در روابط دوجانبه باشد. این استراتژی، در صورت موفقیت، نه تنها به حل اختلافات مرزی کمک میکند، بلکه میتواند الگویی برای حل و فصل مسالمتآمیز مناقشات در منطقه جنوب آسیا باشد. توانایی نپال در مدیریت مؤثر این روابط، در نهایت بر ثبات اقتصادی و سیاسی منطقهای تأثیرگذار خواهد بود.
