ویژگی های فنی چوب و الوار
گونههای چوبی و کاربردها
چوبها به طور کلی به دو دسته اصلی پهنبرگ (سختچوب) و سوزنیبرگ (نرمچوب) تقسیم میشوند. چوبهای پهنبرگ مانند راش، گردو، بلوط و افرا دارای دانسیته و سختی بیشتری هستند و معمولاً در ساخت مبلمان، پارکت، کابینت و روکشهای دکوراتیو به کار میروند. این چوبها مقاومت بالایی در برابر سایش و ضربه از خود نشان میدهند. در مقابل، چوبهای سوزنیبرگ نظیر کاج، سرو و صنوبر دارای دانسیته کمتر و وزن سبکتر هستند. این چوبها اغلب در سازههای ساختمانی، سقف، دیوارپوش و جعبهسازی کاربرد دارند. انتخاب گونه مناسب بستگی به نیازهای مکانیکی و زیباییشناختی پروژه دارد.
محتوای رطوبت چوب
یکی از مهمترین پارامترهای فنی در چوب، محتوای رطوبت (MC) آن است. رطوبت چوب به دو صورت آزاد و پیوندی وجود دارد. رطوبت آزاد در حفرههای سلولی و رطوبت پیوندی در دیواره سلولی قرار دارد. برای کاربردهای داخلی، چوب باید تا رطوبت تعادل محیط (حدود 8-12 درصد) خشک شود تا از تغییرات ابعادی، تاببرداشتگی و ترکخوردگی جلوگیری شود. خشککردن صحیح چوب علاوه بر افزایش پایداری ابعادی، مقاومت آن را در برابر حملات قارچها و حشرات افزایش میدهد و قابلیت چسبخوردگی و رنگپذیری آن را بهبود میبخشد. استفاده از چوب با رطوبت نامناسب میتواند منجر به مشکلات جدی در طول عمر سازه یا محصول شود.
خواص مکانیکی و فیزیکی
مقاومت فشاری و خمشی
چوب دارای خواص مکانیکی متفاوتی در جهات مختلف است. مقاومت فشاری چوب در جهت الیاف بسیار بیشتر از مقاومت آن در جهت عمود بر الیاف است. مقاومت خمشی نیز یکی از معیارهای مهم برای چوبهای مورد استفاده در تیرها و سازههای باربر است. این مقاومت به عواملی نظیر دانسیته، گونه چوب و محتوای رطوبت بستگی دارد. چوبهای با دانسیته بالاتر عموماً مقاومت مکانیکی بیشتری دارند.
دانسیته و سختی
دانسیته چوب به نسبت جرم به حجم آن اطلاق میشود و مستقیماً با سختی و مقاومت آن مرتبط است. چوبهای سنگینتر معمولاً سختتر و مقاومتر هستند. سختی چوب (مانند سختی جانکا) نشاندهنده مقاومت سطح چوب در برابر فرورفتگی و سایش است که برای کفپوشها و سطوح پرتردد اهمیت ویژه دارد.
پایداری ابعادی و تابآوری
چوب یک ماده هیگروسکوپیک است، به این معنی که رطوبت را از محیط جذب و دفع میکند و در نتیجه ابعاد آن تغییر میکند. این تغییرات ابعادی در جهت مماسی و شعاعی بیشتر از جهت طولی هستند. پایداری ابعادی بالا به معنای حداقل تغییر حجم در پاسخ به نوسانات رطوبت است که برای کاربردهای دقیق مانند ساخت درب و پنجره ضروری است. برخی از گونههای چوبی به طور طبیعی پایداری ابعادی بهتری دارند و روشهای تیمار مانند تیمار حرارتی (ترمووود) نیز میتواند این ویژگی را بهبود بخشد.
درجهبندی و استانداردها
چوب و الوار بر اساس استانداردهای مشخصی درجهبندی میشوند که شامل پارامترهایی نظیر وجود گره، ترک، تاببرداشتگی، رنگ و ابعاد است. این درجهبندی به مصرفکنندگان کمک میکند تا چوب مناسب برای کاربرد خاص خود را انتخاب کنند. درجهبندی تجاری و ساختمانی از مهمترین دستهبندیها هستند که هر یک الزامات کیفی خاص خود را دارند. رعایت این استانداردها، تضمینکننده کیفیت و عملکرد مورد انتظار از چوب است.