احزاب کمونیست هند که زمانی قدرت را در ایالتهایی چون بنگال غربی و کرالا در دست داشتند و بر زندگی بیش از ۱۰۰ میلیون نفر تأثیر میگذاشتند، اکنون با افولی چشمگیر روبرو هستند. شکست اخیر در کرالا و کاهش شدید آراء در بنگال غربی، پایان یک دوران را رقم زده است. عواملی چون ظهور ملیگرایی هندو، سیاست هویت، و تغییرات اقتصادی، نقش مهمی در این افول داشتهاند.
کارشناسان معتقدند که احزاب کمونیست هند، به دلیل محدودیتهای اداره در چارچوب اقتصاد سیاسی فدرال و فشارهای ناشی از جذب سرمایهگذاری، نتوانستهاند با تحولات جامعه هماهنگ شوند. تجربه کرالا در برنامهریزی غیرمتمرکز و شاخصهای بالای اجتماعی، نتوانست در برابر فشارهای اقتصادی و تغییر تدریجی به سمت مدلهای بازارمحور مقاومت کند. با این حال، حزب CPI (M) تلاش برای بازسازی و جوانسازی نیروهای خود را آغاز کرده است.