بخش خدمات مشاوره و حرفهای هند در آستانه یک تحول شگرف قرار دارد و همگام با رشد اقتصادی این کشور، فرصتهای بیسابقهای برای توسعه فراهم شده است. با این حال، شرکتهای داخلی برای بهرهبرداری کامل از این پتانسیل، نیازمند ارتقاء قابل توجه در مقیاس عملیاتی، سرمایهگذاری در فناوریهای نوین و توسعه مالکیت معنوی (IP) اختصاصی خود هستند. دیپاک نارایانان، بنیانگذار و مدیرعامل شرکت پرکتوس (Practus)، تأکید دارد که با افزایش پیچیدگیهای کسبوکار و گسترش اقتصادی هند، تقاضا برای خدمات مشاوره به شدت افزایش خواهد یافت. اما برای دستیابی به سهم قابل توجه از این بازار رو به رشد، چالشهای ساختاری موجود باید به دقت مورد توجه قرار گرفته و برطرف شوند.
نارایانان در گفتوگو با ETCFO اظهار داشت که "اندازه فرصتها در حال افزایش است و هند تازه در ابتدای راه قرار دارد." وی عوامل کلیدی مؤثر بر افزایش تقاضا را پیچیدگی فزاینده کسبوکارها و شتاب رشد اقتصادی هند دانست. با رشد اقتصاد هند و گسترش ابعاد شرکتها، نیاز به خدمات مشاوره، حسابرسی، حقوقی و فناوری به طور چشمگیری افزایش خواهد یافت. این روند ایجاب میکند که شرکتهای مشاوره داخلی، قابلیتهای خود را برای پاسخگویی به این تقاضای رو به رشد، توسعه دهند.
چالشها و فرصتهای بخش مشاوره هند
رشد فزاینده تقاضا با توسعه اقتصادی
با توجه به چشمانداز رشد اقتصادی هند، نیاز به تخصص و خدمات حرفهای در حوزههای گوناگون از جمله مشاوره مدیریت، فناوری اطلاعات، مالی و حقوقی، روندی صعودی خواهد داشت. افزایش رقابت در بازارهای داخلی و جهانی، تحولات فناورانه و نیاز به انطباق با مقررات جدید، شرکتها را ناگزیر به استفاده از خدمات مشاوران متخصص میکند. همانطور که نارایانان اشاره کرده است، "نیاز به افراد باکیفیت تنها رو به افزایش است." وی افزود که شرکتها به طور فزایندهای برای مدیریت رقابت، مقابله با اختلالات و اجرای تحولات، به شرکتهای خدمات حرفهای متکی خواهند بود. حتی با وجود ظهور هوش مصنوعی، تقاضا برای استعدادهای باکیفیت و مشاوره ساختاریافته همچنان رو به رشد باقی خواهد ماند.
پیچیدگی فزاینده زنجیرههای تأمین، الزامات مربوط به پایداری و مسئولیت اجتماعی شرکتها (CSR)، و همچنین نیاز به گذار دیجیتال، همگی عواملی هستند که تقاضا برای خدمات مشاوره را تقویت میکنند. شرکتهای هندی که بتوانند راهکارهای نوآورانه و متناسب با نیازهای بومی ارائه دهند، از پتانسیل بالایی برای رشد برخوردار خواهند بود. این امر مستلزم سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه و توانمندسازی نیروی انسانی است.
محدودیت مقیاسپذیری در شرکتهای داخلی
یکی از موانع اصلی پیش روی شرکتهای مشاوره هندی، کوچک بودن مقیاس عملیاتی آنها در مقایسه با رقبای جهانی است. این محدودیت، توانایی شرکتهای داخلی برای رقابت در پروژههای بزرگ و پیچیده را کاهش میدهد. نارایانان در این خصوص میگوید: "تقریباً تمام شرکتهای هندی نسبت به شرکتهای جهانی، در مقیاس کوچکتری فعالیت میکنند." وی معتقد است که اندازه شرکت، نقش حیاتی در ایجاد اعتبار و دسترسی به مشتریان بزرگ ایفا میکند. همانطور که رشد اقتصادی خود هند، جایگاه آن را در جهان ارتقا داده است، شرکتهای مشاوره نیز برای دستیابی به نفوذ بیشتر، باید از نظر مقیاس رشد کنند.
برای غلبه بر این چالش، شرکتها باید استراتژیهای جسورانهای را برای گسترش عملیات خود در پیش گیرند. این استراتژیها میتواند شامل ادغام و تملک، ایجاد شراکتهای استراتژیک، و ورود به بازارهای جدید باشد. همچنین، تمرکز بر ایجاد مزیت رقابتی از طریق تخصص در حوزههای خاص و ارائه خدمات با ارزش افزوده بالا میتواند به شرکتهای کوچکتر کمک کند تا در بازار سهم قابل توجهی کسب کنند.
شکاف فناوری و مالکیت معنوی، عامل تضعیف رقابتپذیری
نارایانان به کمبود سرمایهگذاری در فناوری و عدم وجود چارچوبهای اختصاصی به عنوان نقاط ضعف ساختاری در این بخش اشاره کرده است. وی میافزاید: "ما هنوز هم افراد را برای حل مشکلات درگیر میکنیم. اول به فناوری فکر نمیکنیم." این رویکرد، چالشهایی را در زمینه بهرهوری در بخش مشاوره ایجاد میکند. در مورد مالکیت معنوی، او خاطرنشان کرد: "معادل چارچوب 7C برای شرکتهای هندی چیست؟ هیچ وجود ندارد." وی بر اهمیت توسعه متدولوژیهای تکرارپذیر و قابل تعمیم به مشتریان مختلف برای افزایش کارایی و ثبات تأکید کرد.
سرمایهگذاری در پلتفرمهای فناورانه، ابزارهای تحلیلی پیشرفته و هوش مصنوعی میتواند به طور چشمگیری بهرهوری را افزایش داده و خدمات با کیفیتتری را ارائه دهد. همچنین، توسعه چارچوبهای فکری و مدلهای کسبوکار منحصر به فرد، شرکتهای هندی را قادر میسازد تا از رقبا متمایز شده و ارزش بیشتری برای مشتریان خود ایجاد کنند. این امر مستلزم تعهد به نوآوری و فرهنگسازی سازمانی است.
سیاستگذاری حمایتی و رویکرد توانمندساز
نارایانان معتقد است که اقدامات اخیر دولت و توافقنامههای تجارت آزاد، نشاندهنده تغییر رویکرد از حمایت صرف به سمت توانمندسازی شرکتهای هندی برای رقابت است. وی گفت: "دولت در حال صحبت کردن زبان درست است. آنها یارانه یا کمک بلاعوض ارائه نمیدهند." وی افزود: "آنها متوجه شدهاند که شرکتهای هندی باید بزرگ شوند." این تغییر در سیاستگذاری، فضای مساعدی را برای رشد و توسعه شرکتهای مشاوره فراهم میکند.
تمرکز بر ایجاد محیطی رقابتی و عادلانه، همراه با تسهیل دسترسی به سرمایه و فناوری، میتواند به شرکتهای هندی کمک کند تا با چالشهای پیش رو مقابله کرده و به بازیگران اصلی در بازار جهانی تبدیل شوند. دولت میتواند با کاهش بوروکراسی، ارائه مشوقهای مالیاتی هدفمند و حمایت از تحقیق و توسعه، نقش مهمی در این زمینه ایفا کند.
شرکتهای چندرشتهای و دسترسی به سرمایه، محرکهای رشد
پیشنهادات مربوط به تسهیل فعالیت شرکتهای مشارکتی چندرشتهای (MDPs) انتظار میرود دسترسی به سرمایه را بهبود بخشیده و امکان گسترش قابلیتها را فراهم کند. نارایانان توضیح داد: "این امر همچنین به این MDP ها اجازه میدهد تا به سرمایه، از جمله سرمایه خصوصی، دسترسی پیدا کنند." وی افزود که چنین تغییراتی میتواند به شرکتها در مقیاسبندی عملیات و بهبود رقابتپذیری کمک کند. ادغام خدمات حقوقی، حسابرسی، مالی و مشاوره در یک چارچوب واحد، میتواند ارزش افزوده قابل توجهی برای مشتریان ایجاد کند.
ایجاد شرکتهای چندرشتهای نه تنها امکان بهرهمندی از همافزایی بین حوزههای مختلف را فراهم میکند، بلکه به آنها اجازه میدهد تا راهکارهای جامعتری را به مشتریان خود ارائه دهند. این مدل کسبوکار میتواند به ویژه برای شرکتهایی که به دنبال مدیریت پیچیدگیهای عملیاتی و استراتژیک خود هستند، جذاب باشد.
دعوت به ایجاد زیرساخت دانش ملی
نارایانان خواستار ایجاد یک اکوسیستم دانش ساختاریافته برای حمایت از رشد بلندمدت بخش مشاوره شد. وی گفت: "ما همچنین باید یک برنامه زیرساخت دانش ملی داشته باشیم." وی افزود که نیاز به مؤسسات تحقیقاتی اختصاصی و همکاری با دانشگاهها برای ایجاد چارچوبهای اصیل و ریشهدار در بستر هند وجود دارد. "باید یک مؤسسه تحقیقاتی اختصاصی وجود داشته باشد که چارچوبهای اصیل تولید کند." این ابتکار میتواند به توسعه دانش بومی و کاهش وابستگی به راهکارهای خارجی کمک کند.
ایجاد یک پلتفرم ملی برای تبادل دانش، دسترسی به دادهها و همکاریهای پژوهشی، میتواند به ارتقاء سطح تخصص و نوآوری در بخش مشاوره هند منجر شود. این زیرساخت باید فضایی را برای پژوهشگران، دانشگاهیان و فعالان صنعت فراهم کند تا بتوانند در پروژههای مشترک همکاری کرده و راهکارهای خلاقانه ارائه دهند.
اهمیت روزافزون حاکمیت دادهها
در خصوص ریسکهای مربوط به دادهها، نارایانان تأکید کرد که تمرکز باید بر حاکمیت دادهها باشد، نه صرفاً امنیت، به ویژه آنکه شرکتهای مشاوره اطلاعات حساس را در بخشهای مختلف مدیریت میکنند. وی اظهار داشت: "من فکر میکنم حاکمیت دادهها ایجاب میکند که دادههای جمعآوری شده در داخل کشور، تابع قوانین هند باشند." وی افزود که شرکتها باید به طور فزایندهای ملزم شوند که دادههایشان در هند باقی بماند. این امر به حفظ امنیت ملی و حریم خصوصی شهروندان کمک میکند.
با توجه به قوانین در حال تحول در سراسر جهان در مورد حریم خصوصی دادهها و حاکمیت دادهها، شرکتهای مشاوره باید استراتژیهای قوی برای مدیریت دادههای مشتریان خود تدوین کنند. این استراتژیها باید اطمینان حاصل کنند که تمام قوانین و مقررات مربوط به حفاظت از دادهها رعایت میشود و همچنین منافع ملی هند در اولویت قرار دارد.
پتانسیل کامل بخش هنوز محقق نشده است
علیرغم بنیادهای قوی، نارایانان معتقد است که بخش خدمات حرفهای هند هنوز به طور کامل به پتانسیل خود دست نیافته است. وی گفت: "فکر میکنم ما هنوز حتی سطح ماجرا را هم خراش ندادهایم." وی افزود: "آسمان، حد و مرز است." وی تاکید کرد که اقدام هماهنگ بین شرکتها، سیاستگذاران و مؤسسات، برای ایجاد یک اکوسیستم مشاوره قوی و همسو با مسیر رشد هند، حیاتی خواهد بود. این چشمانداز بلندپروازانه، نشاندهنده اطمینان به توانمندیهای داخلی و پتانسیل رشد نامحدود این بخش است.

برای تحقق این چشمانداز، همکاری نزدیک بین بخش دولتی و خصوصی، تبادل دانش و تجربیات، و سرمایهگذاری مستمر در آموزش و توسعه مهارتها ضروری است. شرکتهای مشاوره باید با رویکردی نوآورانه و استراتژیک، خود را برای چالشهای آینده آماده کنند و از فرصتهای پیش رو به بهترین نحو بهرهمند شوند.