مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای ایالات متحده (CDC) نسبت به شیوع موج جدیدی از عفونتهای سالمونلا هشدار داده است که با مرغهای خانگی مرتبط دانسته شده است. تاکنون دستکم ۳۴ نفر در ۱۳ ایالت مختلف به این باکتری آلوده شدهاند که برخی از این سویهها در برابر آنتیبیوتیکهای رایج مقاوم هستند. این آمار شامل ۱۳ مورد بستری در بیمارستان نیز میشود و دامنه سنی افراد مبتلا از ۱ تا ۷۸ سال متغیر است، اما نکته نگرانکننده این است که بیش از ۴۰ درصد از بیماران را کودکان زیر ۵ سال تشکیل میدهند. این آلودگیها از اواخر فوریه تا پایان مارس گزارش شدهاند و با توجه به ماهیت گسترش عفونتها، احتمال افزایش تعداد مبتلایان در ایالتهای بیشتر دور از انتظار نیست.
مرغهای خانگی، که شامل انواع پرندگان مانند مرغ، اردک، غاز، بوقلمون و مرغ گینی میشود، میتوانند ناقل عوامل بیماریزا از جمله سالمونلا باشند. این باکتریها از طریق تماس مستقیم با پرندگان، فضولات آنها یا سطوح آلوده به محیط زندگی انسان منتقل میشوند. بررسیهای اولیه CDC نشان میدهد که حدود ۸۰ درصد از افراد بیمار با مرغهای خانگی خود تماس داشتهاند و بیش از ۹۰ درصد از افرادی که مرغ خانگی دارند، حیوانات خود را از ابتدای سال جدید میلادی تهیه کردهاند. منابع تأمین این پرندگان متنوع بوده و شامل فروشگاههای عرضه محصولات کشاورزی نیز میشود، که تحقیقات برای شناسایی دقیق منابع آلودگی در جریان است.
مقاومت دارویی و پیامدهای آن
یکی از جنبههای بسیار نگرانکننده این شیوع، مشاهده مقاومت دارویی در سویههای سالمونلا است. آزمایشها نشان داده که باکتریهای جداسازی شده از ۳۴ فرد بیمار، حداقل در برابر یک داروی استاندارد ضد سالمونلا مقاوم بودهاند. علاوه بر این، برخی از این سویهها مقاومت خود را در برابر چهار آنتیبیوتیک رایج دیگر نیز نشان دادهاند. این پدیده مقاومت آنتیبیوتیکی، درمان عفونتهای سالمونلا را بسیار دشوارتر میکند و خطر ابتلا به بیماریهای شدیدتر، عوارض طولانیمدت و حتی مرگ را افزایش میدهد. infections unable to be treated with antibiotics can result in serious illness or death.
این اولین بار نیست که CDC با شیوع سالمونلا مرتبط با مرغهای خانگی مواجه میشود. در سال ۲۰۲۵، یک شیوع گسترده مشابه بیش از ۵۰۰ نفر را در ۴۸ ایالت درگیر کرد که منجر به بستری شدن ۱۲۵ نفر و متأسفانه مرگ دو نفر شد. این موارد نشاندهنده اهمیت توجه مستمر به بهداشت در هنگام نگهداری از این حیوانات است.
راههای پیشگیری و توصیههای بهداشتی
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها تأکید میکند که گروههای خاصی از جامعه، از جمله کودکان خردسال، سالمندان و افراد با سیستم ایمنی ضعیف، بیشترین در معرض خطر ابتلا به بیماریهای ناشی از این باکتریها قرار دارند. بنابراین، رعایت دقیق نکات بهداشتی برای پیشگیری از انتقال سالمونلا حیاتی است. شستشوی کامل دستها با آب و صابون بلافاصله پس از تماس با پرندگان، غذای آنها یا سطوح محیط زندگیشان، یکی از مؤثرترین راهها برای جلوگیری از عفونت است. همچنین، توصیه میشود از بوسیدن یا در آغوش گرفتن پرندگان خانگی خودداری شود تا از انتقال مستقیم عوامل بیماریزا جلوگیری به عمل آید.
توصیههای دیگر شامل تمیز کردن مرتب قفسها و تجهیزات پرندگان و جلوگیری از ورود آنها به مناطق آمادهسازی غذا یا خواب است. همچنین، اطمینان از پخت کامل گوشت مرغ و تخممرغ مصرفی میتواند خطر ابتلا به عفونتهای سالمونلا را کاهش دهد. در صورت مشاهده علائم بیماری مانند اسهال، تب، دلدرد و استفراغ پس از تماس با پرندگان، لازم است فوراً به پزشک مراجعه شود.
پیامدهای گستردهتر
شیوع اخیر سالمونلای مقاوم به آنتیبیوتیک، زنگ خطری جدی در مورد افزایش مقاومت میکروبی در سراسر جهان است. نگهداری از حیوانات خانگی، از جمله پرندگان، به دلایل تفریحی و حتی آموزشی در حال افزایش است، اما این روند باید با آگاهی کامل از خطرات بالقوه بهداشتی همراه باشد. این مورد خاص، بر نیاز مبرم به همکاری بینبخشی میان سازمانهای بهداشت عمومی، دامپزشکی و تولیدکنندگان برای نظارت و کنترل عوامل بیماریزا تأکید میکند. همچنین، آموزش عمومی در مورد شیوههای ایمنی در برخورد با حیوانات، به ویژه برای کودکان و خانوادههایی که تازه به جمع پرورشدهندگان حیوانات خانگی پیوستهاند، از اهمیت بالایی برخوردار است.
مقاومت آنتیبیوتیکی یک بحران سلامت جهانی است و موارد اینچنینی، ضرورت توسعه سریعتر و مؤثرتر آنتیبیوتیکهای جدید و همچنین استفاده منطقی و مسئولانه از آنتیبیوتیکهای موجود را برجسته میسازد. عدم توجه به این مسئله میتواند ما را به دوران پیش از کشف آنتیبیوتیکها بازگرداند، جایی که عفونتهای باکتریایی معمولی نیز میتوانستند کشنده باشند.
